V KK 476/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie D. S. oskarżonego o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 i 4 k.k.). Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok sądu rejonowego, uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., obniżył karę pozbawienia wolności, orzekł krótszy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych i zmniejszył świadczenie pieniężne. Prokurator Generalny zarzucił sądowi okręgowemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 178a § 4 k.k. Głównym zarzutem było błędne zinterpretowanie przez sąd okręgowy wpływu zatarcia wcześniejszego skazania na możliwość przypisania odpowiedzialności z art. 178a § 4 k.k., co doprowadziło do wyeliminowania z kwalifikacji prawnej znamion czynu z § 4 oraz orzeczenia łagodniejszej kary i środków karnych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, podkreślając, że zatarcie skazania nie unicestwia skutków prawnych, które miały miejsce przed jego zatarciem, w tym obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu, wskazując na konieczność uwzględnienia utrwalonej linii orzeczniczej w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania i ich wpływu na kwalifikację czynu z art. 178a § 4 k.k., w szczególności w kontekście prowadzenia pojazdu w okresie obowiązywania zakazu.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu karnego z 2022 r. (zmiana konstrukcji art. 178a § 4 k.k.).
Zagadnienia prawne (1)
Czy zatarcie wcześniejszego skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności z art. 178a § 4 k.k., jeśli czyn z § 1 został popełniony w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku z tym skazaniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zatarcie skazania nie uniemożliwia przypisania odpowiedzialności z art. 178a § 4 k.k. w sytuacji, gdy czyn z § 1 został popełniony w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nawet jeśli zakaz ten był orzeczony w związku ze skazaniem, które uległo zatarciu. Istnienie zakazu można ustalić na podstawie prawomocnego wyroku, nawet zatartym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 178a § 4 k.k. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) zawierał alternatywę rozłączną, gdzie jednym ze znamion było popełnienie czynu z § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. W przeciwieństwie do instytucji recydywy, gdzie zatarcie skazania unicestwia możliwość odwołania się do zatartego orzeczenia, w przypadku znamienia dotyczącego okresu obowiązywania zakazu, należy odwołać się do samego faktu obowiązywania zakazu, który można ustalić na podstawie prawomocnego wyroku, nawet jeśli uległ on zatarciu. Zatarcie skazania działa na przyszłość i pozwala traktować skazanego jak gdyby nigdy nie był karany, ale nie anuluje skutków prawnych, które wystąpiły przed zatarciem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
k.k. art. 178a § § 4
Kodeks karny
Popełnienie czynu z § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 106
Kodeks karny
Zatarcie skazania uważa się za niebyłe z chwilą zatarcia.
Dz. U. z 2022 r., poz. 2600 art. 1 § pkt 68 b
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Zmiana konstrukcji art. 178a § 4 k.k. na alternatywę nierozłączną z łącznikiem 'lub'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy dokonał błędnej interpretacji art. 178a § 4 k.k. w kontekście zatarcia skazania, co doprowadziło do wyeliminowania z kwalifikacji prawnej znamion czynu z § 4 oraz orzeczenia łagodniejszej kary i środków karnych. • Zatarcie skazania nie unicestwia skutków prawnych, które miały miejsce przed jego zatarciem, w tym obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, który można ustalić na podstawie prawomocnego wyroku, nawet jeśli uległ on zatarciu.
Godne uwagi sformułowania
zatarcie skazania powoduje niemożność ustalenia, że orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych nastąpił w związku ze skazaniem za przestępstwo, skoro z prawnego punktu widzenia osoba taka nigdy nie była karana za przestępstwo. • zatarcie skazania unicestwia możliwość odwołania się do zatartego orzeczenia, skoro z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe (art. 106 k.k.). • nie stanowi przeszkody do przyjęcia odpowiedzialności za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. zatarcie w dacie wyrokowania skazania za przestępstwo, którego częścią było orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jeżeli tylko będący przedmiotem osądu czyn określony w 178a § 1 k.k. został popełniony w okresie obowiązywania tego zakazu.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Jarosław Matras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania i ich wpływu na kwalifikację czynu z art. 178a § 4 k.k., w szczególności w kontekście prowadzenia pojazdu w okresie obowiązywania zakazu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu karnego z 2022 r. (zmiana konstrukcji art. 178a § 4 k.k.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego w prawie karnym, związanego z zatarciem skazania i jego konsekwencjami, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnienie Sądu Najwyższego dotyczące skutków zatarcia skazania jest cenne.
“Czy zatarcie skazania zmywa winę za jazdę po alkoholu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.