Orzeczenie · 2017-12-22

VI Ka 904/17

Sąd
Sąd Okręgowy
Data
2017-12-22
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wierzycielomŚredniaokręgowy
oszustwowierzycielezadłużeniemająteknieruchomośćruchomościzastaw rejestrowypostępowanie egzekucyjnekara łącznazawieszenie kary

Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r. uznał oskarżonego A. S. winnym popełnienia przestępstw z art. 300 § 1 kk (udaremnienie zaspokojenia wierzyciela poprzez sprzedaż udziału w nieruchomości), art. 301 § 1 kk (udaremnienie zaspokojenia wierzyciela poprzez utworzenie nowej jednostki gospodarczej i przeniesienie na nią majątku) oraz art. 286 § 1 kk (oszustwo poprzez wprowadzenie w błąd co do możliwości wywiązania się z umowy i zatajenie zajęcia ruchomości). Wymierzył kary jednostkowe, a następnie karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata, orzekając jednocześnie obowiązek naprawienia szkody. Obrońca oskarżonego złożył apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów kpk. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Uniewinnił oskarżonego od czynu z art. 300 § 1 kk, uzasadniając to tym, że sprzedaż nieruchomości była uzgodniona z wierzycielem i środki miały zostać przekazane na spłatę zadłużenia. Zmienił kwalifikację czynu z art. 301 § 1 kk na art. 300 § 2 kk, uznając, że oskarżony uszczuplił zaspokojenie wierzyciela poprzez usunięcie kwoty 2.500 zł z majątku zagrożonego zajęciem, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu. Zmodyfikował również opis czynu z art. 286 § 1 kk, przyjmując, że wprowadzenie w błąd dotyczyło wyłącznie oświadczeń w umowach zastawu rejestrowego na ruchomościach, a nie ogólnej możliwości wywiązania się z zobowiązania. W związku z tymi zmianami, Sąd Okręgowy wymierzył nową karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby. Uchylił również rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody, uznając, że należność ta może być dochodzona w osobnym postępowaniu cywilnym. Pozostałą część wyroku Sąd Okręgowy utrzymał w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących udaremniania zaspokojenia wierzycieli (art. 300, 301 kk), ocena wprowadzania w błąd w kontekście oszustwa (art. 286 kk), zasady łączenia kar i warunkowego zawieszenia ich wykonania.

Ograniczenia stosowania

Szczegółowa analiza stanu faktycznego, w tym ocena dowodów i zeznań świadków, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sprzedaż udziału w nieruchomości, której środki miały zostać przekazane wierzycielowi, stanowi udaremnienie zaspokojenia wierzyciela w rozumieniu art. 300 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprzedaż była uzgodniona z wierzycielem, a środki miały zostać przekazane na spłatę zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sprzedaż nieruchomości była uzgodniona z wierzycielem, a sposób zapłaty ceny sprzedaży (częściowo z przyszłego kredytu kupujących, częściowo przelewem na rachunek spółki pokrzywdzonej) był znany i akceptowalny. W związku z tym oskarżony nie działał z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela w tym zakresie.

Czy utworzenie nowej jednostki gospodarczej i przeniesienie na nią składnika majątku (kwoty 2.500 zł) stanowi przestępstwo z art. 301 § 1 kk, jeśli dotyczy tylko jednego wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 301 § 1 kk wymaga udaremnienia zaspokojenia kilku wierzycieli. Jednakże takie działanie może być kwalifikowane jako występek z art. 300 § 2 kk (uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu).

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że opis czynu przypisany przez Sąd Rejonowy nie wyczerpywał znamion art. 301 § 1 kk, ponieważ dotyczył tylko jednego wierzyciela. Zamiast tego, uznał, że oskarżony uszczuplił zaspokojenie wierzyciela poprzez usunięcie kwoty 2.500 zł z majątku zagrożonego zajęciem, kwalifikując czyn jako występek z art. 300 § 2 kk.

Czy oskarżony wprowadził w błąd pokrzywdzoną spółkę co do możliwości wywiązania się z zobowiązania, jeśli spółka była świadoma jego trudnej sytuacji finansowej i negocjowała spłaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w zakresie ogólnej możliwości wywiązania się z zobowiązania, spółka była świadoma trudnej sytuacji finansowej oskarżonego i negocjowała spłaty. Jednakże, wprowadzenie w błąd nastąpiło co do oświadczeń złożonych w umowach zastawu rejestrowego na ruchomościach, które były już zajęte przez komornika.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony nie wprowadził w błąd spółki co do ogólnej możliwości spłaty, gdyż spółka była świadoma jego problemów finansowych. Jednakże, oskarżony wprowadził w błąd spółkę, zatajając fakt zajęcia ruchomości przez komornika przy składaniu oświadczeń w umowach zastawu rejestrowego.

