IV KA 1275/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpatrywał apelację obrońcy oskarżonej B.M., prezes zarządu spółki, od wyroku Sądu Rejonowego skazującego ją za przestępstwa z art. 300 § 1 i 3 KK oraz art. 296 § 1 i § 2 KK w zw. z art. 11 § 2 KK w zw. z art. 12 KK. Głównym zarzutem było naruszenie prawa materialnego, polegające na zastosowaniu art. 300 KK w sytuacji braku znamienia zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością dłużnika. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że stan niewypłacalności lub grożącej upadłości jest wystarczający do wypełnienia znamion tego przestępstwa, a spółka znajdowała się w takiej sytuacji w spornym okresie. Odrzucono również zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania, w tym nieprecyzyjnego opisu czynu, orzeczenia nawiązki mimo ugody cywilnej oraz umorzenia postępowania z uwagi na znikomą szkodliwość czynu. Sąd podkreślił, że ugoda cywilna dotyczyła roszczeń między stronami ugody, a nie roszczeń pokrzywdzonych wierzycieli, a nawiązka ma funkcję represyjną i kompensacyjną. Ocena społecznej szkodliwości czynu, w tym niezłożenia wniosku o upadłość, została uznana za wyższą niż znikoma. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, w tym zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli, możliwości dokonania czynności prawnych, ekonomicznego uzasadnienia zbycia wierzytelności oraz zrzeczenia się roszczeń przez syndyka, również zostały uznane za bezzasadne. Sąd Okręgowy stwierdził, że ustalenia Sądu Rejonowego miały odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, a zarzuty apelacji stanowiły jedynie polemikę. Jedynie w kwestii zrzeczenia się roszczeń przez syndyka wobec oskarżonej, Sąd Rejonowy popełnił błąd w ustaleniach, jednak nie miał on wpływu na treść wyroku. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając go za poprawny w zakresie sprawstwa, winy, kary i środka kompensacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa gospodarczego (art. 300 KK), zasady orzekania nawiązki w sprawach gospodarczych, ocena społecznej szkodliwości czynów związanych z niewypłacalnością spółek.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z niewypłacalnością spółki i działaniami zarządu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy działanie dłużnika w stanie zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością wypełnia znamiona przestępstwa z art. 300 § 1 KK?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stan zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością jest wystarczający do wypełnienia znamion przestępstwa z art. 300 § 1 KK.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'zagrożenia niewypłacalnością' nie ma precyzyjnej definicji, ale zgodnie z doktryną i przepisami prawa upadłościowego, oznacza realną perspektywę niewypłacalności lub upadłości. Dłużnik w takim stanie nie może podejmować działań udaremniających zaspokojenie wierzycieli. Niewypłacalność, rozumiana jako brak zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań, jest podstawą do ogłoszenia upadłości.
Czy orzeczenie nawiązki na rzecz wierzycieli spółki jest dopuszczalne, gdy roszczenia te były przedmiotem ugody cywilnej, która została wykonana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie nawiązki jest dopuszczalne, ponieważ ugoda cywilna zawarta przez syndyka dotyczyła roszczeń między stronami ugody, a nie roszczeń przysługujących wszystkim wierzycielom wobec oskarżonej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ugoda zawarta przez syndyka masy upadłości z oskarżoną i inną spółką dotyczyła roszczeń cywilnych między tymi podmiotami. Syndyk nie reprezentował ogółu wierzycieli, a zatem rozstrzygnięcia ugody nie obejmowały roszczeń przysługujących pokrzywdzonym wierzycielom wobec oskarżonej. Nawiązka ma na celu osobistą odpowiedzialność oskarżonej i funkcję kompensacyjną, represyjną oraz prewencyjną.
Czy niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez prezesa zarządu w sytuacji grożącej spółce upadłości, mimo częściowego zaspokojenia wierzycieli na mocy ugody, może być uznane za czyn o znikomej społecznej szkodliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takich okolicznościach czyn taki nie może być uznany za znikomy społecznie szkodliwy.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że mimo częściowego zaspokojenia wierzycieli na mocy ugody, naruszone zostało dobro w postaci bezpieczeństwa obrotu i roszczeń wierzycieli. Dodatkowo, oskarżona kontynuowała działalność spółki w dotychczasowej formie mimo braku złożenia wniosku o upadłość po upływie ustawowego terminu, co podnosiło stopień społecznej szkodliwości jej zachowania.
