IV Ka 403/26Uchylenie wyroku naruszenie prawa do obrony 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację oskarżonego H. H. od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2024 r. (sygn. akt VIII K 1129/24), uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Główną przyczyną uchylenia było stwierdzone naruszenie przez Sąd Rejonowy prawa do obrony oskarżonego, wynikające z zaniechania prawidłowego pouczenia go o treści art. 402 § 1 k.p.k. oraz zaniechania doręczenia mu zawiadomienia o terminie rozprawy przerwanej. Brak pouczenia o możliwości śledzenia terminów rozpraw i konieczności zawiadamiania o terminach przerwanych, w sytuacji gdy oskarżony nie był obecny na pierwszej rozprawie, skutkował niemożnością złożenia przez niego wyjaśnień, zadawania pytań świadkom i składania wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy podkreślił, że oskarżony wykazywał zainteresowanie udziałem w postępowaniu, a jego aktywność w postępowaniu odwoławczym potwierdzała chęć przedstawienia swojej wersji wydarzeń. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na potrzebę ponownego przesłuchania kluczowych świadków, w tym O. B. i W. B., a także pokrzywdzonego D. E., oraz umożliwienia oskarżonemu zadawania pytań i składania wniosków dowodowych. Podkreślono, że wyjaśnienia oskarżonego, nawet jeśli złożone na piśmie, wymagają wnikliwej analizy, a nowe okoliczności podnoszone przez oskarżonego mogą wymagać przeprowadzenia konfrontacji. Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma obowiązek przeprowadzić przewód sądowy w całości, zapewniając oskarżonemu pełne prawo do obrony i dokonując wszechstronnej oceny materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących prawa do obrony w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście pouczeń i zawiadomień o terminach rozpraw.
Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego, wynikające z zaniechania prawidłowego pouczenia o treści art. 402 § 1 k.p.k. i doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy przerwanej, może mieć wpływ na prawidłowość orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa do obrony, polegające na pozbawieniu oskarżonego możliwości złożenia wyjaśnień, zadawania pytań świadkom i składania wniosków dowodowych, ma wpływ na prawidłowość orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy zaniechał pouczenia oskarżonego o treści art. 402 § 1 k.p.k. oraz nie doręczył mu zawiadomienia o terminie rozprawy przerwanej. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.k., brak pouczenia nie może wywołać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania. W związku z tym, niepouczenie o prawie do zawiadomienia o terminie rozprawy przerwanej skutkuje koniecznością zawiadomienia nieobecnej strony. Uchybienie to pozbawiło oskarżonego możliwości obrony.
Czy odczytanie zeznań świadka O. B. zamiast jego bezpośredniego przesłuchania, w sytuacji gdy świadek zgłosił złe samopoczucie i nie stawił się na kolejnym terminie, jest wystarczające dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy oskarżony podnosi nowe okoliczności dotyczące zamiaru i interesu finansowego świadka, odczytanie zeznań nie jest wystarczające i wymaga bezpośredniego przesłuchania.
Uzasadnienie
Oskarżony H. H. podniósł nowe okoliczności dotyczące pożyczki, w tym interes finansowy pokrzywdzonego O. B. i jego żony W. B. w uzyskaniu pieniędzy oraz kwestię zabezpieczenia pożyczki falsyfikatem obrazu. W tej sytuacji, decyzja Sądu Rejonowego o odczytaniu zeznań O. B. zamiast jego bezpośredniego przesłuchania, nie mogła zostać zaakceptowana, gdyż wymagała dowodowej weryfikacji.
Czy sąd odwoławczy powinien rozstrzygać pozostałe zarzuty apelacji, jeśli stwierdził uchybienie skutkujące uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy może ograniczyć rozpoznanie środka odwoławczego do niektórych zarzutów, jeśli jest to wystarczające do wydania orzeczenia, a zajęcie stanowiska co do pozostałych zarzutów byłoby przedwczesne lub bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 436 k.p.k. pozwala sądowi odwoławczemu na ograniczenie rozpoznania apelacji, zwłaszcza w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W takiej sytuacji rozstrzyganie pozostałych zarzutów byłoby przedwczesne lub bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. H. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Rejonowa Poznań – Stare Miasto w Poznaniu | organ_państwowy | prokurator |
| D. E. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| O. B. | osoba_fizyczna | świadek/pokrzywdzony |
| W. B. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony oskarżonego.
k.p.k. art. 402 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada stawiennictwa bez wezwania w przypadku przerwy w rozprawie i oznaczenia jej dalszego terminu.
k.p.k. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Brak pouczenia lub mylne pouczenie nie może wywołać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 353 § § 4a
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek pouczenia strony o treści art. 402 § 1 zdanie trzecie k.p.k. przy doręczaniu zawiadomienia o terminie rozprawy.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek przeprowadzania dowodów.
k.p.k. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość odczytania wcześniejszych zeznań świadka.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oparcia wyroku na całokształcie okoliczności ujawnionych w postępowaniu.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut obrazy przepisów postępowania.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Czyn ciągły.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez zaniechanie prawidłowego pouczenia i doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy przerwanej. • Potrzeba ponownego przesłuchania kluczowych świadków i umożliwienia oskarżonemu aktywnego udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
brak pouczenia podsądnego o treści przepisu art. 402 § 1 kpk • oskarżony został pozbawiony możliwości złożenia wyjaśnień, zadawania pytań świadkom oraz składania wniosków dowodowych • niepouczenie o tym uprawnieniu nie może – w świetle art. 16 § 1 kpk – spowodować ujemnych skutków procesowych • nieprzesłuchanie na rozprawie świadka i zarazem jednego z pokrzywdzonych - O. B. • nie można wykluczyć, że po złożeniu deklarowanych przez oskarżonego wyjaśnień na rozprawie oraz bezpośrednim przesłuchaniu przed sądem świadków, w tym O. B. i W. B. konieczne będzie przeprowadzenie konfrontacji pomiędzy tymi osobami.
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących prawa do obrony w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście pouczeń i zawiadomień o terminach rozpraw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w postępowaniu karnym, co jest zawsze istotne dla prawników. Pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Naruszenie prawa do obrony: dlaczego sąd uchylił wyrok w sprawie o oszustwo?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.