Czy oskarżony wiedział o zajęciu ruchomości przez komornika, jeśli protokół zajęcia był nieprecyzyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżony wiedział o zajęciu ruchomości, co potwierdza jego późniejsze oświadczenie złożone komornikowi w lipcu 2014 r.

Uzasadnienie

Mimo nieprecyzyjności protokołu zajęcia, Sąd Okręgowy uznał, że oskarżony miał wiedzę o zajęciu ruchomości, co potwierdził składając oświadczenie komornikowi w lipcu 2014 r. Wersja oskarżonego o nieświadomości była niewiarygodna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony A. S. (w części dotyczącej uniewinnienia i zmiany kwalifikacji prawnej)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżony
(...) Sp. z o. o. z siedzibą w W.spółkawierzyciel / pokrzywdzony
J. S.osoba_fizycznawspółwłaściciel nieruchomości
J. W.osoba_fizycznakupujący nieruchomość
W. W. (1)osoba_fizycznakupujący nieruchomość

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 300 § 1

Kodeks karny

Udaremnienie zaspokojenia wierzyciela poprzez usunięcie składnika majątku zagrożonego zajęciem.

k.k. art. 301 § 1

Kodeks karny

Udaremnienie lub ograniczenie zaspokojenia należności kilku wierzycieli przez tworzenie nowej jednostki gospodarczej i przenoszenie na nią składników majątku dłużnika.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Oszustwo - doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem.

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

Zasady łączenia kar.

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Kara łączna.

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

k.k. art. 300 § 2

Kodeks karny

Uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.k. art. 777 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy egzekucji na podstawie aktu notarialnego.

k.k. art. 58 § 1

Kodeks karny

Zasada ultima ratio kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia.

k.p.k. art. 49a

Kodeks postępowania karnego

Termin na złożenie wniosku o naprawienie szkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia Sądu Rejonowego. • Naruszenie art. 424 § 1 pkt 1 i 2 kpk poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu stanowiska Sądu Rejonowego. • Nieprawidłowa kwalifikacja czynu z art. 301 § 1 kk. • Brak wprowadzenia w błąd co do ogólnej możliwości wywiązania się z zobowiązania. • Nieprawidłowe zastosowanie art. 46 § 2 kk przez Sąd Rejonowy.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie czynu z art. 286 § 1 kk (ostatecznie uznano winę w zmodyfikowanym zakresie).

Godne uwagi sformułowania

Kontrola odwoławcza przeprowadzonego przez Sąd I instancji postępowania dowodowego, zaskarżonego orzeczenia, jego uzasadnienia oraz analiza treści środka odwoławczego skutkować musiały stwierdzeniem, że o ile Sąd I instancji dokładnie przeprowadził postępowanie dowodowe, w trakcie którego przedsięwziął niezbędne i odpowiednie czynności celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, o tyle następnie zgromadzone dowody poddał wyrywkowej i mało wnikliwej analizie, co zostało odzwierciedlone w motywach pisemnych zaskarżonego orzeczenia, niezwykle lakonicznych, wręcz skrótowych, co słusznie zarzucał Sąd orzekający skarżący. • Na ustawowy opis tego przestępstwa składają się zatem dwa zachowania: tworzenie nowej jednostki gospodarczej i przeniesienie na nią składników majątku, z których mogliby zaspokajać się wierzyciele. • Wierzyciele są zainteresowani wyłącznie tymi czynnościami, których skutkiem jest pomniejszenie majątku dłużnika, natomiast nie jest dla nich istotne, co z tym majątkiem się dzieje, a w szczególności – czy został on wchłonięty do innej masy majątkowej, czy też nie. • Jest prawdą to, co podnosi obrońca, iż czynności egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego M. R. w stosunku do oskarżonego w dniu 7 marca 2014r. były prowadzone niezwykle powierzchownie i skrótowo, na co wprost wskazują sporządzone z tych czynności dokumenty. […]

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udaremniania zaspokojenia wierzycieli (art. 300, 301 kk), ocena wprowadzania w błąd w kontekście oszustwa (art. 286 kk), zasady łączenia kar i warunkowego zawieszenia ich wykonania."

Ograniczenia: Szczegółowa analiza stanu faktycznego, w tym ocena dowodów i zeznań świadków, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy przestępstw gospodarczych, w tym oszustwa i udaremniania zaspokojenia wierzycieli, co jest tematem interesującym dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem gospodarczym. Zmiana kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy i szczegółowa analiza dowodów stanowią wartość edukacyjną.

Sąd zmienił wyrok: sprzedaż nieruchomości nie zawsze jest oszustwem na szkodę wierzyciela.

Dane finansowe

naprawienie szkody: 35 401,36 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst