IV Pa 33/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. D. domagał się od B. L. ustalenia istnienia stosunku pracy, zapłaty wynagrodzenia za październik 2013 r. (1716 zł), diet (870 zł), utraconego wynagrodzenia (2640 zł) oraz odszkodowania (3000 zł). Sąd Rejonowy w Elblągu oddalił powództwo wobec B. L. z uwagi na brak legitymacji biernej, natomiast ustalił, że między powodem a pozwaną E. S. istniał stosunek pracy na czas określony od 12 września do 17 października 2013 r. Zasądził od E. S. na rzecz powoda 2592 zł tytułem odszkodowania (art. 56 § 1 kp) oraz 1248 zł tytułem wynagrodzenia za październik 2013 r. Apelację od tego wyroku wniosła pozwana E. S., zaskarżając punkty dotyczące ustalenia stosunku pracy, odszkodowania i wynagrodzenia. Zarzuciła naruszenie art. 22 kp przez błędną wykładnię i zastosowanie, uznając, że strony łączyła umowa cywilnoprawna, a także naruszenie art. 264 § 2 kp przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że powód złożył wniosek o przywrócenie terminu. Sąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając apelację, sprostował oczywistą omyłkę pisarską w nazwisku pozwanej. Zmienił punkt IV wyroku Sądu Rejonowego, obniżając zasądzone wynagrodzenie za październik 2013 r. do kwoty 698 zł, uwzględniając zapłaconą przez pozwaną kwotę 550 zł. Uzasadnił, że powód potwierdził otrzymanie tej kwoty, która powinna zostać zaliczona na poczet dochodzonego wynagrodzenia. W pozostałym zakresie apelacja pozwanej została oddalona jako bezzasadna. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego co do istnienia stosunku pracy, podkreślając, że nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze, a kluczowe są cechy faktyczne świadczenia pracy, takie jak podporządkowanie pracodawcy, wykonywanie pracy w wyznaczonym miejscu i czasie, oraz otrzymywanie wynagrodzenia. Sąd uznał, że powód był w pełni podporządkowany przedstawicielowi pozwanej, B. L., który działał w jej imieniu, co świadczyło o istnieniu stosunku pracy. Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 265 kp dotyczący przywrócenia terminu do dochodzenia odszkodowania, gdyż powód nie został pouczony o prawie odwołania do sądu pracy, co uzasadniało przywrócenie terminu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie charakteru stosunku prawnego (praca vs. umowa cywilnoprawna) na podstawie faktycznych cech świadczenia pracy, a także kwestie przywracania terminu do dochodzenia roszczeń pracowniczych w przypadku braku pouczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady prawne są uniwersalne dla spraw pracowniczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa o dzieło, w której pracownik jest podporządkowany pracodawcy, wykonuje pracę w wyznaczonym miejscu i czasie za wynagrodzeniem, powinna zostać zakwalifikowana jako umowa o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli faktyczne cechy świadczenia pracy wskazują na cechy stosunku pracy, nazwa umowy jest bez znaczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo nazwania umowy umową o dzieło, faktyczne wykonywanie pracy przez powoda pod kierownictwem i nadzorem przedstawiciela pozwanej, w wyznaczonym miejscu i czasie, za ustalone wynagrodzenie, nosiło cechy stosunku pracy. Podporządkowanie, wykonywanie poleceń, brak ryzyka wykonania dzieła po stronie pracownika, a także sposób wypłaty wynagrodzenia przemawiały za uznaniem umowy za umowę o pracę.
Czy pracownik, który nie został pouczony o prawie odwołania do sądu pracy od decyzji o rozwiązaniu umowy, może skutecznie dochodzić odszkodowania po upływie terminu, jeśli sąd przywróci mu ten termin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak pouczenia o prawie odwołania do sądu pracy uzasadnia przywrócenie terminu na podstawie art. 265 § 1 kp, co umożliwia uwzględnienie roszczenia o odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niepouczenie pracownika o terminie i prawie odwołania do sądu pracy stanowi podstawę do przywrócenia terminu na podstawie art. 265 § 1 kp, jeśli pracownik nie dochował terminu bez swojej winy. Wystąpienie z powództwem po terminie traktowane jest jako wniosek o przywrócenie terminu.
