VI U 323/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania B.A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S., która odmówiła wznowienia postępowania w sprawie jego emerytury. Organ rentowy uzasadnił odmowę brakiem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku (sygn. akt SK 140/20), który uznał art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wnioski przed 6 czerwca 2012 roku. Ubezpieczony domagał się ponownego obliczenia emerytury w wieku powszechnym bez zastosowania tego przepisu i wyrównania świadczenia. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw, stanowi podstawę do wznowienia postępowania lub innego rozstrzygnięcia na mocy art. 190 Konstytucji. Sąd zinterpretował wyrok TK jako nową okoliczność w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, która uzasadnia ponowne ustalenie wysokości emerytury, nawet jeśli od wydania pierwotnej decyzji minęło ponad 5 lat. Sąd stwierdził, że brak publikacji wyroku TK jest zaniechaniem władzy wykonawczej i nie może stanowić przeszkody w jego zastosowaniu. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi rentowemu ponowne obliczenie emerytury B.A. z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Wniosek o wypłatę wyrównania wraz z odsetkami został przekazany do ZUS do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ponownego przeliczenia emerytury po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nawet w przypadku braku publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw i upływu terminów na wznowienie postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. i których emerytura została obliczona z zastosowaniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją, stanowi nową okoliczność uzasadniającą ponowne ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nawet jeśli wyrok nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, uzasadniającą ponowne ustalenie wysokości emerytury, niezależnie od braku publikacji w Dzienniku Ustaw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TK, stwierdzający niekonstytucyjność przepisu stosowanego przy obliczaniu emerytury, jest nową okolicznością istniejącą przed wydaniem decyzji, która ma wpływ na wysokość świadczenia. Brak publikacji wyroku TK jest zaniechaniem władzy wykonawczej i nie może stanowić przeszkody w jego zastosowaniu, zgodnie z art. 190 Konstytucji.
Czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia jego stosowanie i stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania lub ponownego ustalenia świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie uniemożliwia jego stosowania i nie stanowi podstawy do odmowy wznowienia postępowania lub ponownego ustalenia świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 Konstytucji, orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Brak publikacji jest zaniechaniem władzy wykonawczej, a przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. A. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (16)
Główne
ustawa emerytalno-rentowa art. 114 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Stanowi podstawę do ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości na wniosek zainteresowanego lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Wyrok TK został uznany za taką nową okoliczność.
Konstytucja art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, stanowią podstawę do wznowienia postępowania lub innego rozstrzygnięcia.
Pomocnicze
ustawa emerytalno-rentowa art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 r.
ustawa emerytalno-rentowa art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa o FUS art. 124
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 464
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 476 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 145a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 140/20) stwierdzający niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją stanowi nową okoliczność uzasadniającą ponowne przeliczenie emerytury. • Brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie stanowi przeszkody w jego zastosowaniu, zgodnie z art. 190 Konstytucji. • Sąd ma obowiązek interpretować przepisy prawa w sposób umożliwiający realizację uprawnień wynikających z orzeczenia TK.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy odmówił wznowienia postępowania, powołując się na brak publikacji wyroku TK. • Zastosowanie art. 114 ustawy emerytalnej wymaga przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, a wyrok TK nie jest takim dowodem/okolicznością w rozumieniu organu rentowego.
Godne uwagi sformułowania
brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (...) jako przesłanki do jego niestosowania. Zdaniem Sądu Okręgowego stanowisko organu rentowego jest oczywiście błędne i nie znajduje oparcia w przepisach prawa. • brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (...) może być oceniona jedynie jako nieuprawnione zaniechanie władzy wykonawczej, stanowiące wprost delikt konstytucyjny i nie może stanowić przeszkody w jego zastosowaniu. • pojęcie „wznowienia postępowania”, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji ma szersze znaczenie niż pojęcie „wznowienia” w sensie technicznym • nową okolicznością jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego w którym stwierdzono, że przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej jest (...) niekonstytucyjny.
Skład orzekający
Andrzej Stasiuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ponownego przeliczenia emerytury po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nawet w przypadku braku publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw i upływu terminów na wznowienie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które złożyły wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. i których emerytura została obliczona z zastosowaniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego wpływają na indywidualne prawa obywateli, nawet jeśli proces legislacyjny lub publikacyjny się opóźnia. Podkreśla znaczenie bezpośredniego stosowania Konstytucji.
“Emerytura przeliczona mimo braku publikacji wyroku TK! Sąd staje po stronie obywatela.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.