Orzeczenie · 2025-02-10

IV KK 526/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-10
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
kasacjaprawo karnenaruszenie prawa procesowegoprawo do obronydoręczeniaareszt tymczasowySąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M.S., który został skazany za przestępstwo z art. 229 § 3 k.k. na karę roku pozbawienia wolności. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 6, 9 § 2, 353 i 374 k.p.k., wskazując na brak skutecznego zawiadomienia o rozprawach z powodu tymczasowego aresztowania skazanego w Rumunii. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. W odniesieniu do zarzutów dotyczących postępowania przed sądem pierwszej instancji, Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesienie ich dopiero w kasacji jest niedopuszczalne. Analizując przebieg rozprawy, Sąd wskazał, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane na adres podany przez skazanego i odebrane przez domownika. Podobnie w postępowaniu odwoławczym, zawiadomienie zostało wysłane na ostatni znany adres i odebrane przez domownika. Sąd podkreślił obowiązek oskarżonego do zawiadamiania o zmianie miejsca zamieszkania i konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku zgodnie z art. 139 § 1 k.p.k. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia prawa do obrony, gdyż obecność oskarżonego na rozprawie nie była obligatoryjna, a jego obrońca był obecny. Odnosząc się do tymczasowego aresztowania w Rumunii, Sąd wskazał, że przepisy rumuńskie zapewniają prawo do petycji i korespondencji, a skazany miał możliwość przekazania informacji do sądu. Nawet po zmianie środka zapobiegawczego na areszt domowy, skazany nie nawiązał kontaktu z sądem. W konsekwencji, kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu karnym, obowiązków stron w zakresie aktualizacji adresu, dopuszczalności zarzutów w kasacji oraz prawa do obrony w przypadku tymczasowego aresztowania za granicą.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego aresztowania za granicą i podnoszenia zarzutów proceduralnych po raz pierwszy w kasacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie przepisów prawa procesnego, w tym brak skutecznego zawiadomienia o rozprawach z powodu tymczasowego aresztowania w innym państwie, stanowi podstawę do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty te nie zostały podniesione w apelacji, a doręczenia były skuteczne zgodnie z przepisami prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji nie mogą być skutecznie podnoszone w kasacji, jeśli nie były przedmiotem apelacji. Wskazał również na prawidłowość doręczeń zawiadomień o terminach rozpraw, zgodnie z art. 139 § 1 k.p.k., podkreślając obowiązek strony do aktualizacji adresu. Stwierdzono również, że obecność oskarżonego na rozprawie nie była obligatoryjna, a jego obrońca był obecny.

Czy tymczasowe aresztowanie w innym państwie zwalnia oskarżonego z obowiązku informowania sądu o zmianie miejsca pobytu i uniemożliwia obronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa wykonawczego innych państw zazwyczaj zapewniają możliwość kontaktu z sądem, a obowiązek informowania o zmianie miejsca pobytu nadal istnieje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów prawa rumuńskiego, wskazując, że zapewniają one prawo do petycji i korespondencji, co umożliwia kontakt z sądem. Podkreślono, że nawet w przypadku aresztu domowego, skazany nie nawiązał kontaktu z sądem ani nie poinformował o zmianie miejsca pobytu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 229 § 3

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 353

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 374

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 139 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pismo wysłane pod adresem, pod którym strona nie przebywa (w tym z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie), uważa się za doręczone, jeżeli strona nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem.

k.p.k. art. 75 § 1

Kodeks postępowania karnego

Oskarżony jest obowiązany zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie miejsca swojego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie.

k.p.k. art. 117 § 3a

Kodeks postępowania karnego

Niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona o czynności procesowej, niezależnie od jego przyczyny, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu tej czynności, jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik (w przypadku gdy obecność strony nie jest obligatoryjna).

k.p.k. art. 637

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służy eliminacji najpoważniejszych naruszeń prawa, a zarzuty przeciwko procedowaniu sądu pierwszej instancji, niepodniesione w apelacji, są niedopuszczalne w kasacji. • Doręczenia zawiadomień o terminach rozpraw były skuteczne zgodnie z przepisami k.p.k., pomimo tymczasowego aresztowania skazanego w Rumunii, ze względu na obowiązek aktualizacji adresu przez stronę. • Obecność oskarżonego na rozprawie nie była obligatoryjna, a jego obrońca był obecny, co nie narusza prawa do obrony. • Przepisy prawa rumuńskiego zapewniają możliwość kontaktu z sądem, a skazany nie skorzystał z tej możliwości ani nie poinformował o zmianie miejsca pobytu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa procesowego przez brak skutecznego zawiadomienia o rozprawach z powodu tymczasowego aresztowania w Rumunii. • Pozbawienie skazanego prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało oddalenie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. • Podniesienie dopiero w kasacji zarzutów przeciwko procedowaniu Sądu I instancji, przy jednoczesnym ich niepodniesieniu w wywiedzionej w imieniu oskarżonego apelacji, sytuuje Sąd Najwyższy nawet nie tyle w pozycji Sądu trzeciej instancji, ale – alternatywnej instancji odwoławczej, która ma, według intencji skarżącego, po raz wtóry badać orzeczenie Sądu meriti. • Wskazanie aktualnego adresu do doręczeń było podstawowym obowiązkiem oskarżonego, któremu ten w oczywisty sposób uchybił, powodując ziszczenie się wobec niego następstw przewidzianych w art. 139 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu karnym, obowiązków stron w zakresie aktualizacji adresu, dopuszczalności zarzutów w kasacji oraz prawa do obrony w przypadku tymczasowego aresztowania za granicą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego aresztowania za granicą i podnoszenia zarzutów proceduralnych po raz pierwszy w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak prawo do obrony i skutki niedopełnienia obowiązków przez stronę. Jest interesująca dla prawników procesowych.

Czy aresztowanie za granicą zwalnia z obowiązku podania adresu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst