Orzeczenie · 2023-11-07

IV KK 464/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-11-07
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
kasacjaprawo karnesąd najwyższyprawo do obronynadzwyczajne złagodzenie karypoczytalnośćkoszty postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W. Z., który został skazany za czyn z art. 271a § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 2 czerwca 2023 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Pszczynie. W pierwszym zarzucie kasacji podniesiono naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 60 § 3 k.k. poprzez brak zastosowania obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut ten był już podnoszony w apelacji i został rozpoznany przez Sąd Okręgowy, a prawidłowy zarzut kasacyjny powinien dotyczyć naruszenia art. 433 § 2 k.p.k., czego nie uczyniono. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wyjaśnił przesłanki stosowania art. 60 § 3 k.k., wskazując, że ujawnienie wszystkich istotnych okoliczności przestępstwa w fazie przygotowawczej jest kluczowe, a podanie jedynie szczątkowych informacji nie spełnia tych wymogów. W drugim zarzucie kasacji wskazano na naruszenie prawa do obrony poprzez nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy odwoławczej z powodu choroby skazanego. Sąd Najwyższy zauważył, że Sąd Okręgowy dwukrotnie odraczał rozprawę, a trzeci wniosek nie został uwzględniony, mimo że był poparty zaświadczeniem lekarskim. Sąd uznał jednak, że art. 117 § 3a k.p.k. nie narusza prawa do obrony, zwłaszcza w postępowaniu odwoławczym, gdzie udział oskarżonego nie jest obowiązkowy. Skazany miał możliwość przedstawienia stanowiska pisemnie. W ostatnim zarzucie obrona podniosła naruszenie przepisów dotyczących dopuszczenia dowodu z opinii psychiatrycznej. Sąd Najwyższy stwierdził, że obrona nie wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej, a domaganie się działania sądu z urzędu było nieuzasadnione. Sąd wyjaśnił również, że dopuszczenie dowodu z opinii biegłych w toku postępowania odwoławczego wynikało z problemów zdrowotnych skazanego, a nie z wątpliwości co do jego poczytalności. Sąd uznał, że opinie sądowo-psychiatryczne nie były sprzeczne i nie stwierdzały choroby psychicznej ani znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nadzwyczajnego złagodzenia kary, prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym oraz dopuszczania dowodów z opinii biegłych w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, z uwzględnieniem orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 60 § 3 k.k. poprzez brak zastosowania obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary, stanowi podstawę do uwzględnienia kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut taki nie został prawidłowo sformułowany w kasacji lub jeśli nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zarzut dotyczący art. 60 § 3 k.k. powinien być sformułowany jako zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w przypadku nierozważenia zarzutu apelacyjnego przez sąd odwoławczy. Ponadto, podkreślono, że do zastosowania art. 60 § 3 k.k. wymagane jest ujawnienie wszystkich istotnych okoliczności przestępstwa w fazie przygotowawczej, a nie tylko szczątkowych informacji.

Czy nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy odwoławczej z powodu choroby skazanego, przy jednoczesnym reprezentowaniu go przez obrońcę, narusza prawo skazanego do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd II instancji stosuje art. 117 § 3a k.p.k. z ostrożnością, a skazany miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska w innej formie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 117 § 3a k.p.k. nie narusza prawa do obrony, zwłaszcza w postępowaniu odwoławczym. Podkreślono, że skazany, mając świadomość stanu zdrowia i toczącego się postępowania, mógł przedstawić swoje stanowisko pisemnie, a obrona nie wykazała, by jego samodzielna obrona ujawniłaby inne okoliczności niż te zaprezentowane przez pełnomocników.

Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek dopuścić z urzędu dowód z opinii psychiatrycznej, jeśli strona nie wnosiła o taki dowód, a jedynie podważała wcześniejsze opinie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie wykazała inicjatywy dowodowej i nie przedstawiła uzasadnionych podstaw do dopuszczenia takiego dowodu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że obrona nie wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej, a domaganie się działania sądu z urzędu było nieuzasadnione. Podkreślono, że dopuszczenie dowodu z opinii biegłych w toku postępowania odwoławczego wynikało z problemów zdrowotnych skazanego, a nie z wątpliwości co do jego poczytalności, a wydane opinie nie były ze sobą sprzeczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
SkarPaństwo

Strony

NazwaTypRola
W. Z.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 271a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 60 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 86 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 117 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 117 § § 3a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 202 § § 1 i 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 452 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 60 § § 4

Kodeks karny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 60 § 3 k.k. poprzez brak zastosowania obligatoryjnego nadzwyczajnego złagodzenia kary. • Naruszenie prawa do obrony poprzez nieuwzględnienie wniosku o odroczenie rozprawy odwoławczej z powodu choroby skazanego. • Naruszenie art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k., art. 202 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art. 452 § 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez brak dopuszczenia z urzędu oraz na wniosek obrońcy dowodu z opinii psychiatrycznej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym • do spełnienia warunków określonych w art. 60§3 k.k. dochodzi wówczas, gdy sprawca, który współdziałał z co najmniej dwiema osobami, ujawni już w fazie postępowania przygotowawczego wszystkie istotne okoliczności popełnienia przestępstwa • rozwiązanie przewidziane w art. 117§3a k.p.k. jest co najmniej kontrowersyjne i winno być stosowane z dużą ostrożnością • nie można zgodzić się z twierdzeniem obrony, jakoby wnioski wydanych w sprawie opinii sądowo-psychiatrycznych były ze sobą sprzeczne

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadzwyczajnego złagodzenia kary, prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym oraz dopuszczania dowodów z opinii biegłych w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, z uwzględnieniem orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak prawo do obrony i dopuszczanie dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy o prawie do obrony i nadzwyczajnym złagodzeniu kary: kluczowe zasady w postępowaniu karnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst