IV SA/Po 683/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 22 maja 2025 r., która uchyliła własną decyzję SKO z 14 października 2024 r. ustalającą warunki zabudowy oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z 28 lipca 2023 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy, a następnie umorzyła postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji. SKO podjęło te działania w trybie autokontroli, powołując się na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które miało uczynić wniosek o ustalenie warunków zabudowy bezprzedmiotowym. Skarżący zarzucił SKO naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a., w tym błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a., brak wskazania podstawy prawnej, naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. przez niepełne uwzględnienie skargi Prokuratora oraz błędne ustalenie stanu faktycznego w kontekście wejścia w życie planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję SKO. Sąd stwierdził, że SKO nieprawidłowo zastosowało tryb autokontroli, ponieważ nie uwzględniło skargi Prokuratora w całości, nie oceniło wszystkich podniesionych przez Prokuratora zarzutów i błędnie oceniło moment wejścia w życie planu miejscowego. Sąd podkreślił, że ocena zgodności z prawem powinna być dokonana według stanu prawnego z dnia wydania zaskarżonej decyzji, a nie decyzji autokontrolnej. Dodatkowo, SKO nie zawarło w decyzji rozstrzygnięcia o tym, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, co jest wymogiem art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił natomiast zarzut dotyczący wydania decyzji autokontrolnej przez ten sam skład orzekający, który wydał pierwotną decyzję, powołując się na ugruntowane orzecznictwo NSA. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie trybu autokontroli przez organy administracji publicznej (art. 54 § 3 p.p.s.a.), w szczególności wymóg uwzględnienia skargi w całości, oceny wszystkich zarzutów oraz obowiązku stwierdzenia naruszenia prawa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury autokontroli i może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw, gdzie taka procedura nie ma miejsca.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może zastosować tryb autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) w sytuacji, gdy nie uwzględnia skargi w całości, nie ocenia wszystkich zarzutów strony skarżącej i opiera się na błędnej ocenie stanu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może zastosować trybu autokontroli, jeśli nie uwzględnia skargi w całości, nie ocenia wszystkich zarzutów strony skarżącej i opiera się na błędnej ocenie stanu prawnego. W takim przypadku organ powinien zrezygnować z autokontroli i przekazać sprawę sądowi.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że SKO nieprawidłowo zastosowało tryb autokontroli, ponieważ nie uwzględniło skargi Prokuratora w całości, nie oceniło wszystkich zarzutów i błędnie oceniło moment wejścia w życie planu miejscowego. Organ powinien oceniać zgodność z prawem według stanu z dnia wydania zaskarżonej decyzji, a nie decyzji autokontrolnej.
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w trybie autokontroli, musi stwierdzić, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ wydający decyzję w trybie autokontroli jest zobowiązany do stwierdzenia, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 54 § 3 zd. trzecie p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji decyzji autokontrolnej stanowi wadę, która skutkuje koniecznością uchylenia tej decyzji.
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję zaskarżoną do sądu, może brać udział w wydaniu decyzji uwzględniającej skargę w trybie autokontroli?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem NSA, przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do instytucji autokontroli, więc pracownik organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, nie podlega wyłączeniu od udziału w wydaniu decyzji autokontrolnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wyłączenie pracownika organu nie ma zastosowania w trybie autokontroli.
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 54 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze art. 8 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze art. 52 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze art. 53 § 3
k.p.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO nieprawidłowo zastosowało tryb autokontroli, ponieważ nie uwzględniło skargi Prokuratora w całości. • SKO nie oceniło wszystkich zarzutów podniesionych w skardze Prokuratora. • SKO błędnie oceniło moment wejścia w życie planu miejscowego i jego wpływ na decyzję o warunkach zabudowy. • Decyzja autokontrolna nie zawierała rozstrzygnięcia o tym, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczący wydania decyzji autokontrolnej przez ten sam skład orzekający, który wydał pierwotną decyzję. • Zarzuty dotyczące meritum sprawy (np. wadliwość decyzji WZ, zarzuty Prokuratora dotyczące uzbrojenia, uzgodnień, planu miejscowego) - sąd nie ocenił ich z uwagi na wadliwość decyzji autokontrolnej.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy zaprzecza argumentom ze skargi Prokuratora, jakoby w dniu wydania decyzji wiedział o uchwaleniu planu miejscowego • Uchwała weszła w życie w ciągu 14 dni od chwili jej ogłoszenia, a zatem w dniu 26 października 2024 r. i z tą datą wniosek Skarżącego stał się bezprzedmiotowy • nie sposób uznać, że jej wydanie stanowiło właściwy wyraz "uwzględnienia skargi w całości" w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. • uwzględnienie skargi w całości jest warunkiem sine qua non dokonania autokontroli
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący
Tomasz Grossmann
sprawozdawca
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie trybu autokontroli przez organy administracji publicznej (art. 54 § 3 p.p.s.a.), w szczególności wymóg uwzględnienia skargi w całości, oceny wszystkich zarzutów oraz obowiązku stwierdzenia naruszenia prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury autokontroli i może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw, gdzie taka procedura nie ma miejsca.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje pułapki proceduralne w postępowaniu administracyjnym i sądowym, a także precyzyjne wymagania dotyczące trybu autokontroli, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Organ administracji sam uchylił własną decyzję, ale sąd uznał to za błąd proceduralny.”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.