IV SA/Wa 441/15Uchylenie decyzji o wydaleniu cudzoziemca małżeństwo z obywatelką polski
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o wydaleniu go z terytorium RP. Wcześniejsze decyzje organów administracji wskazywały na nielegalny pobyt cudzoziemca i uznawały jego związek małżeński z obywatelką Polski za zawarty w celu uniknięcia wydalenia. Pełnomocnik skarżącego zarzucał naruszenie przepisów K.p.a., w tym art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6, argumentując, że związek małżeński nie był pozorny, a jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego i obowiązek alimentacyjny. Szef Urzędu podtrzymał swoje stanowisko, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu. Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyłączenie pracownika, który wcześniej orzekał w tej sprawie) oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Sąd podkreślił, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wyklucza wydalenie cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego, chyba że związek został zawarty w celu uniknięcia wydalenia. Sąd uznał, że materiał dowodowy nie potwierdzał pozorności małżeństwa, a związek, mimo trudności i rozpadu, nie był zawarty wyłącznie w celu obejścia przepisów. Sąd wskazał, że organy błędnie oceniły motywy zawarcia małżeństwa, koncentrując się na jego jakości, a nie na celu zawarcia. W związku z tym, sąd uchylił decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wydalenia cudzoziemców pozostających w związku małżeńskim z obywatelami polskimi, a także kwestia wyłączenia pracownika organu w postępowaniach nadzwyczajnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i K.p.a. w kontekście stwierdzania nieważności decyzji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy związek małżeński zawarty przez cudzoziemca z obywatelką Polski, mimo późniejszego kryzysu i rozpadu, może stanowić przeszkodę do wydalenia cudzoziemca z terytorium RP na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli związek małżeński nie został zawarty wyłącznie w celu uniknięcia wydalenia. Nawet jeśli związek przeżywa kryzys lub uległ rozpadowi, dopóki formalnie trwa i nie był zawarty instrumentalnie, chroni cudzoziemca przed wydaleniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie oceniły cel zawarcia małżeństwa, koncentrując się na jego jakości i późniejszym rozpadzie, zamiast na celu zawarcia w momencie jego powstania. Materiał dowodowy nie potwierdzał pozorności małżeństwa, a związek, mimo trudności, nie był zawarty w celu obejścia przepisów.
Czy pracownik organu administracji, który brał udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zwykłym, może orzekać w postępowaniu nadzwyczajnym (np. o stwierdzenie nieważności) dotyczącym tej samej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik taki podlega wyłączeniu od udziału w sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i NSA, wskazując, że celem instytucji wyłączenia jest zapewnienie bezstronności i uniknięcie sytuacji, w której pracownik z wyrobionym poglądem mógłby być determinowany przez wcześniejsze doświadczenia. W tej sprawie ten sam pracownik oceniał materiał dowodowy w postępowaniu nadzorczym, dochodząc do tych samych wniosków co w postępowaniu zwykłym, co godzi w bezstronność organu.
Czy naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (rażące naruszenie prawa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnych przypadkach, gdy naruszenie przepisów proceduralnych prowadzi do błędnej oceny materiału dowodowego i zastosowania prawa materialnego, co można uznać za rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie oceniły materiał dowodowy w kontekście art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych i miało wpływ na wynik sprawy, uzasadniając stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
Czy obowiązek alimentacyjny wobec dziecka uzasadnia odmowę wydalenia cudzoziemca z Polski?
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek alimentacyjny spoczywa na cudzoziemcu niezależnie od miejsca jego pobytu i nie stanowi samodzielnej podstawy do odstąpienia od decyzji o wydaleniu. Jednakże, naruszenie prawa do życia rodzinnego w kontekście dziecka może być brane pod uwagę.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argument pełnomocnika, że decyzja o wydaleniu automatycznie powoduje odpowiedzialność karną z art. 209 k.k. z powodu obowiązku alimentacyjnego. Podkreślono, że obowiązek ten jest niezależny od miejsca pobytu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i nie może być akceptowana jako akt organu praworządnego państwa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji stwierdza się, gdy została wydana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu pracownika organu.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji stwierdza się, gdy decyzja była niewykonalna w dniu wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
u.o.c. art. 88 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca z powodu nielegalnego pobytu.
u.o.c. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia.
u.o.c. art. 90 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do orzeczenia zakazu wjazdu cudzoziemca.
k.p.a. art. 24 § ust. 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
u.o.c. art. 55 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Obowiązek ustalenia celu zawarcia związku małżeńskiego przez cudzoziemca.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji dotkniętej wadą nieważności.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, orzekając na podstawie art. 145, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji, postanowienie organu odwoławczego lub inne orzeczenie.
Pomocnicze
u.o.u.c.n.t.RP art. 97 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione okoliczności uzasadniające wydanie decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
k.r.o. art. 133
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka.
k.k. art. 209
Kodeks karny
Obowiązek alimentacyjny jako podstawa odpowiedzialności karnej w przypadku uchylania się od niego.
p.p.s.a. art. 146 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakaz uchylenia decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez orzekanie w sprawie przez pracownika, który wcześniej wydał decyzję w tej samej sprawie. • Błędna ocena celu zawarcia związku małżeńskiego przez organy administracji, które nieprawidłowo uznały go za zawarty wyłącznie w celu uniknięcia wydalenia. • Naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co doprowadziło do rażącego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia, co nie zostało potwierdzone w postępowaniu sądowym. • Argument organu, że obowiązek alimentacyjny nie stanowi przeszkody do wydalenia cudzoziemca.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis art.24 § 1 pkt 5 k.p.a. było uniknięcie sytuacji, w której pracownik biorący udział w czynnościach postępowania administracyjnego i mający wyrobiony pogląd w sprawie mógłby być niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu. • Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej najcięższymi wadami. • Związek małżeński jest czynnością jednorazową o charakterze konstytutywnym, dokonaną w określonym czasie i cel zawarcia tego związku jest realizowany właśnie na datę zawarcia związku. • Jakość tego związku nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu.
Skład orzekający
Agnieszka Wójcik
przewodniczący
Anna Sękowska
sędzia
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydalenia cudzoziemców pozostających w związku małżeńskim z obywatelami polskimi, a także kwestia wyłączenia pracownika organu w postępowaniach nadzwyczajnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i K.p.a. w kontekście stwierdzania nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony praw rodzinnych cudzoziemców w Polsce oraz proceduralnych gwarancji bezstronności organów administracji. Wyrok pokazuje, jak sąd może skorygować błędne interpretacje przepisów przez organy.
“Czy kryzys w małżeństwie z Polką chroni przed deportacją? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 457 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.