IV KA 309/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy, który uniewinnił J. B. od zarzutu sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym (art. 173 § 2 kk) i obrażeń ciała (art. 157 § 1 i 3 kk). Prokurator zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności dowolną ocenę dowodów i kwestionowanie opinii biegłych. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Podkreślono, że materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, nie pozwolił na jednoznaczne ustalenie przyczyn wypadku, a wersja oskarżonego o nagłej utracie świadomości z powodu hipoglikemii, mimo choroby na cukrzycę typu 1, jest równie prawdopodobna jak wersja oskarżenia o naruszeniu zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sąd odwoławczy dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego diabetologa, która potwierdziła możliwość bezobjawowej hipoglikemii skutkującej utratą świadomości. Analiza dowodów, w tym opinii biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków i medycyny, wykazała brak możliwości ustalenia prędkości pojazdu, analizy czasowo-przestrzennej zdarzenia oraz jednoznacznego wskazania na nieprawidłowe zachowanie kierującego. Z uwagi na niewyczerpanie możliwości dowodowych i utrzymujące się wątpliwości, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający, stosując zasadę in dubio pro reo. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrot kosztów obrony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZastosowanie zasady in dubio pro reo w sprawach o wypadki drogowe, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do przyczyn utraty kontroli nad pojazdem (np. stan zdrowia kierowcy). Znaczenie rzetelnego uzasadnienia wyroku i ograniczenia stosowania formularzy.
Konkretny stan faktyczny sprawy, który wymagał szczegółowej analizy medycznej i rekonstrukcyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zebrany materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne ustalenie, że oskarżony J. B. nieumyślnie sprowadził katastrofę w ruchu lądowym poprzez naruszenie zasad bezpieczeństwa, czy też wypadek był wynikiem nagłej utraty świadomości spowodowanej hipoglikemią, której nie mógł przewidzieć ani zapobiec?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie winy i sprawstwa oskarżonego. Wersja oskarżonego o nagłej utracie świadomości z powodu hipoglikemii jest równie prawdopodobna jak wersja oskarżenia o naruszeniu zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy, opierając się na opiniach biegłych, w tym uzupełniającej opinii diabetologa, stwierdził, że nie można wykluczyć możliwości bezobjawowej hipoglikemii skutkującej utratą świadomości. Brak było jednoznacznych dowodów na nieprawidłowe zachowanie kierującego, a analiza dowodów nie pozwoliła na ustalenie przyczyn zjazdu na przeciwległy pas ruchu. Zastosowano zasadę in dubio pro reo.
Czy opinia biegłych, oparta częściowo na oświadczeniach złożonych ratownikom medycznym, może stanowić podstawę ustaleń faktycznych, jeśli oświadczenia te mogły być złożone w stanie zaburzonej świadomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenia złożone w stanie potencjalnie zaburzonej świadomości nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych, zwłaszcza jeśli istnieją inne dowody podważające ich wiarygodność lub wskazujące na alternatywne przyczyny zdarzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie oskarżonego o niezjedzeniu śniadania i przyjęciu insuliny, złożone ratownikom medycznym, nie mogło stanowić podstawy ustaleń, gdyż nie można wykluczyć, że zostało złożone w stanie zaburzonej świadomości. Analiza innych dowodów, w tym opinii biegłego diabetologa, potwierdziła możliwość wystąpienia bezobjawowej hipoglikemii i utraty świadomości.
Czy sąd odwoławczy może odstąpić od sporządzenia uzasadnienia wyroku w formie formularzowej na rzecz pełnego uzasadnienia, jeśli formularz nie gwarantuje rzetelnego procesu odwoławczego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może odstąpić od sporządzenia uzasadnienia w formie formularzowej, jeśli wymaga tego zapewnienie prawa do rzetelnego procesu odwoławczego i przedstawienie konkretnego ustosunkowania się do argumentów apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym jakość uzasadnienia jest istotnym elementem prawa do rzetelnego procesu, a formularze nie zawsze dają właściwe instrumentarium procesowe. W związku z tym, konieczne było sporządzenie uzasadnienia w formie tradycyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Rejonowa w Ząbkowicach Śląskich | organ_państwowy | prokurator |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo – rozstrzyganie wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.k. art. 173 § § 2
Kodeks karny
Nieumyślne sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym.
k.k. art. 157 § § 1 i 3
Kodeks karny
Naruszenie czynności narządu ciała na okres poniżej i powyżej dni siedmiu.
k.k. art. 157 § § 2 i 3
Kodeks karny
Naruszenie nietykalności cielesnej.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów.
