I Ca 482/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Kancelaria (...) S.A. dochodziła zapłaty kwoty 2.965,20 zł od pozwanego Ł. J. z tytułu umowy pożyczki, której wierzytelność nabyła na podstawie umowy cesji. Sąd Rejonowy w Suwałkach wyrokiem zaocznym z dnia 25 września 2018 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.104,00 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części (prowizja w wysokości 631,20 zł oraz koszty windykacji). Sąd Rejonowy uznał, że prowizja była zapisem abuzywnym, naruszającym dobre obyczaje i interes konsumenta, a koszty windykacji nie zostały udowodnione. Powódka wniosła apelację, kwestionując m.in. uznanie prowizji za abuzywną oraz zarzucając naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy uznał, że wniosek dowodowy o dopuszczenie opinii biegłego rewidenta złożony w apelacji był spóźniony, gdyż powódka mogła go złożyć w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd Okręgowy uznał je za chybione, wskazując, że sąd nie miał obowiązku przeprowadzania dowodu z przesłuchania stron ani dowodów z dokumentów utrwalonych za pomocą urządzeń wskazanych w art. 308 § 1 kpc, gdyż materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia. W kwestii prawa materialnego, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do abuzywności zapisu o prowizji. Choć Sąd Okręgowy nie zgodził się z Sądem Rejonowym co do tego, że prowizja stanowiła obejście przepisów o odsetkach maksymalnych, uznał ją za klauzulę abuzywną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ była rażąco wygórowana (ponad 30% kwoty pożyczki) i nie została indywidualnie uzgodniona z konsumentem. Sąd Okręgowy podkreślił, że prowizja nie jest świadczeniem głównym w umowie pożyczki i nie miała uzasadnienia w kosztach działalności pożyczkodawcy, które nie zostały udowodnione. Sąd Okręgowy w pełni podzielił również stanowisko Sądu Rejonowego co do oddalenia żądania w zakresie kosztów windykacji z powodu braku dowodów na ich poniesienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności wygórowanych prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, nawet jeśli nie stanowią one obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Podkreślenie znaczenia ochrony konsumenta przed nieuczciwymi praktykami.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na odległość z wykorzystaniem wzorców umownych. Ocena abuzywności prowizji jest każdorazowa i zależy od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy prowizja zastrzeżona w umowie pożyczki konsumenckiej, która jest naliczana proporcjonalnie do okresu trwania pożyczki i stanowi znaczną część kwoty pożyczki, może być uznana za klauzulę abuzywną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja zastrzeżona w umowie pożyczki konsumenckiej, która jest rażąco wygórowana i nie została indywidualnie uzgodniona, stanowi klauzulę abuzywną i nie wiąże konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że prowizja w wysokości ponad 30% kwoty pożyczki, naliczana proporcjonalnie do okresu jej trwania, narusza dobre obyczaje i rażąco interesuje konsumenta, zwłaszcza gdy nie została indywidualnie uzgodniona i nie znajduje uzasadnienia w kosztach działalności pożyczkodawcy.
Czy sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeśli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oddalił wniosek dowodowy o opinię biegłego rewidenta złożony w apelacji, uznając go za spóźniony, ponieważ powódka miała możliwość złożenia tego wniosku w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a nie wykazała, aby potrzeba powołania tego dowodu powstała później.
Czy sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron lub innych dowodów, jeśli uzna, że materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania określonych dowodów, jeśli uzna, że za pomocą innych środków dowodowych wyjaśnił fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zarzuty naruszenia art. 232 kpc w zw. z art. 299 kpc i art. 208 § 1 kpc za chybione, wskazując, że sąd nie musi, lecz może skorzystać z tych instytucji, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji dysponował wystarczającym materiałem dowodowym.
Czy koszty windykacji zastrzeżone w umowie pożyczki konsumenckiej podlegają zasądzeniu, jeśli nie zostały udowodnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty windykacji nie podlegają zasądzeniu, jeśli strona powodowa nie udowodniła ich poniesienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że żądanie zasądzenia kosztów windykacji podlegało oddaleniu z powodu braku dowodów na wykonanie czynności windykacyjnych rodzących obowiązek uiszczenia określonych opłat.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kancelaria (...) S.A. | spółka | powódka |
| Ł. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. Polska Sp. z o.o | spółka | cedent |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy konsumenckiej kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszające jego interesy, są nieważne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 339 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
u.k.k. art. 5 § pkt 13
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 333 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 208 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
u.ś.u.d.e.
Ustawa o świadczenie usług drogą elektroniczną
u.k.k. art. 13 § ust. 1 pkt 12
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej jest klauzulą abuzywną, gdyż jest rażąco wygórowana i narusza interes konsumenta. • Koszty windykacji nie podlegają zasądzeniu, jeśli nie zostały udowodnione. • Wniosek dowodowy złożony w apelacji, który mógł być złożony w pierwszej instancji, jest spóźniony.
Odrzucone argumenty
Prowizja w umowie pożyczki stanowiła wynagrodzenie za udzielenie kapitału i nie była obejściem przepisów o odsetkach maksymalnych. • Sąd pierwszej instancji powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania stron. • Sąd pierwszej instancji powinien był przeprowadzić dowody z dokumentów utrwalonych za pomocą urządzeń wskazanych w art. 308 § 1 kpc.
Godne uwagi sformułowania
żądanie pozwu zasługuje na uwzględnienie jedynie w części • twierdzenia powoda, z których wywodził on swe roszczenia, ocenić należało jako budzące uzasadnione wątpliwości • żadnych wątpliwości nie budzi legitymacja czynna strony powodowej • żądanie pozwu w zakresie prowizji za udzielenie pożyczki w wysokości 631,20 zł, Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, iż jego źródłem jest zapis o charakterze abuzywnym • prowizja wynosiła bowiem ponad 30% kwoty wypłaconej pożyczki, a to narusza dobre obyczaje i interes pozwanego jako konsumenta • Sąd Okręgowy podziela pogląd Sądu I instancji, iż w sprawie, w której wyłania się kwestia nieważności bezwzględnej umowy Sąd kwestię tę bierze pod uwagę z urzędu jako przesłankę swego rozstrzygnięcia • prowizja to jednorazowe wynagrodzenie za udzielenie kapitału do korzystania • zapisy umowy pożyczki załączone do pozwu dotyczące prowizji, zdaniem Sądu Okręgowego, zostały przez poprzednika prawnego powódki jako pożyczkodawcę zastrzeżone w wysokości znacznie przekraczającej możliwą do przyjęcia bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego granicę (ponad 30%) • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne
Skład orzekający
Aneta Ineza Sztukowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności wygórowanych prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, nawet jeśli nie stanowią one obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Podkreślenie znaczenia ochrony konsumenta przed nieuczciwymi praktykami."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na odległość z wykorzystaniem wzorców umownych. Ocena abuzywności prowizji jest każdorazowa i zależy od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wygórowanych prowizji w pożyczkach konsumenckich i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami, nawet jeśli pierwotne uzasadnienie Sądu Rejonowego było nieco inne.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce to zawsze legalny koszt? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2965,2 PLN
kwota główna: 2104 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.