Czy zbycie wierzytelności spółki było czynnością odpłatną i czy uszczupliło majątek spółki, jeśli cena była ekwiwalentna, a spółka zbywająca otrzymała absolutorium?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbycie wierzytelności było pozorne, nie miało uzasadnienia ekonomicznego i doprowadziło do faktycznego uszczuplenia majątku spółki.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, która wykazała brak uzasadnienia ekonomicznego dla cesji wierzytelności na rzecz spółki, która od lat nie prowadziła działalności i nie posiadała majątku. Transakcja była pozorna, a jej celem było uszczuplenie majątku spółki. Absolutorium i zgoda wspólników mogą mieć znaczenie cywilnoprawne, ale nie zwalniają z odpowiedzialności karnej za szkodzenie spółce.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Spółka (...) | spółka | pokrzywdzony podmiot |
| wierzyciele spółki (...) | inne | pokrzywdzeni |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 300 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo popełnione przez dłużnika w stanie zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością, mające na celu udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzycieli.
k.k. art. 300 § 3
Kodeks karny
Przestępstwo popełnione przez dłużnika w stanie zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością, mające na celu udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzycieli.
k.k. art. 296 § 1
Kodeks karny
Nadużycie udzielonych uprawnień lub niewykonanie obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, wyrządzenie szkody.
k.k. art. 296 § 2
Kodeks karny
Nadużycie udzielonych uprawnień lub niewykonanie obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, wyrządzenie szkody.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zasada absorpcji przy zbiegu przepisów.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów postępowania.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - błąd w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 413 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymagania dotyczące opisu czynu w wyroku skazującym.
k.p.k. art. 415 § 1
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie nawiązki lub obowiązku naprawienia szkody.
k.p.k. art. 17 § 3
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku znikomej społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenia uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
Zakres rewizyjny apelacji.
k.k. art. 115 § 2
Kodeks karny
Kryteria oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu.
k.k. art. 46 § 2
Kodeks karny
Orzekanie nawiązki zamiast obowiązku naprawienia szkody.
u.p.u. art. 11 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
Definicja niewypłacalności dłużnika.
u.p.u. art. 11 § 1a
Ustawa - Prawo upadłościowe
Domniemanie utraty zdolności do wykonywania zobowiązań.
u.p.u. art. 10
Ustawa - Prawo upadłościowe
Podstawa ogłoszenia upadłości.
u.p.u. art. 21 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
Obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
u.p.r. art. 6 § 3
Ustawa - Prawo restrukturyzacyjne
Definicja przedsiębiorcy zagrożonego niewypłacalnością.
k.s.h. art. 586
Kodeks spółek handlowych
Obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagrożenie niewypłacalnością lub upadłością jako podstawa do zastosowania art. 300 KK. • Nawiązka jako środek kompensacyjny, represyjny i prewencyjny, niezależny od ugody cywilnej w zakresie roszczeń wierzycieli. • Czyn niezłożenia wniosku o upadłość jako społecznie szkodliwy, mimo częściowego zaspokojenia wierzycieli. • Zbycie wierzytelności jako czynność pozorna, uszczuplająca majątek spółki, bez znaczenia absolutorium i zgody wspólników dla odpowiedzialności karnej.
Odrzucone argumenty
Brak znamienia zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością dla zastosowania art. 300 KK. • Orzeczenie nawiązki mimo wykonanej ugody cywilnej narusza art. 415 § 1 KPK. • Znikoma społeczna szkodliwość czynu niezłożenia wniosku o upadłość. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli, możliwości dokonania czynności, ekonomicznego uzasadnienia zbycia wierzytelności oraz zrzeczenia się roszczeń przez syndyka.
Godne uwagi sformułowania
Przestępstwo opisane w art. 300 § 1 kk może być popełnione tylko wtedy, gdy dłużnik znajduje się w stanie zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością. • Niewypłacalność, o której mowa w art. 300 § 1 kk, winna być rozumiana w sposób, jaki nadała mu cywilistyka, który to jest zasadniczo zbieżny z rozumieniem potocznym tego terminu. • Nawiązka, podobnie jak obowiązek naprawienia szkody, obok funkcji kompensacyjnej spełnia również zadania represyjne i prewencyjne. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, zasługuje na uwzględnienie tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, a błąd ten mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.
Skład orzekający
Grzegorz Szepelak
członek
Magdalena Jurkowicz
członek
Marcin Sosiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa gospodarczego (art. 300 KK), zasady orzekania nawiązki w sprawach gospodarczych, ocena społecznej szkodliwości czynów związanych z niewypłacalnością spółek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z niewypłacalnością spółki i działaniami zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności karnej prezesa zarządu za działania na szkodę spółki i wierzycieli, co jest istotne dla świata biznesu i prawników zajmujących się prawem gospodarczym. Analiza znamion przestępstwa i kwestii proceduralnych jest wartościowa.
“Prezes zarządu skazana za narażenie spółki i wierzycieli na straty – sąd odrzuca apelację.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.