Orzeczenie · 2026-05-06

I FSK 2042/23Uchylenie wyroku VAT i oddalenie skargi

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-06
NSAPodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonysamochód osobowydziałalność mieszanasankcja VATdodatkowe zobowiązanie podatkoweproporcjonalnośćprawo unijneTSUENSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła sporu o podatek od towarów i usług za sierpień 2017 r. Spółka H. sp. z o.o. odliczyła 100% podatku naliczonego od faktur dokumentujących wydatki związane z samochodem osobowym, nie składając jednocześnie informacji o jego wykorzystaniu wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Organ podatkowy zakwalifikował pojazd do działalności 'mieszanej' i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zawyżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania, powołując się na wyrok TSUE i potrzebę zbadania zasady proporcjonalności sankcji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uznał, że wyrok WSA był błędny. Sąd kasacyjny stwierdził, że sankcja w wysokości 30% (16 zł) była proporcjonalna i uzasadniona, biorąc pod uwagę wielokrotne nieprawidłowości w rozliczeniach oraz brak korekty deklaracji przez spółkę. NSA podkreślił, że przepis art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. d) u.p.t.u. ma zastosowanie do 'zwykłych' nieprawidłowości powodujących uszczuplenia podatkowe, a jego wysokość (30%) odzwierciedla tę specyfikę. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej uchylenia decyzji organu i w tej części oddalił skargę spółki, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania sankcji VAT (art. 112b u.p.t.u.) w przypadkach 'zwykłych' nieprawidłowości, gdzie nie występuje oszustwo lub nadużycie prawa, a także kwestia proporcjonalności sankcji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odliczania VAT od wydatków na samochód osobowy wykorzystywany do celów mieszanych oraz stosowania sankcji z art. 112b u.p.t.u.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, wynikającego z zawyżenia podatku naliczonego przy wykorzystaniu samochodu osobowego do celów mieszanych, powinno być poprzedzone analizą zasady proporcjonalności, zgodnie z orzecznictwem TSUE?

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenie sankcji VAT nie jest obligatoryjne w każdym przypadku i powinno być poprzedzone analizą przyczyn uszczuplenia należności podatkowych oraz oceną zgodności z zasadą proporcjonalności, uwzględniając przepisy krajowe i unijne.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na potrzebę analizy zasady proporcjonalności sankcji VAT w świetle wyroku TSUE C-935/19, uznając, że ustalenie sankcji nie jest obligatoryjne i wymaga postępowania wyjaśniającego.

Czy sankcja w wysokości 30% kwoty zawyżenia podatku naliczonego, ustalona na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. d) u.p.t.u. w związku z nieprawidłowym odliczeniem VAT od wydatków na samochód osobowy wykorzystywany do celów mieszanych, jest proporcjonalna i uzasadniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sankcja w wysokości 30% (16 zł) była proporcjonalna i uzasadniona, biorąc pod uwagę wielokrotność nieprawidłowości, uszczuplenie należności budżetowych oraz brak korekty deklaracji przez podatnika.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sankcja 30% jest właściwa dla 'zwykłych' nieprawidłowości i nie wymaga dalszego miarkowania, zwłaszcza gdy kwota jest niewielka, a podatnik nie podjął działań naprawczych. Wskazano, że art. 112b ust. 1 pkt 1 lit. d) u.p.t.u. ma zastosowanie do tego typu sytuacji, a jego wysokość odzwierciedla specyfikę stosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w części dotyczącej uchylenia decyzji organu w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego, a skarga w tej części została oddalona.

Przepisy (18)

Główne

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Sankcja ma charakter zobiektywizowany i ma zastosowanie do 'zwykłych' nieprawidłowości powodujących uszczuplenia podatkowe, nie tylko oszustw.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86a § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 19a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 10b

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sankcja w wysokości 30% kwoty zawyżenia podatku naliczonego jest proporcjonalna i uzasadniona w przypadku 'zwykłych' nieprawidłowości powodujących uszczuplenia podatkowe. • Ustalenie sankcji nie wymaga dalszego miarkowania, gdy jej wysokość jest niewielka, a podatnik nie podjął działań naprawczych.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego nie jest obligatoryjne i wymaga analizy zasady proporcjonalności w każdym przypadku. • Organ pominął rozważania w zakresie zastosowania dodatkowego zobowiązania w kontekście zasady proporcjonalności.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie sankcji VAT nie jest obligatoryjne w każdym przypadku • zasada proporcjonalności • sankcja ma charakter zobiektywizowany • nie pozwala uznać jej za sankcję nadmiernie dolegliwą i nieproporcjonalną

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

członek

Zbigniew Łoboda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania sankcji VAT (art. 112b u.p.t.u.) w przypadkach 'zwykłych' nieprawidłowości, gdzie nie występuje oszustwo lub nadużycie prawa, a także kwestia proporcjonalności sankcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odliczania VAT od wydatków na samochód osobowy wykorzystywany do celów mieszanych oraz stosowania sankcji z art. 112b u.p.t.u.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od samochodów firmowych i stosowania sankcji, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja NSA w kwestii proporcjonalności sankcji ma praktyczne znaczenie.

“Czy 16 zł sankcji VAT to za dużo? NSA rozstrzyga o proporcjonalności kary za odliczenie VAT od auta firmowego.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst