Orzeczenie · 2022-05-24

I GSK 1527/21Zwrot dofinansowania unijnego przedawnienie pzp

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-05-24

NSAAdministracyjneWysokansa

dofinansowanie unijneprawo zamówień publicznychkorekta finansowaprzedawnienieśrodki unijnegminakontrola wydatków

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę gminy na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego zobowiązującą do zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej. Gmina zarzuciła WSA naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (przedawnienie) oraz przepisów Prawa Zamówień Publicznych (PZP), a także naruszenie przepisów postępowania przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd stwierdził, że nie doszło do przedawnienia roszczenia, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA i wykładnię przepisów dotyczących przerwania biegu przedawnienia oraz datę zakończenia programu. Ponadto, NSA podzielił ustalenia WSA co do naruszeń przepisów PZP przez gminę, wskazując na konkretne uchybienia w procedurach udzielania zamówień publicznych, które mogły spowodować szkodę w budżecie UE. Sąd uznał, że naruszenia te, w tym dotyczące wydatków niekwalifikowalnych i zmian w warunkach zamówienia, zostały prawidłowo ocenione przez organ i WSA, a zastosowane korekty finansowe były uzasadnione, nawet jeśli opierały się na taryfikatorach i wytycznych, które wynikały z postanowień umowy o dofinansowanie. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczącego uzasadnienia wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot środków unijnych, stosowanie przepisów Prawa Zamówień Publicznych w kontekście funduszy UE, zasady nakładania korekt finansowych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących funduszy UE i Prawa Zamówień Publicznych, a także konkretnego stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doszło do przedawnienia roszczenia o zwrot części dofinansowania unijnego, w kontekście art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie doszło do przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia nie jest związany z otrzymaniem środków finansowych, lecz z zaistnieniem nieprawidłowości i ich ustaniem, a także ulega przerwaniu przez czynności organów. Datą graniczną jest zakończenie programu wieloletniego, a przerwanie biegu przedawnienia następuje przez każdy akt właściwego organu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA i TSUE, wskazując, że początek biegu terminu przedawnienia nie jest związany z otrzymaniem środków, lecz z zaistnieniem nieprawidłowości. Podkreślono, że bieg przedawnienia jest przerywany przez czynności organów i biegnie na nowo, a datą graniczną jest zakończenie programu wieloletniego. Wskazano również, że przerwanie biegu przedawnienia następuje przez każdy akt właściwego organu.

Czy naruszenie przepisów Prawa Zamówień Publicznych przez Gminę uzasadnia nałożenie korekty finansowej i zobowiązanie do zwrotu części dofinansowania unijnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenia przepisów Prawa Zamówień Publicznych, które mogły spowodować szkodę w budżecie UE, uzasadniają nałożenie korekty finansowej. WSA prawidłowo ocenił, że doszło do naruszeń przepisów PZP, takich jak brak procedury rozeznania cenowego, wydatki niekwalifikowalne, zmiany w konstrukcji dachu bez powiadomienia, żądanie wizji lokalnej, zbędnych dokumentów od oferentów, czy zmiany warunków udziału w postępowaniu bez zmiany ogłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd podzielił ustalenia WSA co do naruszeń przepisów PZP, wskazując na konkretne uchybienia w procedurach udzielania zamówień publicznych. Podkreślono, że pojęcie 'nieprawidłowości' obejmuje naruszenia przepisów prawa UE wynikające z działania lub zaniechania podmiotu, które powodują lub mogły spowodować szkodę w budżecie UE. Nawet hipotetyczna możliwość powstania szkody uzasadnia korektę finansową. W przypadku braku możliwości ustalenia wysokości szkody, stosuje się wytyczne i taryfikatory.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, nie naruszając przepisów postępowania?

Odpowiedź sądu

Tak, WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, nie naruszając przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA przeprowadził wyczerpujące postępowanie, odniósł się do zarzutów strony, dokonał wykładni przepisów i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. przez organ zostały uznane za niezasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Gminy Ś. od wyroku WSA w Gliwicach, utrzymując w mocy decyzję o zwrocie części dofinansowania.

Przepisy (23)

Główne

rozporządzenie 2988/95 art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Bieg terminu przedawnienia nie jest związany z otrzymaniem środków finansowych, lecz z zaistnieniem nieprawidłowości i ich ustaniem. Bieg przedawnienia ulega przerwaniu przez czynności organów i biegnie na nowo. Datą graniczną jest zakończenie programu wieloletniego.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania przed WSA.

p.z.p. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych

Przedmiot zamówienia musi być opisany w sposób jednoznaczny i wyczerpujący.

p.z.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych

Postępowanie o udzielenie zamówienia powinno być prowadzone z zachowaniem uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

p.z.p. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych

Zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania.

p.z.p. art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych

Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia powinny być określone w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia.

p.z.p. art. 41 § pkt 7

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych

Zamawiający może żądać od wykonawców dokumentów potwierdzających ich sytuację ekonomiczną i finansową.

p.z.p. art. 38 § ust. 4a

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo Zamówień Publicznych

Zmiany warunków udziału w postępowaniu powinny być dokonywane w sposób zapewniający równe traktowanie wykonawców.

rozporządzenie 1083/2006 art. 98 § ust. 2

Rozporządzenie Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.

rozporządzenie 1083/2006 art. 2 § pkt 7

'Nieprawidłowość' oznacza naruszenie przepisu prawa UE wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie.

k.p.a. art. 6