I OSK 309/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.M. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi tytułem wydatków wniesionych zastępczo przez gminę za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania, prawa do informacji oraz niewskazanie uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podnosiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, dotyczące błędnego zastosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie ustalenia dochodu i wysokości opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej stała się ostateczna i prawomocna w innym postępowaniu. Sąd podkreślił, że skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności należności na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, o czym była informowana, jednak z tego uprawnienia nie skorzystała. Błędne pouczenie w decyzji SKO o możliwości wniesienia sprzeciwu zamiast skargi zostało uznane za niemające wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca wniosła skargę do WSA, która została rozpoznana. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie braku zawiadomienia o zakończeniu postępowania i prawa wglądu w akta zostały uznane za bezzasadne, ponieważ skarżąca nie wykazała istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy ani nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogłaby przywołać. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za niezasadne, ponieważ dotyczyły one decyzji ustalającej opłatę, która stała się prawomocna, a nie decyzji o zwrocie wydatków poniesionych zastępczo przez gminę. Sąd stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. oddalając skargę, w związku z czym brak było podstaw do zasądzenia kosztów postępowania. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku możliwości kwestionowania prawomocnych decyzji ustalających opłaty w postępowaniu o zwrot wydatków zastępczych oraz znaczenie skorzystania z dostępnych środków prawnych (np. wniosku o ulgi).
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wydatków za pobyt w DPS i możliwości skorzystania z ulg.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, błędna ocena dowodów, czy niepoinformowanie strony o zakończeniu postępowania, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym przypadku skarżąca nie wykazała takiego wpływu ani nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogłaby przywołać, gdyby obowiązki informacyjne zostały dopełnione.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania muszą być powiązane z istotnym wpływem na wynik sprawy. Skarżąca nie wykazała, jakie konkretne wnioski dowodowe lub argumenty mogłaby przedstawić, gdyby organy prawidłowo wywiązały się z obowiązków informacyjnych.
Czy strona, która nie skorzystała z możliwości złożenia wniosku o ulgę w spłacie należności (np. umorzenie, rozłożenie na raty) mimo pouczenia, może skutecznie zarzucać organom naruszenie zasady zaufania do władzy państwowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona była świadoma możliwości złożenia wniosku i z niej nie skorzystała, zarzut naruszenia zasady zaufania nie jest uzasadniony.
Uzasadnienie
Skarżąca była informowana o możliwości złożenia wniosku o ulgę na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, ale nie złożyła takiego wniosku ani w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ani odwoławczym. Sąd podkreślił, że strona nadal może skorzystać z tej możliwości.
Czy błędne pouczenie w decyzji organu odwoławczego dotyczące sposobu zaskarżenia (sprzeciw zamiast skargi) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji, jeśli strona mimo to skutecznie zaskarżyła decyzję do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona mimo błędnego pouczenia wniosła skargę do sądu, która została rozpoznana, to błędne pouczenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Skarżąca wniosła skargę do WSA mimo błędnego pouczenia o możliwości wniesienia sprzeciwu. Skarga została rozpoznana, co oznacza, że błędne pouczenie nie pozbawiło jej prawa do zaskarżenia ani nie wpłynęło na wynik sprawy.
Czy zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu dotyczącym zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę, jeśli decyzja ustalająca opłatę jest już prawomocna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia opłaty za pobyt mogą być podnoszone jedynie w postępowaniu dotyczącym tej opłaty. W postępowaniu o zwrot wydatków poniesionych zastępczo przez gminę, kluczowe jest ustalenie, czy opłata została ustalona prawomocną decyzją i czy nie została uiszczona przez zobowiązanego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej stała się prawomocna w innym postępowaniu. Zarzuty dotyczące błędnego zastosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie ustalenia dochodu i wysokości opłaty są nieadekwatne do przedmiotu sprawy o zwrot wydatków poniesionych zastępczo.
Przepisy (95)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 11
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust. 12
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Umożliwia organowi odstąpienie od żądania zwrotu należności, umorzenie, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty w przypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy żądanie stanowiłoby nadmierne obciążenie lub niweczyłoby skutki udzielanej pomocy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 112
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § zw. z art. 203 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 45
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 78
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 12
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 12
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 112
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 12
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 104 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania, prawa do informacji, niewskazanie uzasadnienia faktycznego i prawnego. • Naruszenie prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie ustalenia dochodu i wysokości opłaty za pobyt w DPS.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna i prawomocna. • Skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności, ale z niej nie skorzystała. • Błędne pouczenie w decyzji organu odwoławczego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca skutecznie zaskarżyła decyzję do sądu. • Zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia opłaty za pobyt mogą być podnoszone jedynie w postępowaniu dotyczącym tej opłaty.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości kwestionowania prawomocnych decyzji ustalających opłaty w postępowaniu o zwrot wydatków zastępczych oraz znaczenie skorzystania z dostępnych środków prawnych (np. wniosku o ulgi)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wydatków za pobyt w DPS i możliwości skorzystania z ulg.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie zagadnienia pomocy społecznej i zwrotu wydatków za pobyt w DPS, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i braku skorzystania z dostępnych środków prawnych przez stronę.
“Czy można uniknąć zwrotu kosztów za pobyt w domu pomocy społecznej? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze.”
Sektor
opieka zdrowotna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.