I OSK 292/19Oddalenie skargi kasacyjnej prawomocność materialna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów PPSA, w tym art. 141 § 4 (wadliwe uzasadnienie) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z przepisami KPA (brak uchylenia decyzji mimo naruszeń). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu badając nieważność postępowania, stwierdził brak przesłanek nieważności. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe, a zarzuty dotyczące naruszenia KPA były niezasadne, głównie ze względu na stan prawomocności materialnej sprawy. Sąd podkreślił, że wpisy w księdze wieczystej, zgodnie z art. 365 § 1 KPC, wiążą wszystkie sądy i organy, a organy administracji i sądy administracyjne nie mogą dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych wynikających z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym wpisów w księdze wieczystej. W związku z tym, możliwość stwierdzenia nieważności decyzji zwrotowych uzależniona jest od wcześniejszego wzruszenia prawidłowości wpisu w księdze wieczystej w odpowiednim postępowaniu. Sąd oddalił skargę kasacyjną, a także sprostował z urzędu sentencję wyroku WSA w Warszawie w zakresie daty decyzji Ministra.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na ograniczenia kontroli sądów administracyjnych w zakresie kwestionowania wpisów w księgach wieczystych oraz znaczenie prawomocności materialnej sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kwestia nieważności decyzji administracyjnej jest powiązana z prawomocnymi wpisami w księdze wieczystej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA, polegające na alternatywnym wskazaniu różnych przesłanek rozstrzygnięcia, uniemożliwia kontrolę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wad pozwalających na stwierdzenie naruszenia art. 141 § 4 PPSA, gdyż zawierało wszystkie wymagane elementy, a wywód był logiczny i obrazował okoliczności, na których Sąd oparł się, oddalając skargę.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił wpływ wydanych wcześniej prawomocnych wyroków na możliwość rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, wskazując na stan prawomocności materialnej sprawy i brak związania sądu zakresem skargi.
Czy sąd administracyjny lub organ administracji może dokonać odmiennych ustaleń prawnych od tych wynikających z prawomocnych wpisów w księdze wieczystej, w szczególności w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wpisy w księdze wieczystej wiążą wszystkie sądy i organy na mocy art. 365 § 1 KPC, co wyklucza możliwość dokonywania przez organy administracyjne lub sądy administracyjne odmiennych ustaleń prawnych od tych wynikających z tych wpisów.
Uzasadnienie
Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może zostać obalone, ale nie przez każdy podmiot i w każdych okolicznościach. W postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym nie ma możliwości samodzielnego badania prawidłowości wpisów w księdze wieczystej i podważania domniemania ich prawdziwości. Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji zwrotowych uzależniona jest od wcześniejszego wzruszenia prawidłowości wpisu w księdze wieczystej w odpowiednim postępowaniu.
Czy naruszenie przepisów KPA (art. 7, 7a, 77, 105 § 1, 107 § 3, 138, 156) miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując brakiem uchylenia zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia tych przepisów okazał się niezasadny, ponieważ rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji było niemożliwe ze względu na stan prawomocności materialnej sprawy, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację.
Uzasadnienie
Rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji było niemożliwe ze względu na uprzednią kontrolę sądową, która nie wykazała przesłanek nieważności. Dopuszczalność rozpatrzenia takiego wniosku wymagała wykazania okoliczności nieobjętych wcześniejszym wyrokiem sądu, czego skarżący nie uczynił w sposób skuteczny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wady uzasadnienia nie mogą uniemożliwiać kontroli kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa covidowa art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 156 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd prostuje z urzędu sentencję wyroku w przypadku oczywistej omyłki.
p.p.s.a. art. 156 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 365 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenia sądowe wiążą nie tylko strony, ale również inne sądy i organy.
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na cele budownictwa spółdzielczego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność materialna sprawy uniemożliwia ponowne badanie kwestii wpisów w księdze wieczystej. • Wpisy w księdze wieczystej wiążą sądy i organy, a sądy administracyjne nie mogą dokonywać odmiennych ustaleń. • Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i nie naruszało art. 141 § 4 PPSA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 PPSA przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z przepisami KPA. • Zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i 2 PPSA oraz art. 1 § 1 i 2 PUSA. • Zarzuty naruszenia art. 151 PPSA.
Godne uwagi sformułowania
stan prawomocności materialnej sprawy • nie można dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, które wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym również z wpisów dokonanych w księdze wieczystej • domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym • powaga rzeczy osądzonej jest przeszkodą formalną rozpoznania sprawy skutkująca odrzuceniem skargi, podczas gdy prawomocność materialna stoi na przeszkodzie ponownego zbadania sprawy i orzekania co do jej meritum
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Nowicka
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na ograniczenia kontroli sądów administracyjnych w zakresie kwestionowania wpisów w księgach wieczystych oraz znaczenie prawomocności materialnej sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kwestia nieważności decyzji administracyjnej jest powiązana z prawomocnymi wpisami w księdze wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego relacji między prawomocnymi wpisami w księdze wieczystej a możliwością stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, co ma znaczenie praktyczne dla obrotu nieruchomościami.
“Księga wieczysta nieomylna? Sąd NSA wyjaśnia granice kontroli decyzji administracyjnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.