I ACa 882/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powódek (żony i córki) o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę po śmierci Z. M. w wyniku zawalenia się hali wystawienniczej. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego (...) Sp. z o.o. kwoty zadośćuczynienia, odszkodowania i renty, a od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta (...) odszkodowanie i rentę, uznając odpowiedzialność Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka (art. 434 kc), ale odmawiając mu odpowiedzialności za zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc, powołując się na konieczność winy sprawcy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powódek, zmienił zaskarżony wyrok. Po pierwsze, uznał, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność również za zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc, nawet jeśli odpowiada na zasadzie ryzyka, co doprowadziło do zasądzenia zadośćuczynienia solidarnie od obu pozwanych. Po drugie, podwyższył kwoty odszkodowania z 20.000 zł do 40.000 zł dla każdej z powódek, uznając pierwotną kwotę za zbyt niską. Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia w zakresie renty wyrównawczej, uznając, że powódki nie wykazały potencjalnych wyższych dochodów zmarłego. Apelacja powódek została częściowo uwzględniona, a w pozostałej części oddalona. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka za zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc w przypadku katastrof budowlanych. Określenie zasad uwzględniania pomocy finansowej przy ustalaniu odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego katastrofy budowlanej i odpowiedzialności Skarbu Państwa jako właściciela gruntu. Interpretacja art. 448 kc w kontekście odpowiedzialności na zasadzie ryzyka może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Zagadnienia prawne (5)
Czy Skarb Państwa, odpowiadający na zasadzie ryzyka za skutki katastrofy budowlanej, ponosi odpowiedzialność za zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc, nawet jeśli odpowiada na zasadzie ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przepis art. 448 kc nie wyłącza odpowiedzialności sprawcy odpowiadającego na zasadzie ryzyka. Podkreślono, że zerwanie więzi rodzinnych w wyniku czynu niedozwolonego jest naruszeniem dóbr osobistych, a odmowa przyznania zadośćuczynienia w zależności od podstawy odpowiedzialności sprawcy byłaby sprzeczna z poczuciem sprawiedliwości.
Czy przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej należy uwzględniać pomoc finansową uzyskaną od osób trzecich (np. instytucji charytatywnych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia nie należy uwzględniać pomocy finansowej uzyskanej od osób trzecich, gdyż nie ma ona na celu naprawienia krzywdy wyrządzonej przez zobowiązanego do jej naprawienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że świadczenia od instytucji charytatywnych lub osób prywatnych wynikają z ich celów lub empatii i nie mogą być traktowane jako element naprawienia krzywdy przez sprawcę czynu niedozwolonego.
Czy przy ustalaniu wysokości odszkodowania za istotne pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci żywiciela rodziny należy uwzględnić otrzymaną pomoc finansową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przy ustalaniu wysokości odszkodowania za istotne pogorszenie sytuacji życiowej należy uwzględnić pomoc finansową uzyskaną w związku ze śmiercią żywiciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pomoc finansowa uzyskana przez powódki miała wpływ na ich sytuację życiową i powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu odszkodowania.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił przyczyny katastrofy budowlanej, opierając się na faktach znanych mu z urzędu z innych spraw?
Odpowiedź sądu
Nie, sposób ujawnienia faktów znanych z urzędu był nieprawidłowy, naruszał prawo stron do obrony. Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii biegłych w celu ustalenia przyczyn katastrofy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że ujawnienie faktów znanych z urzędu wymagało wskazania stronom sygnatur spraw, opinii i ich wniosków, aby zapewnić zasadę kontradyktoryjności. Ostatecznie, na podstawie dopuszczonych dowodów, Sąd Apelacyjny ustalił przyczyny katastrofy w sposób tożsamy z ustaleniami Sądu Okręgowego.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy o opinię biegłego na okoliczność potencjalnych możliwości zarobkowych zmarłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że dowód z opinii biegłego na tę okoliczność był nieprzydatny, a ustalenie potencjalnych zarobków wymagało wykazania faktów, a nie wiedzy specjalistycznej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że ustalenie potencjalnych zarobków zmarłego nie wymagało wiedzy specjalistycznej biegłego, a jedynie wykazania konkretnych faktów przez strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| małoletnia M. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwana |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 434
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka jako właściciela gruntu, na którym wzniesiono budynek trwale związany z gruntem.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności pozwanego (...) na zasadzie winy za skutki katastrofy budowlanej.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, stosowana również w przypadku odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.
Pomocnicze
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Podstawa ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 446
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 228
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy faktów znanych sądowi urzędowo i konieczności ich ujawnienia stronom.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia dopuszczenie przez sąd drugiej instancji dowodów z wniosku stron.
k.p.c. art. 396
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 395
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 19
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
k.r.i.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa zakres potrzeb uprawnionych do alimentacji, co ma znaczenie przy ustalaniu renty wyrównawczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka za zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc. • Podwyższenie kwoty odszkodowania za istotne pogorszenie sytuacji życiowej. • Solidarne zasądzenie zadośćuczynienia od obu pozwanych.
Odrzucone argumenty
Oddalenie apelacji powódek w pozostałej części. • Niezasadność zarzutów dotyczących wysokości renty wyrównawczej. • Oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność potencjalnych możliwości zarobkowych zmarłego.
Godne uwagi sformułowania
Niezrozumiała i sprzeczna z ogólnie przyjętym poczuciem sprawiedliwości byłaby taka wykładnia przepisu art. 448 kc, która prowadziłaby do stwierdzenia, że zadośćuczynienie przysługuje na podstawie tej normy członkom rodziny, którzy stracili bliskiego w wyniku zderzenia się pojazdów mechanicznych (odpowiedzialność na zasadzie winy z art. 436 § 2 kc) a nie przysługuje osobom, którzy stracili bliskiego w wyniku potrącenia go przez taki pojazd (odpowiedzialność na zasadzie ryzyka z art. 436§1 kc). • Dla oceny trafności rozstrzygnięcia w tym zakresie nie ma istotnego znaczenia, błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący wielkości świadczenia wypłaconego przez ubezpieczyciela powódce T. M. , która otrzymała jedynie około 7.000 złotych a nie jak przyjął Sąd Okręgowy około 34.000 złotych.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wołczańska
sędzia
Elżbieta Karpeta
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka za zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kc w przypadku katastrof budowlanych. Określenie zasad uwzględniania pomocy finansowej przy ustalaniu odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego katastrofy budowlanej i odpowiedzialności Skarbu Państwa jako właściciela gruntu. Interpretacja art. 448 kc w kontekście odpowiedzialności na zasadzie ryzyka może być przedmiotem dalszych dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy tragicznej śmierci w wyniku katastrofy budowlanej i ważnych kwestii prawnych związanych z odpowiedzialnością Skarbu Państwa oraz zasądzaniem zadośćuczynienia i odszkodowania dla najbliższych.
“Skarb Państwa solidarnie z wykonawcą odpowiedzialny za zadośćuczynienie po katastrofie budowlanej – przełomowa interpretacja sądu!”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
odszkodowanie: 40 000 PLN
odszkodowanie: 40 000 PLN
koszty procesu: 16 184 PLN
koszty procesu: 17 712 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 6642 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.