Orzeczenie · 2019-05-08

VI Ka 1212/18

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2019-05-08
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
art. 300 kkoszustwowierzytelnościegzekucjazbieg egzekucjibankskarbowypostępowanie karneapelacja

Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego A.S., uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim, który skazał oskarżonego za przestępstwo z art. 300 § 2 kk w związku z art. 12 kk, polegające na udaremnieniu lub uszczupleniu zaspokojenia wierzycieli banku i przedsiębiorcy. Sąd Okręgowy uznał, że wyrok sądu pierwszej instancji był rażąco niesprawiedliwy z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Głównym zarzutem było poczynienie niepełnych ustaleń faktycznych w zakresie kluczowego znamienia przestępstwa, jakim jest spowodowanie skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Sąd Okręgowy podkreślił, że nie każda czynność rozporządzająca majątkiem dłużnika w toku egzekucji prowadzi do odpowiedzialności karnej, a jedynie te, które mają realny wpływ na zaspokojenie wierzyciela. Wskazano na konieczność zbadania zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tych samych ruchomości, ustalenia pierwszeństwa zaspokojenia różnych wierzycieli (w tym Skarbu Państwa z tytułu podatku akcyzowego, który ma pierwszeństwo przed wierzytelnościami banku i przedsiębiorcy zgodnie z art. 1025 § 1 kpc), oraz oceny rzeczywistego wpływu rozporządzeń majątkowych na możliwość zaspokojenia wierzycieli. Sąd Okręgowy nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu uzupełnienia tych ustaleń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., zwłaszcza wymogu wykazania realnego wpływu rozporządzenia majątkiem na zaspokojenie wierzyciela, a także kwestie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej oraz kolejności zaspokojenia wierzycieli.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu egzekucji i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozporządzenie majątkiem dłużnika w toku egzekucji lub pod jego groźbą, które nie ma realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 300 § 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo rozporządzenie majątkiem nie jest przestępstwem, jeśli nie powoduje udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że dla bytu przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. kluczowe jest wykazanie, że czynność rozporządzająca miała realny wpływ na udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela. Brak takiego skutku oznacza brak znamion przestępstwa.

Jakie są konsekwencje prawne zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tych samych składników majątku dłużnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku zbiegu egzekucji, prowadzi ją organ, który pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia pierwszeństwa – organ prowadzący egzekucję na poczet wyższej kwoty. Należy również uwzględnić kolejność zaspokojenia wierzycieli wynikającą z przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał na potrzebę analizy przepisów KPC (art. 773 § 1, art. 1025 § 1) dotyczących zbiegu egzekucji i kolejności zaspokojenia, podkreślając, że należności Skarbu Państwa (np. z tytułu podatku akcyzowego) mają pierwszeństwo przed innymi wierzycielami.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił materiał dowodowy w sprawie o przestępstwo z art. 300 § 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania (art. 366 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k.) poprzez poczynienie niepełnych ustaleń faktycznych i nieprawidłową ocenę materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie poczynił wystarczających ustaleń co do wpływu rozporządzeń majątkowych na zaspokojenie wierzycieli, pominął istotne dowody (wyjaśnienia oskarżonego, zeznania komornika, decyzję Urzędu Celnego) i nie wykazał się niezbędną inicjatywą dowodową, co skutkowało rażąco niesprawiedliwym wyrokiem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżony
(...) Bank (...)instytucjapokrzywdzony
A. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
Jerzy Kopećosoba_fizycznaprokurator
M. G.osoba_fizycznaświadkowie
Naczelnik Urzędu celnegoorgan_państwowyinne

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 300 § § 2

Kodeks karny

Przestępstwo polegające na udaremnieniu lub uszczupleniu zaspokojenia wierzyciela poprzez usuwanie, ukrywanie, zbywanie, darowanie, niszczenie, rzeczywiste lub pozorne obciążenie albo uszkodzenie składników majątku dłużnika, które ma realny wpływ na zaspokojenie wierzyciela.

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rzeczywistego przebiegu zdarzenia.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie materiału dowodowego.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Możliwość uchylenia wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, gdy utrzymanie go w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Względne podstawy odwoławcze.

k.p.c. art. 773 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej.

k.p.c. art. 1025 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kolejność zaspokojenia wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.d.o.f.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Nie dotyczy bezpośrednio, ale kontekst podatkowy jest istotny dla pierwszeństwa wierzycieli.

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w szczególności art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k., polegająca na poczynieniu niepełnych ustaleń faktycznych w zakresie skutku przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego i brak inicjatywy dowodowej sądu pierwszej instancji. • Konieczność zbadania zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej oraz kolejności zaspokojenia wierzycieli.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące obrazu art. 424 § 1 k.p.k. (sprzeczność uzasadnienia z materiałem dowodowym) oraz rażącej niewspółmierności kary nie były główną podstawą uchylenia wyroku, choć mogły mieć wpływ na ocenę.

Godne uwagi sformułowania

nie każda czynność rozporządzająca majątkiem dłużnika w toku egzekucji lub w sytuacji zagrożenia egzekucją, prowadzi do poniesienia odpowiedzialności karnej ze wskazanego przepisu. • Ustalenie, że udaremnienie bądź uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela nastąpiło in concreto w rezultacie rozporządzenia przez oskarżonego danym składnikiem majątku, który był zajęty lub zagrożony zajęciem należy do istoty przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. • Dopuszczenie się przez dłużnika do usunięcia, zbycia, zniszczenia, rzeczywistego lub pozornego obciążenia albo uszkodzenia mienia zajętego lub zagrożonego zajęciem dłużnika, nie wypełnia jeszcze znamion wskazanego przestępstwa, gdyż możliwym jest, że konkretne rozdysponowanie majątkiem bądź jego składnikami nie wpłynie na szanse uzyskania zaspokojenia przez konkretnego wierzyciela. • Sąd meriti winien ponownie przeprowadzić całe postępowanie dowodowe w celu ustalenia... • Takie ustalenie jest oczywisty błędne, niezrozumiałe i nie może być podstawą przypisania oskarżonemu odpowiedzialności za zarzucany mu czyn.

Skład orzekający

Michał Bukiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., zwłaszcza wymogu wykazania realnego wpływu rozporządzenia majątkiem na zaspokojenie wierzyciela, a także kwestie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej oraz kolejności zaspokojenia wierzycieli."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu egzekucji i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy przestępstwa oszustwa bankowego i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie skutków działania sprawcy oraz zawiłości związane ze zbiegiem różnych rodzajów egzekucji.

Czy sprzedaż majątku podczas egzekucji to zawsze przestępstwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowy warunek odpowiedzialności karnej.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst