VII Pa 86/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę kary umownej zastrzeżonej w przedwstępnej umowie o pracę. Powódka dochodziła od pozwanego kwoty 6.500,00 zł tytułem kary umownej, która miała być zapłacona w przypadku uchylenia się od zawarcia umowy o pracę. Sąd Rejonowy uznał postanowienie o karze umownej za nieważne, powołując się na sprzeczność z zasadami prawa pracy, w szczególności z zasadą swobody nawiązania stosunku pracy (art. 10 KP) oraz wolności wyboru zatrudnienia (art. 65 Konstytucji RP). Sąd Rejonowy podkreślił, że przepisy Kodeksu cywilnego o karze umownej mogą być stosowane w prawie pracy tylko o ile nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy, który zaaprobował ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy potwierdził, że przedwstępna umowa o pracę, choć nieuregulowana wprost w Kodeksie pracy, jest dopuszczalna na mocy art. 300 KP i art. 389-390 KC. Jednakże, kara umowna zastrzeżona w takiej umowie, ograniczając pracownikowi wolność wyboru zatrudnienia, jest sprzeczna z art. 65 Konstytucji RP i zasadami prawa pracy, co czyni ją nieważną. Ponadto, sąd wskazał, że powód nie wykazał poniesienia żadnej szkody w związku z niewywiązaniem się pozwanego z umowy, co stanowiłoby dodatkową przesłankę do oddalenia powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedopuszczalności zastrzegania kar umownych w przedwstępnych umowach o pracę ze względu na naruszenie konstytucyjnej wolności wyboru zatrudnienia.
Dotyczy wyłącznie umów przedwstępnych o pracę i kar umownych zastrzeżonych na rzecz przyszłego pracodawcy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienie o karze umownej w przedwstępnej umowie o pracę jest ważne i zgodne z zasadami prawa pracy oraz Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o karze umownej w przedwstępnej umowie o pracę jest nieważne jako sprzeczne z zasadami prawa pracy, w szczególności z zasadą swobody wyboru zatrudnienia gwarantowaną przez Konstytucję RP.
Uzasadnienie
Kara umowna ograniczając wolność wyboru zatrudnienia pracownika, narusza art. 10 KP i art. 65 Konstytucji RP. Przepisy KC o karze umownej mogą być stosowane w prawie pracy tylko o ile nie są sprzeczne z jego zasadami. Dodatkowo, powód nie wykazał poniesienia szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 10
Kodeks pracy
Zasada swobody nawiązania stosunku pracy i wyboru zatrudnienia.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Kara umowna.
Konstytucja RP art. 65
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do spraw nieuregulowanych przepisami prawa pracy, o ile nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy.
k.c. art. 389
Kodeks cywilny
Umowa przedwstępna.
k.c. art. 390
Kodeks cywilny
Roszczenia z umowy przedwstępnej.
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
Skutki zastrzeżenia kary umownej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna w przedwstępnej umowie o pracę jest sprzeczna z zasadami prawa pracy i Konstytucją RP. • Pracownik ma prawo do swobodnego wyboru zatrudnienia. • Powód nie wykazał poniesienia szkody.
Odrzucone argumenty
Kara umowna w przedwstępnej umowie o pracę jest dopuszczalna jako element swobody umów. • Przepisy ochronne prawa pracy nie mają zastosowania do umowy przedwstępnej. • Kara umowna pełni funkcję dyscyplinującą i pozwala na umowne określenie odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna ogranicza wolność wyboru zatrudnienia przez pracownika • sprzeczna z zasadami prawa pracy dekodowanymi zarówno z przepisów Kodeksu pracy, jak i z treści Konstytucji RP • kara umowna, jako ograniczenie konstytucyjnej zasady swobody wyboru pracy, pozostaje niezgodna z podstawowymi zasadami prawa pracy
Skład orzekający
Renata Gąsior
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zastrzegania kar umownych w przedwstępnych umowach o pracę ze względu na naruszenie konstytucyjnej wolności wyboru zatrudnienia."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie umów przedwstępnych o pracę i kar umownych zastrzeżonych na rzecz przyszłego pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia umów przedwstępnych i kar umownych, ale w specyficznym kontekście prawa pracy, gdzie zasady konstytucyjne odgrywają kluczową rolę w interpretacji przepisów.
“Czy kara umowna w umowie przedwstępnej o pracę może Cię zmusić do pracy? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 6500 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1350 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.