Orzeczenie · 2015-05-06

X GA 62/15Zasądzenie kary umownej za niewykonanie umowy handlowej

Sąd

Sąd Okręgowy w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2015-05-06

SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy

kara umownaumowa sprzedażydostawa towarustałe stosunki gospodarczeprzyjęcie ofertyper facta concludentiasąd okręgowyapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód J. F. domagał się od pozwanego B. S. zapłaty kary umownej w wysokości 37.630,80 zł z tytułu niewykonania umowy sprzedaży 500 ton kukurydzy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że strony nie zawarły umowy w kształcie zaproponowanym przez powoda, a dostarczenie części kukurydzy stanowiło trzy odrębne transakcje. Sąd Rejonowy oddalił również wniosek o przesłuchanie stron, uznając dowody dokumentarne za wystarczające. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 233 § 1 kpc poprzez deprecjonowanie dowodu z przesłuchania stron. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną. Stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych przez Sąd Rejonowy w zakresie oceny dowodu z przesłuchania stron i postanowił przeprowadzić ten dowód. Po przesłuchaniu stron Sąd Okręgowy ustalił, że strony wcześniej współpracowały, a pozwany, wysyłając ofertę umowy, nie udzielił odpowiedzi, ale dostarczył kukurydzę, wpisując w dokumencie WZ słowo "kontrakt". Sąd uznał zeznania powoda za wiarygodne, a pozwanego za niewiarygodne. Przyjął, że strony pozostawały w stałych stosunkach gospodarczych, co uzasadniało zastosowanie art. 68 § 2 kc (milczące przyjęcie oferty) lub zawarcie umowy per facta concludentia. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda karę umowną oraz koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawierania umów w obrocie gospodarczym, w szczególności art. 68 § 2 kc oraz zawarcia umowy per facta concludentia, a także ocena dowodu z przesłuchania stron.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych sprawach bez analizy podobnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy strony zawarły umowę sprzedaży kukurydzy w kształcie zaproponowanym przez powoda, co uzasadniałoby naliczenie kary umownej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, strony zawarły umowę sprzedaży kukurydzy, co potwierdzały wcześniejsza współpraca, dostawa towaru z adnotacją "kontrakt" oraz możliwość zastosowania art. 68 § 2 kc lub zawarcia umowy per facta concludentia.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy, po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania stron, uznał zeznania powoda za wiarygodne, a pozwanego za niewiarygodne. Stwierdził, że wcześniejsza współpraca stron uzasadniała przyjęcie stałych stosunków gospodarczych, a dostawa towaru z adnotacją "kontrakt" świadczyła o przystąpieniu do wykonania umowy.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, w szczególności oddalając wniosek o przesłuchanie stron i deprecjonując ten dowód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy proceduralne poprzez niewłaściwą ocenę dowodu z przesłuchania stron i jego deprecjonowanie przed przeprowadzeniem.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy stwierdził, że dowód z przesłuchania stron, choć posiłkowy, jest przewidziany przepisami i podlega ocenie według kryteriów art. 233 § 1 kpc. Deprecjonowanie go przed przeprowadzeniem stanowi uchybienie przepisom o postępowaniu dowodowym.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, uznając za bezsporne zawarcie ustnej umowy sprzedaży płodów rolnych?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie opisał jako bezsporną okoliczność, jakoby strony łączyła ustna umowa sprzedaży płodów rolnych, podczas gdy okoliczność ta była kwestionowana przez powoda.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy wskazał, że okoliczność dotycząca ustnej umowy sprzedaży płodów rolnych była kwestionowana przez powoda w toku sporu, a sąd pierwszej instancji błędnie uznał ją za bezsporną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa w części

Strona wygrywająca

powód J. F.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. F.	osoba_fizyczna	powód
B. S.	spółka	pozwany

Przepisy (19)

Główne

k.c. art. 68 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli przedsiębiorca otrzymał od osoby, z którą pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych, ofertę zawarcia umowy w ramach swej działalności, brak niezwłocznej odpowiedzi poczytuje się za przyjęcie oferty.

k.c. art. 396 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik dopuścił się zwłoki z wykonaniem zobowiązania polegającego na zapłacie oznaczonej sumy pieniężnej, wierzyciel może żądać zapłaty kary umownej w oznaczonym terminie.

k.c. art. 483 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli jedna ze stron obowiązana jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego, może ona żądać od drugiej strony zapłaty kary umownej.

k.c. art. 484 § § 1

Kodeks cywilny

W razie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na poniesioną szkodę.

Pomocnicze

k.c. art. 66 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy.

k.c. art. 66 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie; złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia.

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 217

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 224 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może dopuścić dowód z urzędu.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 233 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mogą wnieść zastrzeżenie do protokołu w zakresie oddalenia wniosku dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez sąd I instancji art. 233 § 1 kpc poprzez deprecjonowanie dowodu z przesłuchania stron. • Istnienie stałych stosunków gospodarczych między stronami, uzasadniające zastosowanie art. 68 § 2 kc. • Zawarcie umowy per facta concludentia poprzez przystąpienie do wykonania umowy przez pozwanego. • Wpisanie przez pozwanego adnotacji "kontrakt" w dokumencie WZ.

Odrzucone argumenty

Brak dowodów na zawarcie umowy sprzedaży kukurydzy w kształcie zaproponowanym przez powoda. • Dostarczenie kukurydzy stanowiło trzy odrębne transakcje, a nie wykonanie jednej umowy. • Powód nie był uprawniony do jednostronnego określania w projekcie umowy skutków milczenia pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

brak niezwłocznej odpowiedzi poczytuje się za przyjęcie oferty • zawarcie umowy nastąpiłoby również per facta concludentia • deprecjonowanie dowodu z przesłuchania stron przed jego przeprowadzeniem stanowi uchybienie przepisom o postępowaniu dowodowym

Skład orzekający

Ewa Kaźmierczak

przewodniczący

Jolanta Waltrowska

sędzia

Ryszard Trzebny

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawierania umów w obrocie gospodarczym, w szczególności art. 68 § 2 kc oraz zawarcia umowy per facta concludentia, a także ocena dowodu z przesłuchania stron."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych sprawach bez analizy podobnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie dowodów i ocena zeznań stron, a także jak sąd odwoławczy może skorygować błędy sądu niższej instancji, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

“Jak sąd odwoławczy odwrócił wyrok sądu rejonowego w sprawie o karę umowną?”

Dane finansowe

WPS: 37 630,8 PLN

kara umowna: 37 630,8 PLN

zwrot kosztów procesu: 4299 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 3082 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników