IV Ca 23/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie M. P. i R. P. domagali się od pozwanej (...) Spółki z o.o. kwoty 12.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości przez urządzenia przesyłowe. Sąd Rejonowy w C. zasądził solidarnie od pozwanej na rzecz powodów kwotę 3.850,62 zł. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Okręgowy w S., rozpoznając apelację, stwierdził, że w odniesieniu do części urządzeń przesyłowych (linie średniego napięcia SN 15 kV oznaczone jako linie nr (...) i (...) oraz linia napowietrzna nn 0,4 kV) doszło do zasiedzenia służebności przesyłu przez pozwanego. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Najwyższego, że osobie, która utraciła własność rzeczy na skutek zasiedzenia, nie przysługuje wobec aktualnego właściciela roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z niej bez tytułu prawnego za okres poprzedzający datę zasiedzenia. W związku z tym, zasądzoną przez Sąd Rejonowy kwotę obniżono do 685,85 zł, która stanowiła wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z linii oznaczonej numerem (...) (która powstała w 2002 r. i nie uległa zasiedzeniu w okresie objętym pozwem). Sąd Okręgowy oddalił apelację w pozostałym zakresie i nie obciążył powodów kosztami postępowania apelacyjnego, stosując art. 102 kpc ze względu na szczególne okoliczności sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zasiedzenie służebności przesyłu wyłącza roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie za okres poprzedzający zasiedzenie, a także kwestie dobrej wiary przy przyłączaniu urządzeń.
Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z datami powstania urządzeń i momentem wniesienia pozwu oraz zasiedzenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorcę energetycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność przesyłu może być nabyta przez zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że służebność przesyłu może być nabyta przez zasiedzenie zgodnie z art. 292 kc i odpowiednio stosowanymi przepisami o zasiedzeniu nieruchomości. Kluczowe jest posiadanie trwałego i widocznego urządzenia oraz upływ określonego czasu (20 lub 30 lat) w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza.
Czy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przysługuje właścicielowi po zasiedzeniu służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osobie, która utraciła własność rzeczy na skutek zasiedzenia, nie przysługuje wobec aktualnego właściciela roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z niej bez tytułu prawnego za okres poprzedzający datę zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zasiedzenie wyłącza możliwość dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości za okres poprzedzający datę zasiedzenia. Funkcja zasiedzenia sprzeciwia się przyznaniu byłemu właścicielowi takich roszczeń.
Czy zgoda poprzedniego właściciela na przyłączenie urządzeń niskiego napięcia do nieruchomości uzasadnia dobrą wiarę przedsiębiorcy energetycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyraźna wola właściciela nieruchomości (np. poprzez złożenie wniosku o przyłączenie) może uzasadniać dobrą wiarę przedsiębiorcy energetycznego w momencie powstania urządzeń.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wniosek poprzedniego właściciela o przyłączenie przyłącza nn 0,4 kV do posesji, który został uwzględniony, świadczył o wyraźnej woli właściciela i uzasadniał dobrą wiarę pozwanego przedsiębiorcy energetycznego w momencie przyłączenia urządzeń w 1993 r. Zgodnie z zasadą mala fides superveniens non nocet, późniejsze okoliczności nie wpływają na bieg terminu zasiedzenia.
Czy wniesienie pozwu o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przerywa bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wytoczenie przez właściciela nieruchomości obciążonej przeciwko posiadaczowi służebności powództwa o zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie nie przerywa biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym proces o wynagrodzenie za korzystanie z gruntu nie wstrzymuje biegu okresu zasiedzenia służebności przesyłu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| R. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, jeżeli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Posiadacz rzeczy nabywa własność w dobrej wierze po upływie lat dwudziestu, w złej wierze po upływie lat trzydziestu. Do zasiedzenia służebności stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 305(1)
Kodeks cywilny
Nieruchomość obciążona służebnością przesyłu jest właściciela tego gruntu obciążona służebnością przesyłu.
Pomocnicze
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz rzeczy, który nie jest jej właścicielem, jest posiadaczem samoistnym w dobrej wierze, jeżeli jest przekonany, że posiada rzecz dla siebie, i jest to usprawiedliwione okolicznościami.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność samoistnego posiadacza rzeczy, który posiadaczem jest w złej wierze, za szkodę wyrządzoną właścicielowi.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz rzeczy, który jest w złej wierze, obowiązany jest zwrócić pożytki, których nie zużył, zwrócić wartość pożytków, których zużył, oraz zapłacić za szkodę, którą wyrządził właścicielowi.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub ich wartość, o naprawienie szkody na zasadach dotyczących rękojmi przy sprzedaży rzeczy, jak również przepisy dotyczące nakładów na rzecz stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem gruntu a samoistnym posiadaczem, który uzyskał posiadanie gruntu w dobrej wierze.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia powództwa w części, a w części oddalenia, sąd może w zasądzić od strony pozwanej na rzecz powoda tylko część kosztów procesu należnych mu stosunkowo do uwzględnionej części powództwa, lub w całości je znieść.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania, w całości lub w części.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
u.z.w.n. art. 35
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Przepis dotyczący wywłaszczania nieruchomości.
u.g.w.n. art. 70
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis dotyczący wywłaszczania nieruchomości.
u.g.n. art. 124
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis dotyczący wywłaszczania nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany skutecznie podniósł zarzut zasiedzenia służebności przesyłu w odniesieniu do części urządzeń. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie przysługuje po zasiedzeniu służebności.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie wykazał dobrej wiary przez cały okres posiadania służebności w odniesieniu do wszystkich urządzeń. • Roszczenie powodów o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie było zasadne w całości (argumentacja Sądu Rejonowego).
Godne uwagi sformułowania
mala fides superveniens non nocet • Osobie, która utraciła własność rzeczy na skutek zasiedzenia przez samoistnego posiadacza, nie przysługuje wobec aktualnego właściciela nieruchomości roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z niej bez tytułu prawnego za okres poprzedzający datę zasiedzenia. • Funkcja zasiedzenia sprzeciwia się przyznaniu byłemu właścicielowi nieruchomości wobec posiadacza, który stał się właścicielem wskutek upływu terminu zasiedzenia, roszczeń, u których podstaw leży prawo własności.
Skład orzekający
Mariusz Struski
przewodniczący
Jolanta Deniziuk
sprawozdawca
Dorota Curzydło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zasiedzenie służebności przesyłu wyłącza roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie za okres poprzedzający zasiedzenie, a także kwestie dobrej wiary przy przyłączaniu urządzeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z datami powstania urządzeń i momentem wniesienia pozwu oraz zasiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu i jego wpływu na roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, co jest istotne dla przedsiębiorców energetycznych i właścicieli nieruchomości.
“Zasiedzenie służebności przesyłu: Czy możesz stracić prawo do wynagrodzenia za korzystanie z Twojej ziemi?”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 685,85 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.