Czy sąd odwoławczy może dokonać korekty ustaleń faktycznych w zakresie zasądzonego wynagrodzenia, jeśli apelacja podnosi zarzut częściowej zapłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może dokonać korekty ustaleń faktycznych, jeśli apelacja podnosi zarzut częściowej zapłaty i przedstawia dowody na jej potwierdzenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy obniżył zasądzone wynagrodzenie o kwotę 550 zł, ponieważ pozwana wykazała w apelacji, że ta kwota została zapłacona powodowi, co potwierdził również sam powód. Sąd uznał, że kwota ta powinna zostać zaliczona na poczet dochodzonego wynagrodzenia za październik 2013 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w warunkach określonych wyżej jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
k.p. art. 56 § § 1
Kodeks pracy
Pracownikowi przysługuje od pracodawcy odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy, pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a gdy umowa była zawarta na czas określony – w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.
Pomocnicze
k.p. art. 3 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Pracodawcą jest także pracodawca zagraniczny.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach o świadczenie usług oraz w umowach zlecenia istotne jest, oprócz woli stron, również zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko dosłowne brzmienie.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która pozwala stronom na kształtowanie stosunków prawnych w sposób odmienny niż umowy nazwane, jednakże z ograniczeniami wynikającymi z ustawy, zasad współżycia społecznego i natury stosunku prawnego.
k.p. art. 264 § § 2
Kodeks pracy
Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę.
k.p. art. 265 § § 1
Kodeks pracy
Jeżeli pracownik nie dokonał - bez swojej winy - w terminie czynności, o których mowa w art. 97 § 21 i w art. 264, sąd pracy na jego wniosek postanowi przywrócenie terminu.
k.p. art. 30 § § 5
Kodeks pracy
Oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno zawierać pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy w terminie 21 dni od dnia doręczenia pisma.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne cechy świadczenia pracy wskazują na stosunek pracy, niezależnie od nazwy umowy. • Brak pouczenia o prawie odwołania do sądu pracy uzasadnia przywrócenie terminu do dochodzenia odszkodowania. • Częściowa zapłata wynagrodzenia przez pozwaną powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu należnej kwoty.
Odrzucone argumenty
Strony łączyła umowa cywilnoprawna (o dzieło), a nie umowa o pracę. • Powód nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do dochodzenia odszkodowania. • Wynagrodzenie za październik 2013 r. zostało w całości wypłacone.
Godne uwagi sformułowania
Zatrudnienie w warunkach określonych wyżej jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. • Nazwanie umowy przez strony "umową zlecenia" nie stanowi przeszkody do jej zakwalifikowania jako umowy o pracę. • O tym, że zatrudnienie było w ramach stosunku pracy, a nie umowy cywilnoprawnej, świadczy wykonywanie pracy zmianowej, dyspozycyjność i podporządkowanie pracodawcy. • Niepouczenie lub błędne pouczenie pracownika z reguły będzie uzasadniało przywrócenie terminu na podstawie art. 265§1 kp z uwagi na brak winy pracownika w uchybieniu terminowi.
Skład orzekający
Renata Żywicka
przewodniczący
Grażyna Borzestowska
sędzia
Tomasz Koronowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie charakteru stosunku prawnego (praca vs. umowa cywilnoprawna) na podstawie faktycznych cech świadczenia pracy, a także kwestie przywracania terminu do dochodzenia roszczeń pracowniczych w przypadku braku pouczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady prawne są uniwersalne dla spraw pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy, a nie tylko nazwa umowy, w kontekście stosunku pracy. Dodatkowo porusza ważną kwestię proceduralną dotyczącą przywracania terminów.
“Umowa o dzieło czy umowa o pracę? Sąd wyjaśnia, co liczy się naprawdę!”
Dane finansowe
wynagrodzenie za pracę: 698 PLN
odszkodowanie: 2592 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.