Orzeczenie · 2026-03-25

I ACa 975/23Zasądzenie zwrotu nienależnego świadczenia z umowy kredytu indeksowanego CHF

Sąd

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2026-03-25

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny

kredyt indeksowanyfrank szwajcarskiabuzywnośćochrona konsumentaTSUEprawo bankowenieważność umowyzwrot nienależnego świadczenia

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa O. U. i C. U. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę, dotyczącą zwrotu nienależnego świadczenia w kwocie 77 307,24 CHF. Powodowie domagali się unieważnienia umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego z 2006 roku z powodu abuzywności jej postanowień, w szczególności dotyczących mechanizmu przeliczeń walutowych. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2023 r. zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 77 307,24 CHF z odsetkami od dnia wyrokowania oraz koszty procesu, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacje obu stron, uznał apelację powodów za uzasadnioną w całości, a apelację pozwanego banku za bezzasadną. Zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od banku na rzecz powodów łącznie 77 307,24 CHF z ustawowymi odsetkami od dnia 30 marca 2021 r. oraz koszty postępowania pierwszoinstancyjnego w kwocie 11 817 zł. Oddalił apelację banku i zasądził od banku na rzecz powodów 9 100 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było uznanie przez sądy klauzul waloryzacyjnych za abuzywne, co skutkowało nieważnością umowy w całości i koniecznością zwrotu nienależnie świadczonych kwot.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej, skutków nieważności umowy i zasad ustalania odsetek od nienależnego świadczenia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy kredytu indeksowanego do CHF, ale jego zasady mogą być stosowane do innych umów konsumenckich z klauzulami abuzywnymi.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu przeliczeń walutowych, mogą być uznane za abuzywne w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy dotyczące mechanizmu przeliczeń walutowych, które przyznają bankowi jednostronne uprawnienie do kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorców, są abuzywne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne, które pozwalały bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut, są nietransparentne, naruszają równowrzędność stron i pozostawiają bankowi dowolność w kształtowaniu zobowiązań klienta. Brak jasnych kryteriów ustalania kursu waluty oraz stosowanie różnych kursów kupna i sprzedaży narusza interesy konsumenta.

Jaki jest skutek uznania postanowień umowy kredytu za abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uznanie postanowień umowy za abuzywne skutkuje koniecznością ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego, co w przypadku klauzul dotyczących świadczeń głównych może prowadzić do nieważności umowy w całości.

Uzasadnienie

Eliminacja abuzywnych klauzul waloryzacyjnych, które dotyczą świadczeń głównych stron, uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy w pierwotnym kształcie, co przemawia za uznaniem jej za nieważną w całości. W takiej sytuacji świadczenia spełnione przez konsumenta mają charakter nienależny i podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Od kiedy należą się odsetki od zasądzonej kwoty zwrotu nienależnego świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia skutecznego wezwania przedsiębiorcy do zwrotu świadczenia, a nie od daty wyrokowania.

Uzasadnienie

Zgodnie z wykładnią prawa UE, stan opóźnienia po stronie banku w wykonaniu obowiązku zwrotu świadczeń następuje od dnia skutecznego wezwania przedsiębiorcy do ich zwrotu. W tej sprawie było to wezwanie z dnia 10 marca 2021 r., doręczone bankowi 15 marca 2021 r., a termin na dobrowolne spełnienie świadczenia upłynął 29 marca 2021 r. Stąd odsetki należą się od 30 marca 2021 r.

Jak należy rozliczyć koszty postępowania w przypadku częściowego uwzględnienia powództwa?

Odpowiedź sądu

W przypadku częściowego uwzględnienia powództwa, sąd stosuje zasadę wzajemnego zniesienia lub stosunkowego zasądzenia kosztów, jednakże w okolicznościach sprawy, gdzie bank negował zasadę swojej odpowiedzialności, obciążono go całością kosztów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy obciążył bank całością kosztów procesu, uznając, że bank negował zasadę swojej odpowiedzialności za zwrot dochodzonego świadczenia. Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, korygując jedynie wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i uwzględnienie apelacji powodów

Strona wygrywająca

O. U. i C. U.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
O. U. (1)	osoba_fizyczna	powód
C. U.	osoba_fizyczna	powód
Bank (...) S.A. z siedzibą w F.	spółka	pozwany

Przepisy (20)

Główne

k.c. art. 385¹ § §1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385¹ § §1 i 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 327¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

k.c. art. 22¹

Kodeks cywilny

k.c. art. 410 § §1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 100 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § §1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 65 § §1

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § §1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § §1 i 2

Kodeks cywilny

u.p.b. art. 69 § ust. 1

Ustawa Prawo bankowe

k.c. art. 358 § §2

Kodeks cywilny

k.c. art. 411 § pkt 2 i 4

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul waloryzacyjnych umowy kredytu indeksowanego do CHF. • Nieważność umowy w całości z powodu abuzywności postanowień dotyczących świadczeń głównych. • Nienależne świadczenie spełnione przez powodów na rzecz banku podlega zwrotowi. • Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od daty wezwania do zapłaty, a nie od daty wyrokowania. • Nieprawidłowe ustalenie kosztów procesu przez Sąd I instancji.

Odrzucone argumenty

Umowa kredytu jest ważna i nie zawiera postanowień abuzywnych. • Bank wypełnił obowiązki informacyjne dotyczące ryzyka walutowego. • Kredytobiorcy mieli możliwość negocjowania treści umowy. • Kredytobiorcy spłacali zobowiązanie w walucie szwajcarskiej, co eliminowało ryzyko walutowe. • Sąd I instancji wadliwie ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. • Sąd I instancji pominął istotne wnioski dowodowe (świadka, biegłego).

Godne uwagi sformułowania

postanowienia umowy, które wypełniają wszystkie przesłanki normatywne uznania ich za abuzywne • przyznanie wyłącznie bankowi, jako stronie umowy, uprawnienia do jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorców • takie postanowienia umowne należy uznać za niedopuszczalne • postanowienia waloryzacyjne zamieszczone w umowie objętej sporem – dotycząc świadczeń głównych stron - nie odpowiadały warunkom transparentności i czytelności • skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut, jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta • rodzi to takie następstwo , iż utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za uznaniem jej za nieważną w całości • stan opóźnienia po stronie banku przedsiębiorcy [...] zależy tylko od jednego warunku. Tym warunkiem jest skuteczne wezwanie przedsiębiorcy do ich zwrotu.

Skład orzekający

Grzegorz Krężołek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej, skutków nieważności umowy i zasad ustalania odsetek od nienależnego świadczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy kredytu indeksowanego do CHF, ale jego zasady mogą być stosowane do innych umów konsumenckich z klauzulami abuzywnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników. Rozstrzygnięcie w sprawie CHF jest istotne dla wielu konsumentów.

“Bank przegrał sprawę o miliony! Klauzule abuzywne w umowie kredytowej doprowadziły do unieważnienia kontraktu.”

Dane finansowe

zwrot nienależnego świadczenia: 77 307,24 CHF

koszty procesu: 11 817 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 9100 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników