V KA 177/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego C.K. od wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim, który uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstw z art. 289 § 2 kk (kradzież samochodu w celu krótkotrwałego użycia) oraz art. 178a § 1 kk (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości). Sąd Rejonowy wymierzył karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na 3 lata, orzekł zakaz prowadzenia pojazdów na 4 lata oraz zasądził zadośćuczynienie w kwocie 500 zł na rzecz pokrzywdzonej L.S. Obrońca zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych, obrazę przepisów prawa procesowego (m.in. art. 7, 410, 5 § 2, 4, 366, 170 § 1 pkt 2 kpk) oraz rażącą niewspółmierność kary i środka karnego. Sąd Okręgowy, po analizie akt sprawy i argumentacji apelacji, uznał ją za bezzasadną w zakresie winy i kary. Stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody, a wyjaśnienia oskarżonego były niewiarygodne. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia art. 5 § 2 kpk ani innych przepisów procesowych. Jednakże, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym zadośćuczynienia. Uzasadnił to tym, że prawo do korzystania z samochodu nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 kc, a pokrzywdzona nie złożyła wniosku o zadośćuczynienie. Sąd Rejonowy orzekł zadośćuczynienie z urzędu, nie prowadząc postępowania dowodowego w zakresie krzywdy niemajątkowej. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił rozstrzygnięcie o środku karnym z pkt 9 wyroku, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Zasądził również koszty obrony z urzędu i zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że prawo do korzystania z samochodu nie jest dobrem osobistym w rozumieniu prawa cywilnego i nie może stanowić podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 k.k. bez wniosku pokrzywdzonego i odpowiedniego postępowania dowodowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd karny orzekł zadośćuczynienie z urzędu bez należytego uzasadnienia i wniosku pokrzywdzonego. Interpretacja dóbr osobistych może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do korzystania z samochodu może być uznane za dobro osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. i art. 448 k.c., uzasadniające zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do korzystania z samochodu nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu prawa cywilnego. Jest to raczej dobro cywilizacyjne, ułatwiające bytowanie, a jego utrata nie godzi w podstawowe atrybuty człowieka.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do definicji dóbr osobistych z art. 23 k.c. i orzecznictwa, wskazując, że dobra osobiste są niemajątkowe, nierozerwalnie związane z naturą człowieka, jego godnością i integralnością. Prawo do korzystania z samochodu, choć ułatwia życie, nie spełnia tych kryteriów i nie jest tożsame z dobrami wymienionymi w art. 23 k.c. lub uznawanymi przez judykaturę.
Czy sąd karny może z urzędu zasądzić zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego na podstawie art. 46 § 1 k.k. bez wniosku pokrzywdzonego i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie krzywdy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć zasądzenie zadośćuczynienia z urzędu jest możliwe, wymaga ono ustalenia, jakiej krzywdy doznała osoba pokrzywdzona i jakie skutki naruszenie dobra osobistego spowodowało w jej życiu. Sąd Rejonowy nie przeprowadził takiego postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy zasądził zadośćuczynienie z urzędu, mimo braku wniosku pokrzywdzonej i nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie krzywdy niemajątkowej. Podkreślono, że nawet przy orzekaniu z urzędu, konieczne jest ustalenie rozmiaru i charakteru doznanej krzywdy.
Czy ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego dotyczące kradzieży samochodu i prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości były prawidłowe i oparte na swobodnej, a nie dowolnej ocenie dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego były prawidłowe i oparte na swobodnej ocenie dowodów, a zarzuty apelacji dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów procesowych (w tym art. 7 k.p.k.) okazały się bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy szczegółowo analizował zarzuty apelacji dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i oceny dowodów. Stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił wyjaśnienia oskarżonego jako niewiarygodne, opierając się na zeznaniach pokrzywdzonej i świadków. Nie stwierdzono naruszenia zasad logicznego rozumowania ani doświadczenia życiowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| L. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| M. G. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 289 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Sąd Okręgowy uchylił orzeczenie o zadośćuczynieniu z tego przepisu, uznając, że prawo do korzystania z samochodu nie jest dobrem osobistym, a pokrzywdzona nie złożyła wniosku.
Pomocnicze
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 90 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 444
Kodeks karny
Przywołany w kontekście podstaw zasądzenia zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu.
k.k. art. 445
Kodeks karny
Przywołany w kontekście podstaw zasądzenia zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu.
k.k. art. 448
Kodeks karny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Definicja dóbr osobistych.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice oceny dowodów.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 366
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 170 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Oddalenie wniosku dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do korzystania z samochodu nie jest dobrem osobistym w rozumieniu prawa cywilnego. • Sąd Rejonowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie krzywdy niemajątkowej przy orzekaniu zadośćuczynienia z urzędu. • Pokrzywdzona nie złożyła wniosku o zadośćuczynienie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych. • Zarzuty dotyczące obrazy przepisów prawa procesowego (art. 7, 410, 5 § 2, 4, 366, 170 k.p.k.). • Zarzut rażącej niewspółmierności kary i środka karnego.
Godne uwagi sformułowania
Utrata możliwości korzystania z auta nie godzi w podstawowe atrybuty człowieka. • Sąd Okręgowy dostrzegając obrazę prawa materialnego mającą wpływ na treść wyroku dokonał zmiany orzeczenia w tym zakresie.
Skład orzekający
Sławomir Klekocki
przewodniczący
Lucyna Pradelska-Staniczek
sędzia
Katarzyna Gozdawa-Grajewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że prawo do korzystania z samochodu nie jest dobrem osobistym w rozumieniu prawa cywilnego i nie może stanowić podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 k.k. bez wniosku pokrzywdzonego i odpowiedniego postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd karny orzekł zadośćuczynienie z urzędu bez należytego uzasadnienia i wniosku pokrzywdzonego. Interpretacja dóbr osobistych może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów prawa cywilnego w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście środków karnych. Wyjaśnienie, co jest, a co nie jest dobrem osobistym, ma praktyczne znaczenie dla prawników.
“Czy utrata możliwości korzystania z samochodu to krzywda, za którą należy się zadośćuczynienie? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.