Pomocnicze
k.p.k. art. 99 a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy odstąpił od sporządzenia uzasadnienia w formie formularzowej, uznając, że nie gwarantuje ona prawa do rzetelnego procesu odwoławczego.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do przeprowadzenia oceny, czy może sporządzić uzasadnienie na formularzu UK 2 w sposób gwarantujący prawo do rzetelnego procesu odwoławczego.
k.p.k. art. 433 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do każdego istotnego argumentu zawartego w apelacji.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymóg sporządzenia uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia wszystkich dowodów przy wydawaniu orzeczenia.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uzupełnienia postępowania dowodowego w razie niepełności lub sprzeczności dowodów.
k.p.k. art. 199
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie dowodu z zeznań lub oświadczeń oskarżonego złożonych w określonych okolicznościach.
Prd art. 39 § ust. 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie o kosztach postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów winy oskarżonego. • Możliwość nagłej, bezobjawowej hipoglikemii skutkującej utratą świadomości. • Niewystarczająca jakość materiału dowodowego do rekonstrukcji zdarzenia. • Zastosowanie zasady in dubio pro reo.
Odrzucone argumenty
Zarzut prokuratora o obrazie przepisów postępowania i dowolnej ocenie dowodów. • Teza oskarżyciela, że oskarżony naruszył zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez niedostosowanie techniki jazdy i brak obserwacji przedpola. • Kwestionowanie wiarygodności opinii biegłych przez prokuratora.
Godne uwagi sformułowania
rzeczą każdego sądu odwoławczego (...) jest przeprowadzenie w konkretnej sprawie oceny, czy może sporządzić uzasadnienie swojego wyroku na formularzu UK 2 w taki sposób, który zagwarantuje stronie prawo do rzetelnego procesu odwoławczego • jakość uzasadnienia wyroku jest istotnym elementem tego prawa • nie można wykluczyć tego, że J. B. przed wyjazdem z domu zjadł śniadanie i zażył insulinę zgodnie z poleceniem lekarza prowadzącego go w związku z chorobą (cukrzycą typu 1), ale i tego, że stwierdzony w sposób bezsprzeczny stan hipoglikemii poprzedzony został utratą przez niego świadomości oraz, że nie mógł temu zapobiec • nie ma liniowej zależności między spadkiem poziomu glukozy w organizmie a pojawiającymi się objawami neurologicznymi, każdą taką sytuację należy ocenić indywidualnie • w okolicznościach sprawy mogło dojść do nagłej utraty świadomości w przebiegu bezobjawowej hipoglikemii, w której pacjent nie odczuwa żadnych objawów niedocukrzenia • nie można ustalić, co w istocie wywołało stan hipoglikemii, stwierdzony po zdarzeniu • nie ma żadnych racjonalnych i pewnych podstaw, by uznać, że prawidłową jest teza biegłego P. P. (1), iż „przed uderzeniem oskarżonego w autobus jego glikemia mogła być na wyższym poziomie”, a jej poziom obniżył się wskutek stresu i spalania glukozy • nie można zatem stwierdzić w jakim stanie znajdował się wówczas J. B. […]
Skład orzekający
Agnieszka Połyniak
przewodnicząca-sprawozdawca
Anna Glijerska-Socha
sędzia
Krzysztof Płudowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie zasady in dubio pro reo w sprawach o wypadki drogowe, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do przyczyn utraty kontroli nad pojazdem (np. stan zdrowia kierowcy). Znaczenie rzetelnego uzasadnienia wyroku i ograniczenia stosowania formularzy."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, który wymagał szczegółowej analizy medycznej i rekonstrukcyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego wypadku drogowego, w którym kluczową rolę odgrywały kwestie medyczne (cukrzyca, hipoglikemia) i ich wpływ na zdolność kierowania pojazdem. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie winy i jak zasada in dubio pro reo chroni oskarżonego w przypadku wątpliwości.
“Czy cukrzyca usprawiedliwia wypadek? Sąd Najwyższy analizuje przypadek kierowcy, którego stan zdrowia mógł doprowadzić do tragedii.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.