V KK 283/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 marca 2012 r. rozpoznał kasację obrońcy Mateusza J. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w P. Oskarżony został skazany m.in. za kradzież dowodu rejestracyjnego i dowodu osobistego, a także za krótkotrwałe użycie pojazdu. Głównym zarzutem kasacji było naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 275 § 1 k.k., a konkretnie uznanie dowodu rejestracyjnego za dokument stwierdzający prawa majątkowe. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, podkreślając, że dowód rejestracyjny jest dokumentem administracyjnym dopuszczającym pojazd do ruchu, a nie dokumentem stwierdzającym prawo majątkowe. W związku z tym, skazanie za czyn z art. 275 § 1 k.k. zostało uznane za rażąco błędne. Dodatkowo, Sąd Najwyższy uwzględnił zarzut naruszenia zakazu reformationis in peius, wskazując, że Sąd Okręgowy zasądził odsetki ustawowe od odszkodowania, mimo braku apelacji na niekorzyść oskarżonego w tym zakresie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej tych rozstrzygnięć i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Kasacja w pozostałej części, dotyczącej przestępstw z art. 289 § 1 i 2 k.k., została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 275 § 1 k.k. w zakresie pojęcia 'dokument stwierdzający prawa majątkowe' oraz stosowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu karnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży dowodu rejestracyjnego; kwestia odsetek dotyczy ogólnych zasad postępowania karnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dowód rejestracyjny pojazdu jest dokumentem stwierdzającym prawa majątkowe w rozumieniu art. 275 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dowód rejestracyjny jest dokumentem administracyjnym stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu, a nie dokumentem stwierdzającym prawa majątkowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prawo karne nie dopuszcza rozszerzającej wykładni znamion czynu zabronionego. Dowód rejestracyjny, zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym, ma charakter administracyjnoprawny i potwierdza dopuszczenie pojazdu do ruchu, a nie prawo własności czy inne prawo majątkowe. W związku z tym, jego zabór nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 275 § 1 k.k.
Czy zasądzenie odsetek ustawowych od odszkodowania w postępowaniu karnym, bez apelacji na niekorzyść oskarżonego, narusza zakaz reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzenie odsetek ustawowych od odszkodowania w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji tego nie uczynił i nie wniesiono apelacji na niekorzyść oskarżonego, stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zmiana wyroku przez sąd odwoławczy w zakresie zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty odszkodowania, które nie były orzeczone przez sąd pierwszej instancji, stanowi pogorszenie sytuacji procesowej oskarżonego bez podstawy apelacyjnej. Zgodnie z art. 46 § 1 k.k., sąd zobowiązuje do naprawienia szkody, która jest równowartością rzeczywistej szkody wynikłej bezpośrednio z przestępstwa, bez uwzględniania odsetek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mateusz J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Mieczysław B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (21)
Główne
k.k. art. 275 § 1
Kodeks karny
Dowód rejestracyjny pojazdu nie jest dokumentem stwierdzającym prawa majątkowe.
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius - zmiana wyroku na niekorzyść oskarżonego bez apelacji na jego niekorzyść jest niedopuszczalna.
Pomocnicze
k.k. art. 289 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 289 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Sąd zobowiązuje sprawcę do naprawienia szkody w całości; szkoda ta nie obejmuje odsetek.
k.p.k. art. 415 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
p.r.d. art. 71 § 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu.
p.r.d. art. 72 § 1
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 73 § 5
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
k.c. art. 359 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dowód rejestracyjny nie jest dokumentem stwierdzającym prawa majątkowe w rozumieniu art. 275 § 1 k.k. • Sąd odwoławczy naruszył zakaz reformationis in peius, zasądzając odsetki ustawowe bez podstawy apelacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (art. 4 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 k.p.k.) w zakresie oceny dowodów i przypisania winy za czyn z art. 275 § 1 k.k. (stały się bezprzedmiotowe po uchyleniu wyroku w tej części).
Godne uwagi sformułowania
Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. • Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, którymi dysponowanie stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego w art. 275 § 1 k.k. • W prawie karnym nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia znamion czynu zabronionego. • Zmiana orzeczenia w omawianym zakresie nastąpiła więc na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej zasądzonych odsetek w sytuacji, gdy nie złożono środka odwoławczego na niekorzyść.
Skład orzekający
H. Gradzik
przewodniczący-sprawozdawca
R. Malarski
członek
A. Ryński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 275 § 1 k.k. w zakresie pojęcia 'dokument stwierdzający prawa majątkowe' oraz stosowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kradzieży dowodu rejestracyjnego; kwestia odsetek dotyczy ogólnych zasad postępowania karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji dowodu rejestracyjnego jako dokumentu w kontekście przestępstwa, a także porusza ważny problem proceduralny związany z zakazem reformationis in peius.
“Czy dowód rejestracyjny to 'dokument majątkowy'? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię dla prawa karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.