# Czy upusty i rabaty udzielone po dacie zgłoszenia celnego pomniejszają wartość celną towaru?

*Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: administracyjne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-wartosc-celna-upusty-zgloszenie-celne*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Wartość celna towaru to wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna — pomniejszona o wszelkie upusty i rabaty, nawet jeśli zostały one udzielone po dacie zgłoszenia celnego, pod warunkiem że wynikały z umowy wiążącej strony przed importem. Linia orzecznicza NSA i WSA jest w tej kwestii spójna i ugruntowana: importer ma obowiązek ujawnić umowy przewidujące upusty, a ich nieujawnienie stanowi podstawę do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

---

## 1. Czy upust udzielony po zgłoszeniu celnym wpływa na wartość celną?

Tak — to kluczowa teza całej linii orzeczniczej. NSA wielokrotnie orzekał, że moment realizacji upustu (wystawienie noty kredytowej, potrącenie) nie jest rozstrzygający. Decyduje to, czy upust wynikał z umowy obowiązującej w dacie zgłoszenia celnego i czy faktycznie obniżył cenę zapłaconą lub należną. Jak stwierdził NSA: „upust był obligatoryjny i nie miał charakteru ex post" ([I GSK 774/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-774-05/wartosc-celna-a-upust-po-zgloszeniu-celnym-1973919)). Podobnie w wyroku „Cena jest wprawdzie elementem istotnym umowy sprzedaży, ale nie oznacza to, że musi być ostatecznie ustalona w chwili zawarcia umowy i nie może być przez strony później skonkretyzowana lub zmieniona" ([I GSK 52/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-52-06/wartosc-celna-upusty-po-zgloszeniu-celnym-1548117)). Potwierdził to również wyrok „wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli jej ostateczne ustalenie nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego" ([I GSK 896/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-896-05/nieprawidlowe-zgloszenie-celne-wartosc-upusty-624061)).

---

## 2. Obowiązek ujawnienia umów o upustach w zgłoszeniu celnym

Importer ma obowiązek dołączyć do zgłoszenia celnego wszelkie dokumenty mające wpływ na wartość celną — w tym umowy dystrybucyjne przewidujące upusty. Nieujawnienie takich umów stanowi podstawę do uznania zgłoszenia za nieprawidłowe na podstawie art. 64 § 2 i art. 65 § 4 Kodeksu celnego. W wyroku „upust ten kształtował cenę leków i ostateczną wartość transakcyjną niezależnie od faktu, że jej wysokość wyliczona została już po dokonaniu zgłoszenia celnego" ([I GSK 1127/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-1127-05/nieprawidlowe-zgloszenie-celne-wartosc-upusty-3065564)). NSA podkreślił też, że umowa dystrybucyjna, choć nie jest typową umową kupna-sprzedaży, zawiera postanowienia istotne dla ustalenia ceny transakcyjnej — „skarżąca zobowiązana była do ujawnienia tej umowy jako mającej znaczenie dla ustalenia wartości celnej" ([I GSK 2367/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-2367-06/wartosc-celna-upusty-celne-prawo-celne-2826053)).

---

## 3. Charakter upustu — obligatoryjny czy fakultatywny?

Sądy rozróżniają upusty obligatoryjne (automatycznie wynikające z umowy po spełnieniu warunków) od fakultatywnych (uzależnionych od uznania eksportera). W sprawie „udzielony upust nie był obwarowany żadnymi warunkami i od momentu podpisania umowy jego wielkość była znana" ([I GSK 774/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-774-05/wartosc-celna-a-upust-po-zgloszeniu-celnym-1973919)) — NSA uznał go za obligatoryjny. Podobnie WSA w wyroku „rabaty przewidziane umową sprzedaży rabat był czynnikiem kształtującym wartość transakcyjną towaru w wysokości pomniejszonej o rabat" ([V SA/Wa 3789/04](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-sa-wa-3789-04/korekta-wartosci-celnej-rabaty-importowe-2271351)). Nawet warunkowe upusty (uzależnione np. od terminowej płatności czy progów zakupowych) są uwzględniane, jeśli warunki te faktycznie zostały spełnione.

---

## 4. Rabat czy prowizja? — konieczne wyjaśnienie charakteru świadczenia

Nie każda pozycja „discount" na fakturze to rabat obniżający wartość celną. Jeśli świadczenie ma charakter prowizji za usługi (np. składowanie w składzie celnym), nie wpływa na wartość celną. WSA w Warszawie uchylił decyzję organu celnego, stwierdzając: „organ celny błędnie uznał, że adnotacja w fakturze handlowej przesądza o jej charakterze w postaci rabatu" ([V SA 428/03](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-sa-428-03/uchylenie-decyzji-celnej-wartosc-celna-rabat-czy-prowizja-2118184)). Sąd wskazał, że organ ma obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zbadania umów i przepływów finansowych, zanim uzna sporną pozycję za rabat.

