I CA 177/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał sprawę z powództwa K. N. i W. N. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. o zapłatę, będącą wynikiem apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Lipnie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zadośćuczynienie w kwocie 70 000 zł dla każdego z powodów, uznając, że ugody zawarte z ubezpieczycielem w 2006 roku, na mocy których wypłacono łącznie 30 000 zł (z czego 10 000 zł pozostało do zapłaty), stanowiły całkowite zaspokojenie wszelkich roszczeń związanych ze śmiercią córki w wypadku komunikacyjnym w 2005 roku. Powodowie zarzucali naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym błędną wykładnię ugód i uznanie, że obejmowały one wszelkie roszczenia, a nie tylko odszkodowanie z art. 446 § 3 kc. Sąd Okręgowy uznał apelacje za bezzasadne. Podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, podkreślając jasną i jednoznaczną treść ugód, które wyczerpująco określały zakres zaspokojenia. Sąd odwoławczy stwierdził, że ugody obejmowały nie tylko roszczenia odszkodowawcze, ale również potencjalne roszczenia o zadośćuczynienie, które przysługiwały powodom już w dacie ich zawarcia, mimo że uchwała Sądu Najwyższego w tej sprawie została wydana później. Sąd uznał, że ugody nie były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani nie stanowiły nadużycia prawa, a wypłacone kwoty, uwzględniając realia rynkowe z 2006 roku, nie były rażąco zaniżone. W konsekwencji obie apelacje zostały oddalone, a powodowie obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że ugody obejmujące "wszelkie roszczenia" wyłączają późniejsze dochodzenie zadośćuczynienia, nawet jeśli orzecznictwo w tym zakresie nie było jeszcze w pełni ukształtowane w momencie zawarcia ugody.
Dotyczy specyficznej sytuacji zawarcia ugody z ubezpieczycielem po wypadku śmiertelnym i jej jednoznacznego brzmienia. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw z podobnym stanem faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ugoda zawarta z ubezpieczycielem, obejmująca "całkowite zaspokojenie wszelkich roszczeń" związanych ze śmiercią osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, wyłącza możliwość dochodzenia dalszych roszczeń, w tym zadośćuczynienia za krzywdę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ugoda taka wyłącza możliwość dochodzenia dalszych roszczeń, w tym zadośćuczynienia, jeśli jej treść jednoznacznie wskazuje na wolę stron uregulowania wszystkich roszczeń wynikających ze stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest brzmienie ugody, które w tym przypadku jasno wskazywało na "całkowite zaspokojenie wszelkich roszczeń". Nawet jeśli w postępowaniu likwidacyjnym dominowało roszczenie odszkodowawcze, oświadczenie o zrzeczeniu się dalszych roszczeń obejmuje wszystkie roszczenia wynikające ze zdarzenia, w tym zadośćuczynienie, które przysługiwało już w dacie zawarcia ugody.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. przysługiwało powodom w dacie zawarcia ugody (2006 r.), mimo braku jednoznacznej uchwały Sądu Najwyższego w tej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o zadośćuczynienie przysługiwało już w dacie zawarcia ugody, gdyż odpowiednie normy prawne istniały, a późniejsza uchwała Sądu Najwyższego jedynie wyjaśniła wątpliwości interpretacyjne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. obowiązywały w dacie zdarzenia i umożliwiały dochodzenie zadośćuczynienia za krzywdę, nawet jeśli orzecznictwo nie było jeszcze w pełni ukształtowane. Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 76/10 nie tworzyła nowego prawa, a jedynie potwierdzała istniejące możliwości.
Czy ugoda, na mocy której wypłacono 30 000 zł tytułem zaspokojenia wszelkich roszczeń po śmierci córki, była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego lub stanowiła nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ugoda nie była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ani nie stanowiła nadużycia prawa, zwłaszcza biorąc pod uwagę realia rynkowe z 2006 roku i fakt, że powodowie byli reprezentowani przez pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że kwoty ugodowe nie były rażąco zaniżone, uwzględniając ówczesne wynagrodzenia i fakt, że powodowie domagali się 40 000 zł, a następnie przystali na 30 000 zł. Podkreślono, że ugoda oznacza wzajemne ustępstwa, a późniejsze kwestionowanie jej wysokości przez powodów, po latach i po ukształtowaniu się orzecznictwa w sprawie zadośćuczynień, nie uzasadnia jej podważenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. N. | osoba_fizyczna | powód |
| W. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 917
Kodeks cywilny
Definiuje ugodę jako umowę, na mocy której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w celu uchylenia niepewności co do roszczeń lub zniesienia sporu.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przewiduje przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę w przypadku naruszenia dóbr osobistych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej osoby najbliższej po śmierci poszkodowanego, obejmującego szkody majątkowe.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Określa zasadę swobody umów, która musi być zgodna z właściwością (naturą) stosunku prawnego, ustawą i zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 65 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, zgodnie z którą należy badać nie tylko dosłowne brzmienie, ale także cel i kontekst, przy czym decydujące znaczenie ma rzeczywista wola stron.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Stanowi, że czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony dóbr osobistych, w tym możliwości żądania zaniechania naruszeń i dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia, a także zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłuchania stron.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków braku zastrzeżenia.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów.
u.k.s.c. art. 113 § 1 i 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugody zawarte z ubezpieczycielem wyczerpują wszelkie roszczenia związane ze śmiercią córki. • Treść ugód była jasna i jednoznaczna, wskazując na całkowite zaspokojenie wszelkich roszczeń. • Roszczenie o zadośćuczynienie przysługiwało powodom już w dacie zawarcia ugód. • Ugody nie były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani nie stanowiły nadużycia prawa.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów procesowych poprzez oddalenie dowodów i zaniechanie zebrania materiału dowodowego. • Błędna ocena materiału dowodowego i wykładnia ugód. • Ugody dotyczyły wyłącznie roszczeń z art. 446 § 3 k.c., a nie zadośćuczynienia. • Ugody były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowiły nadużycie prawa z uwagi na zaniżone świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
całkowite zaspokojenie wszelkich roszczeń • zrzekli się oni dalszych roszczeń z tego tytułu • rzeczy ugodzonej (res trensacta) • nie mogą powstać z niego nowe roszczenia • nie może być czynnością iluzoryczną • nie budziły wątpliwości interpretacyjnych • nie sposób zgodzić się z twierdzeniem apelujących, że dopiero ta uchwała otworzyła drogę osobom uprawnionym do żądania zadośćuczynienia, albowiem odpowiednie ku temu normy prawne istniały już w dacie zdarzenia.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ugody obejmujące \"wszelkie roszczenia\" wyłączają późniejsze dochodzenie zadośćuczynienia, nawet jeśli orzecznictwo w tym zakresie nie było jeszcze w pełni ukształtowane w momencie zawarcia ugody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawarcia ugody z ubezpieczycielem po wypadku śmiertelnym i jej jednoznacznego brzmienia. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw z podobnym stanem faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie trudnego tematu śmierci dziecka w wypadku i kwestii zadośćuczynienia, ale rozstrzygnięcie opiera się na analizie prawnej ugody i jej skutków, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w odszkodowaniach.
“Ugoda po śmierci córki: czy zamyka drogę do zadośćuczynienia?”
Dane finansowe
WPS: 70 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.