Orzeczenie · 2026-04-29

III SA/Wa 1862/25Oddalenie skargi wyłączenie spod egzekucji 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnewierzytelnośćzajęciewyłączenie spod egzekucjidłużnik zajętej wierzytelnościorgan egzekucyjnyskarga WSAprawo administracyjne

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (organ drugiej instancji), która uchyliła postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (organ pierwszej instancji) odmawiające wyłączenia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej i umorzyła postępowanie. Spółka A. sp. z o.o. wniosła o wyłączenie wierzytelności, twierdząc, że nie jest dłużnikiem S.S., wobec którego prowadzono egzekucję, i że zajęta wierzytelność nie istnieje. Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania, uznając spółkę za podmiot nieuprawniony. Dyrektor IAS uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie, wskazując, że spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnienia do żądania wyłączenia na podstawie art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), gdyż przepis ten chroni osoby trzecie, a nie dłużników zajętej wierzytelności. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko Dyrektora IAS. Sąd uznał, że spółka, będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności, nie może skutecznie wystąpić z żądaniem wyłączenia na podstawie art. 38 u.p.e.a., ponieważ nie rości sobie prawa do zajętego majątku, a jedynie może mieć obowiązek świadczenia. Sąd podkreślił, że nawet błędne pouczenie organu pierwszej instancji nie zmienia faktu braku uprawnienia spółki do złożenia takiego wniosku, a postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście uprawnień dłużnika zajętej wierzytelności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik zajętej wierzytelności próbuje skorzystać z procedury przewidzianej dla osób trzecich.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dłużnik zajętej wierzytelności ma uprawnienie do żądania wyłączenia tej wierzytelności spod egzekucji na podstawie art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnienia do żądania wyłączenia tej wierzytelności spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a., ponieważ przepis ten dotyczy osób trzecich, które roszczą sobie prawa do zajętego majątku, a nie podmiotów zobowiązanych do świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 38 u.p.e.a. chroni osoby trzecie, które nie są zobowiązanymi, a roszczą sobie prawa do zajętego majątku. Spółka, będąc dłużnikiem zajętej wierzytelności, ma jedynie obowiązek świadczenia, a nie prawo do zajętego majątku, dlatego nie może skorzystać z tego przepisu. W związku z tym postępowanie w sprawie wyłączenia było bezprzedmiotowe.

Czy błędne pouczenie organu pierwszej instancji o możliwości złożenia wniosku o wyłączenie spod egzekucji może nadać spółce uprawnienie do złożenia takiego wniosku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędne pouczenie organu nie nadaje stronie uprawnienia, które nie wynika z przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że nawet jeśli organ pierwszej instancji błędnie poinformował spółkę o możliwości złożenia wniosku na podstawie art. 38 u.p.e.a., to nie tworzy to po stronie spółki uprawnienia, które nie jest przewidziane w ustawie. Brak uprawnienia do złożenia wniosku skutkuje bezprzedmiotowością postępowania.

Czy skarga na czynność egzekucyjną może być skutecznie złożona przez podmiot inny niż zobowiązany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność egzekucyjną przysługuje wyłącznie zobowiązanemu.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., skargę na czynność egzekucyjną może złożyć tylko zobowiązany. Spółka, nie będąc zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, nie mogła skutecznie złożyć takiej skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora IAS, uznając, że spółka nie miała uprawnienia do żądania wyłączenia wierzytelności spod egzekucji.

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 1a § pkt 3 i pkt 20

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicje 'zobowiązanego' i 'dłużnika zajętej wierzytelności'.

u.p.e.a. art. 38 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis określający uprawnienie do żądania wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego przez osoby trzecie.

u.p.e.a. art. 89 § par. 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa moment dokonania zajęcia wierzytelności i jego zakres, w tym wierzytelności przyszłe.

u.p.e.a. art. 54 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis określający, że skarga na czynność egzekucyjną przysługuje zobowiązanemu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61a § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odmowy wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 105 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.

k.c. art. 353 § par. 1

Kodeks cywilny

Definicja zobowiązania.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tryb uproszczony rozpoznawania spraw.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnienia do żądania wyłączenia tej wierzytelności spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a. • Postępowanie w sprawie wyłączenia spod egzekucji było bezprzedmiotowe z uwagi na brak uprawnienia podmiotu składającego wniosek.

Odrzucone argumenty

Spółka posiadała uprawnienie do żądania wyłączenia wierzytelności spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a. • Postępowanie nie było bezprzedmiotowe, a organ pierwszej instancji powinien był merytorycznie rozpoznać żądanie spółki.

Godne uwagi sformułowania

kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego [...] z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji • dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnienia do występowania na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a. z żądaniem wyłączenia tych wierzytelności spod egzekucji, bowiem wierzytelność przysługuje zobowiązanemu wobec dłużnika, a nie dłużnikowi. • skoro spółka nie ma uprawnienia do wniesienia wniosku opartego na art. 38 § 1 u.p.e.a., to organ egzekucyjny powinien zastosować tryb przewidziany w przepisie art. 61a § 1 zdanie pierwsze k.p.a. • złożony przez spółkę wniosek o wyłączenie spod egzekucji powinien skutkować wydaniem przez Naczelnika US postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a skoro postępowania zostało wadliwie wszczęte – należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Matylda Arnold-Rogiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Kaute

sędzia

Maciej Kurasz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście uprawnień dłużnika zajętej wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik zajętej wierzytelności próbuje skorzystać z procedury przewidzianej dla osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kto może kwestionować zajęcie wierzytelności. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między dłużnikiem zajętej wierzytelności a osobą trzecią.

“Dłużnik zajętej wierzytelności nie może żądać jej wyłączenia spod egzekucji – wyjaśnia WSA.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst