V KK 176/26Uchylenie wyroku jazda po alkoholu 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziów Antoniego Bojańczyka (przewodniczący), Małgorzaty Bednarek i Anny Dziergawki (sprawozdawca) rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego V.K. Sprawa dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 września 2025 r. (sygn. akt IV K 682/25), którym V.K. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 i § 4 k.k. (jazda w stanie nietrzeźwości i prowadzenie pojazdu mechanicznego pomimo orzeczonego zakazu). Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 2 lat ograniczenia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów dożywotnio, świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a także orzekł przepadek równowartości pojazdu. Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła sądowi rejonowemu rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego i procesowego, w szczególności art. 37a § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 500 § 1 k.p.k. Skarżący wskazał, że zgodnie z obowiązującym od 1 października 2023 r. brzmieniem art. 37a § 2 k.k., przepis ten nie stosuje się do sprawców czynów określonych w art. 178a § 4 k.k., co wyklucza możliwość orzeczenia kary ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności w takich przypadkach. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, uznając kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że sąd rejonowy błędnie zastosował art. 37a § 1 k.k., ignorując wyłączenie zawarte w § 2 tego przepisu, co uniemożliwiało orzeczenie kary ograniczenia wolności za czyn z art. 178a § 4 k.k. Ponadto, błędne zastosowanie przepisu materialnego skutkowało naruszeniem art. 500 § 1 k.p.k., który pozwala na wydanie wyroku nakazowego tylko w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania, z zaleceniem prawidłowego zastosowania przepisów prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów art. 37a § 1 i § 2 k.k. w kontekście przestępstw z art. 178a § 4 k.k. oraz dopuszczalności wydawania wyroków nakazowych w takich sprawach.
Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ważny głos w wykładni przepisów dotyczących karania za przestępstwa drogowe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może orzec karę ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności na podstawie art. 37a § 1 k.k. w przypadku sprawcy przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k., mimo że przepis ten jest wyłączony z zastosowania przez art. 37a § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzec kary ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności na podstawie art. 37a § 1 k.k. w przypadku sprawcy przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k., ponieważ przepis ten jest wyłączony z zastosowania przez art. 37a § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 37a § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2023 r. wyraźnie wyłącza możliwość stosowania art. 37a § 1 k.k. do sprawców przestępstw określonych w art. 178a § 4 k.k. Zastosowanie art. 37a § 1 k.k. w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Ponadto, błędne zastosowanie przepisu materialnego skutkuje naruszeniem art. 500 § 1 k.p.k., który dopuszcza wydanie wyroku nakazowego tylko w przypadkach, gdy można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę.
Czy wydanie wyroku nakazowego jest dopuszczalne w sprawie, w której sąd nie mógł orzec kary ograniczenia wolności lub grzywny z uwagi na przepisy prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego nie jest dopuszczalne w sprawie, w której sąd nie mógł orzec kary ograniczenia wolności lub grzywny z uwagi na przepisy prawa materialnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 500 § 1 k.p.k., sąd może wydać wyrok nakazowy w sprawach, w których można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę. Skoro w niniejszej sprawie zastosowanie art. 37a § 2 k.k. wykluczało możliwość orzeczenia kary innego rodzaju niż kara pozbawienia wolności, to wydanie wyroku nakazowego było niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V.K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 178a § § 1 i § 4
Kodeks karny
Przepis ten określa przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego oraz kwalifikuje czyn jako cięższy, gdy sprawca działa wbrew orzeczonemu zakazowi prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 37a § § 2
Kodeks karny
Przepis ten wyłącza stosowanie § 1 do sprawców określonych w art. 64 § 1, sprawców działających w zorganizowanej grupie lub związku, sprawców przestępstw o charakterze terrorystycznym oraz sprawców przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k.
k.p.k. art. 500 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten reguluje wydawanie wyroków nakazowych w sprawach, w których prowadzono dochodzenie i sąd uznaje, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, pod warunkiem, że możliwe jest orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny.
Pomocnicze
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
Przepis ten umożliwia sądowi orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny zamiast kary pozbawienia wolności, jeśli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, a wymierzona kara nie byłaby surowsza od roku.
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz.U. 2022.2600), która zmieniła m.in. art. 37a k.k., weszła w życie 1 października 2023 r.
k.k. art. 42 § § 3
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
k.k. art. 43a § § 3
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzekania świadczenia pieniężnego na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
k.k. art. 178a § § 5
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzekania przepadku równowartości pojazdu.
k.k. art. 44b § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzekania przepadku równowartości pojazdu.
k.k. art. 34 § § 1 i § 1a pkt 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzekania kary ograniczenia wolności.
k.k. art. 35 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący orzekania kary ograniczenia wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 37a § 1 k.k. do sprawcy czynu z art. 178a § 4 k.k., mimo że przepis ten jest wyłączony z zastosowania przez art. 37a § 2 k.k. • Zastosowanie art. 37a § 1 k.k. w niniejszej sprawie było niedopuszczalne, co skutkowało naruszeniem art. 500 § 1 k.p.k. i uniemożliwiało wydanie wyroku nakazowego.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest oczywiście zasadna • rażące naruszenie przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi przepisów prawa karnego materialnego i procesowego • przepisu art. 37a § 1 k.k. nie stosuje się m.in. do sprawców przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k. • właściwe zastosowanie art. 37a § 2 k.k. wyłączało możliwość orzeczenia w przedmiotowej sprawie za czyn z art. 178a § 1 i § 4 k.k. kary innego rodzaju niż kara pozbawienia wolności • niedopuszczalne było wydanie w tym zakresie wyroku nakazowego
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
przewodniczący
Małgorzata Bednarek
członek
Anna Dziergawka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów art. 37a § 1 i § 2 k.k. w kontekście przestępstw z art. 178a § 4 k.k. oraz dopuszczalności wydawania wyroków nakazowych w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ważny głos w wykładni przepisów dotyczących karania za przestępstwa drogowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia karania za jazdę po alkoholu i naruszenia zakazu prowadzenia pojazdów, a także błędów proceduralnych popełnianych przez sądy niższej instancji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy koryguje błąd sądu: czy można było skazać za jazdę po alkoholu inaczej?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.