Orzeczenie · 2025-08-08

I GSK 764/22Oddalenie skargi kasacyjnej czynności egzekucyjne ZUS 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnaczynności egzekucyjneskładki ZUSskarga kasacyjnapostępowanie egzekucyjneNSAprawo administracyjneprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez wspólników spółki cywilnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wcześniej oddalił ich skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sprawa dotyczyła czynności egzekucyjnych prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu ściągnięcia składek. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) poprzez zaniechanie uwzględnienia zarzutów o niedopuszczalności egzekucji i nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego, a także naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 33 i 34 u.p.e.a. wykraczają poza zakres rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej. Ponadto, NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a postępowanie egzekucyjne było zgodne z przepisami, w szczególności z art. 89 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, a ciężar dowodu w postępowaniu skargowym spoczywa na zobowiązanym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, stosowania k.p.a. w tym postępowaniu oraz zakresu kontroli sądowej w sprawach egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją składek ZUS i zajęciem wierzytelności z tytułu zwrotów podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji i nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego, oparte na art. 33 i 34 u.p.e.a., mogą być skuteczne w skardze kasacyjnej, jeśli wykraczają poza zakres rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty oparte na art. 33 i 34 u.p.e.a. nie miały zastosowania w sprawie i wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej, przez co nie poddają się kontroli kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy te regulują prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego, co nie było przedmiotem kontroli w ramach skargi kasacyjnej.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, a postępowanie było zgodne z prawem, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował przepisy, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 135 p.p.s.a. nie miały zastosowania, gdy sąd nie stwierdził naruszenia prawa z art. 145 § 1 p.p.s.a.

Jakie są zasady stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio, ale tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), a przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym dominuje interes wierzyciela, a ochrona praw zobowiązanego jest uregulowana specyficznie w u.p.e.a. Instytucja skargi na czynność egzekucyjną jest kompleksowo uregulowana w art. 54 u.p.e.a., a ciężar dowodu w tym postępowaniu spoczywa na zobowiązanym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (23)

Główne

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna do dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej innej niż określona w art. 72-85.

u.p.e.a. art. 54 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo zobowiązanego do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną z powodu naruszenia ustawy.

u.p.e.a. art. 54 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymogi skargi na czynność egzekucyjną, w tym ciężar dowodu spoczywający na zobowiązanym.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

u.p.e.a. art. 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zasady postępowania egzekucyjnego: praworządność, celowość, najmniejsza uciążliwość.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 34 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki nieważności postępowania, które sąd bierze pod uwagę z urzędu.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego, niezwiązanie granicami skargi.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny - materiał dowodowy zgromadzony przez organy.

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ administracji publicznej.

u.p.e.a. art. 1 § pkt 1), pkt 2)

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakres ustawy określający sposób postępowania wierzycieli i postępowanie organów egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 1a § 7), 13), 20)

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicje organu egzekucyjnego, wierzyciela i zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 26 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wszczęcie egzekucji administracyjnej na wniosek wierzyciela i na podstawie tytułów wykonawczych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia zarzutów o niedopuszczalności egzekucji i nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego. • Naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez pozbawienie Skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający zrozumienie motywów rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • W postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów k.p.a. jest ograniczone tylko do zagadnień nie uregulowanych w upea, ponieważ przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. • Ciężar dowodu w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną spoczywa na zobowiązanym.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Joanna Wegner

członek

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, stosowania k.p.a. w tym postępowaniu oraz zakresu kontroli sądowej w sprawach egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją składek ZUS i zajęciem wierzytelności z tytułu zwrotów podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest ochrona praw zobowiązanego i zakres stosowania przepisów proceduralnych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Egzekucja ZUS: Kiedy zajęcie wierzytelności jest legalne?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst