I ACA 553/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. L., osadzony w Zakładzie Karnym w N., wniósł o zasądzenie 100 000 zł zadośćuczynienia od Skarbu Państwa, twierdząc, że odmowa zapewnienia mu diety wegańskiej naruszyła jego dobra osobiste, spowodowała głód i szykanowanie. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, argumentując, że prawo do wyboru diety nie jest dobrem osobistym w rozumieniu przepisów, a ograniczenia żywieniowe są wpisane w karę pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację powoda, zasądzając 10 000 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że odmowa przyznania diety wegańskiej, mimo że zakład karny miał taką możliwość (co potwierdziła decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej), oraz zastosowanie kar dyscyplinarnych (w tym izolacji i pozbawienia możliwości otrzymywania paczek) stanowiło naruszenie dóbr osobistych i godności powoda. Sąd podkreślił, że powód powoływał się na przyczyny wyznaniowo-poglądowe, co powinno być uwzględnione zgodnie z art. 109 § 1 k.k.w., a Konstytucja chroni prawo do nieujawniania światopoglądu. Sąd Apelacyjny uznał, że działania pozwanego, polegające na odmowie diety i stosowaniu kar, nie były uzasadnione i stanowiły poniżające traktowanie. Kwota 10 000 zł została uznana za adekwatne zadośćuczynienie, podczas gdy pierwotne żądanie 100 000 zł uznano za wygórowane, biorąc pod uwagę, że powód nie był ortodoksyjnym weganinem i po pierwszym tygodniu głodówki zaczął spożywać inne posiłki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona praw osadzonych w zakładach karnych, w szczególności prawo do diety zgodnej z przekonaniami, oraz granice stosowania kar dyscyplinarnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego domagającego się diety wegańskiej z powodów poglądowych i zastosowania kar dyscyplinarnych. Wymaga indywidualnej oceny, czy dieta jest uzasadniona względami religijnymi, etycznymi lub światopoglądowymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa zapewnienia osadzonemu w zakładzie karnym diety wegańskiej, pomimo jego prośby opartej na względach poglądowych, stanowi naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa zapewnienia diety wegańskiej oraz zastosowanie kar dyscyplinarnych w związku z żądaniem takiej diety stanowi naruszenie dóbr osobistych i godności osadzonego, zwłaszcza gdy zakład karny miał możliwość jej zapewnienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że prawo do wyboru diety, oparte na względach poglądowych, jest elementem ochrony dóbr osobistych i godności, a Konstytucja chroni prawo do nieujawniania światopoglądu. Odmowa diety i zastosowanie kar dyscyplinarnych, gdy istniała możliwość jej zapewnienia, przekroczyło dopuszczalne ograniczenia związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności.
Czy prawo do wyboru diety, w tym diety wegańskiej, jest dobrem osobistym podlegającym ochronie prawnej w warunkach pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do wyboru diety, zwłaszcza gdy jest ono oparte na względach poglądowych lub wyznaniowych, może być uznane za element dóbr osobistych podlegających ochronie, nawet w warunkach pozbawienia wolności, o ile nie narusza to podstawowych zasad funkcjonowania zakładu karnego i nie jest jedynie kaprysem.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że choć swoboda wyboru diety doznaje ograniczeń w warunkach pozbawienia wolności, to odmowa jej zapewnienia, gdy istniała możliwość, a powód powoływał się na względy poglądowe, stanowi naruszenie godności i dóbr osobistych. Sąd odwołał się do przepisów Konstytucji i Kodeksu karnego wykonawczego.
Czy stosowanie kar dyscyplinarnych wobec osadzonego, który domaga się diety wegańskiej opartej na względach poglądowych, stanowi naruszenie jego praw i godności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stosowanie kar dyscyplinarnych w celu zniechęcenia osadzonego do żądania diety zgodnej z jego przekonaniami poglądowymi, gdy zakład karny miał możliwość jej zapewnienia, stanowi naruszenie jego godności i humanitarnego traktowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że działania pozwanego, polegające na odmowie diety i stosowaniu kar dyscyplinarnych (izolacja, pozbawienie paczek) w związku z żądaniem diety wegańskiej, były nieproporcjonalne i stanowiły szykanowanie, naruszając godność powoda.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Zakład Karny w N. | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | instytucja | przedstawiciel pozwanego |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.k.w. art. 109 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Przepis regulujący zasady żywienia osadzonych, uwzględniający m.in. wymogi religijne i kulturowe.
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nienaruszalność i ochrona przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka.
Konstytucja RP art. 40
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz tortur oraz okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania i karania.
Konstytucja RP art. 41 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny.
Konstytucja RP art. 53 § ust. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nikt nie może być obowiązany do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa zapewnienia diety wegańskiej oraz zastosowanie kar dyscyplinarnych stanowiło naruszenie dóbr osobistych i godności powoda. • Zakład karny miał możliwość zapewnienia diety wegańskiej. • Prawo do wyboru diety opartej na względach poglądowych jest elementem ochrony dóbr osobistych. • Konstytucja chroni prawo do nieujawniania światopoglądu.
Odrzucone argumenty
Prawo do wyboru diety nie jest dobrem osobistym w warunkach pozbawienia wolności. • Ograniczenia żywieniowe są wpisane w karę pozbawienia wolności. • Powód nie wykazał, aby jego dobro osobiste zostało naruszone w sposób uzasadniający zasądzenie zadośćuczynienia. • Działanie pozwanego było zgodne z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
nieograniczona swoboda w wyborze spożywanych produktów, doznaje ograniczeń w warunkach pozbawienia wolności • niemożliwość zrealizowania w całości upodobań żywieniowych powoda było dolegliwością wpisaną w skutki odbywanej przez niego kary • nie można przyjąć, że prawo swobodnego wyboru spożywanych produktów jest wartością związaną z człowiekiem, decydującą o jego bycie, pozycji w społeczeństwie • ani zakład karny, ani sąd nie były uprawnione do badania światopoglądu, czy przekonań religijnych • takie działania pozwanego, w ocenie Sądu Apelacyjnego, niewątpliwie wskazane wyżej dobra osobiste powoda naruszają
Skład orzekający
Danuta Jezierska
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gawinek
sędzia
Dorota Gamrat-Kubeczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona praw osadzonych w zakładach karnych, w szczególności prawo do diety zgodnej z przekonaniami, oraz granice stosowania kar dyscyplinarnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego domagającego się diety wegańskiej z powodów poglądowych i zastosowania kar dyscyplinarnych. Wymaga indywidualnej oceny, czy dieta jest uzasadniona względami religijnymi, etycznymi lub światopoglądowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praw osadzonych w zakładach karnych i ich możliwości wyboru diety, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje konflikt między potrzebami jednostki a ograniczeniami systemu penitencjarnego.
“Dieta wegańska w więzieniu: Czy odmowa posiłku to szykanowanie i naruszenie godności?”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.