---

## 5. Prawo wspólnotowe a okres przedakcesyjny

Wielu importerów powoływało się na opinię 15.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO oraz na wykładnię prawa wspólnotowego. NSA konsekwentnie odrzucał te argumenty dla zdarzeń sprzed 1 maja 2004 r.: „obowiązek stosowania przez polskie organy zasad interpretacji wynikających z dorobku wspólnotowego powstanie z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej" ([I GSK 3164/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-3164-05/wartosc-celna-upust-finansowy-import-2678806)). Tezę tę potwierdził też wyrok „nie może być uznany za zasadny zarzut skargi kasacyjnej odnośnie braku związku udzielonego upustu z wartością transakcyjną ze względu na moment jego udzielenia" ([I GSK 272/07](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-272-07/wartosc-celna-upusty-zgloszenie-celne-1534328)).

---

## 6. Prawo celne a prawo cywilne — prymat regulacji celnej

Sądy podkreślają, że prawo celne stanowi odrębną regulację systemową, która ma pierwszeństwo przed prawem cywilnym w kwestiach wartości celnej. WSA w Krakowie stwierdził: III SA/Kr 302/04. Argumenty oparte na cywilnoprawnej kwalifikacji umowy nie są rozstrzygające, gdy ustalana jest wartość celna. Podobnie GSK 311/04.

---

**Źródła:** I GSK 774/05 (NSA, 21.09.2005), I GSK 52/06 (NSA, 22.11.2006), I GSK 896/05 (NSA, 26.10.2005), I GSK 1127/05 (NSA, 30.11.2005), I GSK 2367/06 (NSA, 20.09.2007), I GSK 3164/05 (NSA, 28.09.2006), I GSK 272/07 (NSA, 21.11.2007), GSK 311/04 (NSA, 28.07.2004), III SA/Kr 302/04 (WSA Kraków, 26.09.2006), V SA 428/03 (WSA Warszawa, 26.08.2004), V SA/Wa 3789/04 (WSA Warszawa, 01.09.2005); przepisy: art. 23 § 1 i § 9, art. 64 § 2, art. 65 § 4, art. 85 § 1 Kodeksu celnego.

## Źródła (orzeczenia)

- [I GSK 774/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-774-05/wartosc-celna-a-upust-po-zgloszeniu-celnym-1973919) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2005-09-21
  > „upust był obligatoryjny i nie miał charakteru ex post"
- [I GSK 52/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-52-06/wartosc-celna-upusty-po-zgloszeniu-celnym-1548117) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2006-11-22
  > „Cena jest wprawdzie elementem istotnym umowy sprzedaży, ale nie oznacza to, że musi być ostatecznie ustalona w chwili zawarcia umowy i nie może być przez strony później skonkretyzowana lub zmieniona"
- [I GSK 896/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-896-05/nieprawidlowe-zgloszenie-celne-wartosc-upusty-624061) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2005-10-26
  > „wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli jej ostateczne ustalenie (co do wysokości) nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego"
- [I GSK 1127/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-1127-05/nieprawidlowe-zgloszenie-celne-wartosc-upusty-3065564) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2005-11-30
  > „upust ten kształtował cenę leków i ostateczną wartość transakcyjną niezależnie od faktu, że jej wysokość wyliczona została już po dokonaniu zgłoszenia celnego"
- [I GSK 2367/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-2367-06/wartosc-celna-upusty-celne-prawo-celne-2826053) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2007-09-20
  > „skarżąca zobowiązana była do ujawnienia tej umowy jako mającej znaczenie dla ustalenia wartości celnej"
- [V SA/Wa 3789/04](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-sa-wa-3789-04/korekta-wartosci-celnej-rabaty-importowe-2271351) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2005-09-01
  > „dziany umową sprzedaży rabat był czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości pomniejszonej o rabat ceny"
- [V SA 428/03](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-sa-428-03/uchylenie-decyzji-celnej-wartosc-celna-rabat-czy-prowizja-2118184) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2004-08-26
  > „Organ celny błędnie uznał, że adnotacja w fakturze handlowej przesądza o jej charakterze w postaci rabatu"
- [I GSK 3164/05](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-3164-05/wartosc-celna-upust-finansowy-import-2678806) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2006-09-28
  > „obowiązek stosowania przez polskie organy zasad interpretacji, wynikających z dorobku wspólnotowego, powstanie z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej"
- [I GSK 272/07](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-gsk-272-07/wartosc-celna-upusty-zgloszenie-celne-1534328) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2007-11-21
  > „nie może być uznany za zasadny zarzut skarżącej, że dokonane przez nią zgłoszenie celne odpowiadało wszelkim warunkom przewidzianym w obowiązujących przepisach"

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
