III SA/Po 327/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. G. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku szczepień ochronnych u małoletniej córki skarżącej. PWIS, uchylając częściowo postanowienie organu I instancji, utrzymał w mocy postanowienie w pozostałej części, uznając część zarzutów za bezzasadne. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym dotyczących naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego, braku wymagalności obowiązku z uwagi na niekonstytucyjność przepisów rozporządzenia z 2011 r. (co zostało stwierdzone wyrokiem TK SK 81/19), a także braku kwalifikacji do szczepień i niewykluczenia przeciwwskazań. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że postępowanie zostało przeprowadzone w trybie uproszczonym. Analizując zarzuty, Sąd uznał, że obowiązek szczepień wynika z mocy prawa (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) i był wymagalny. Podkreślono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył formy określania programu szczepień, a nie samego obowiązku, który nadal obowiązuje. Ponadto, Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły wymagalność obowiązku, wskazując, że badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia, a brak zgody rodzica nie uchyla obowiązku, jeśli lekarz nie stwierdzi przeciwwskazań. Sąd uznał również, że zarzut dotyczący naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. nie mógł stanowić podstawy zarzutu egzekucyjnego w obecnym stanie prawnym. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, w tym kwestii wymagalności obowiązku po wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczalności zarzutów egzekucyjnych.
Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności kwestii związanych z rozporządzeniami dotyczącymi szczepień i zmianami w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przystąpienie do egzekucji podczas, gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy, może stanowić podstawę zarzutu egzekucyjnego w obecnym stanie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut nie może stanowić zarzutu egzekucyjnego w obecnym stanie prawnym, ponieważ został wykreślony z katalogu podstaw zarzutów.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 27 u.p.e.a. nie jest już wymieniony w art. 33 § 2 u.p.e.a. jako podstawa zarzutu egzekucyjnego po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2019 r.
Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, określony w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r., był wymagalny pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją § 5 tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień ochronnych był wymagalny, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył formy określania programu szczepień, a nie samego obowiązku, który wynika z mocy prawa.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy dotyczące Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanego w formie komunikatu GIS, ale potwierdził istniejący z mocy prawa obowiązek szczepień. Określony został 6-miesięczny termin na dostosowanie stanu prawnego, a postępowanie toczyło się już po jego upływie, w czasie obowiązywania nowego rozporządzenia.
Czy brak uprzedniego doręczenia upomnienia lub wadliwe określenie obowiązku w upomnieniu i tytule wykonawczym może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o wszczęciu egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli upomnienie zostało skutecznie doręczone i zawiera wystarczające elementy identyfikujące obowiązek.
Uzasadnienie
W aktach sprawy znajdowało się potwierdzenie skutecznego doręczenia upomnienia, które trafnie identyfikowało adresata, dziecko oraz obowiązek szczepienia przeciwko konkretnym chorobom zakaźnym. Brak numeru PESEL w upomnieniu nie skutkował istotną wadliwością.
Czy brak kwalifikacji do szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań przez lekarza, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wydania zaświadczenia o badaniu kwalifikacyjnym czynią obowiązek szczepienia niewymagalnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli badanie kwalifikacyjne zostało przeprowadzone i lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, a rodzic nie przedstawił zaświadczenia o przeciwwskazaniach.
Uzasadnienie
Badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia. Lekarz, na podstawie wywiadu i badania, stwierdził brak przeciwwskazań. Odmowa badania lub szczepienia przez rodzica, przy braku przeciwwskazań medycznych, nie uchyla obowiązku ustawowego.
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.z.c.z.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 3
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 4
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. § 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. § 3 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. załącznik nr 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.z.z.c.z.l. art. 2 § pkt 26
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.p.e.a. art. 15 § § 1 w zw. z art. 15 § 3 e
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. § 7 § ust. 3
u.p.i.s. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.i.s. art. 2
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
k.w.
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień wynika z mocy prawa i jest wymagalny. • Wyrok TK SK 81/19 dotyczył formy, a nie obowiązku szczepień. • Zarzut naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. nie jest już podstawą zarzutu egzekucyjnego. • Badanie kwalifikacyjne zostało przeprowadzone, a brak przeciwwskazań potwierdzony. • Upomnienie i tytuł wykonawczy spełniały wymogi formalne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, gdy tytuł nie spełnia wymogów art. 27. • Brak wymagalności obowiązku z uwagi na niekonstytucyjność § 5 rozporządzenia z 2011 r. • Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. • Niewłaściwe określenie obowiązku w upomnieniu i tytule wykonawczym. • Brak kwalifikacji do szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak indywidualnego kalendarza, brak zaświadczenia o badaniu kwalifikacyjnym.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek szczepień ochronnych z mocy prawa zabezpieczony jest przymusem administracyjnym • Trybunał Konstytucyjny stwierdził jedynie niekonstytucyjność formy, w jakiej określany jest termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, a nie samej wymagalności czy obowiązkowości szczepień. • Samo stawiennictwo matki dziecka na wizycie lekarskiej w POZ nie wyczerpuje tego obowiązku
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący
Mirella Ławniczak
sprawozdawca
Marek Sachajko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, w tym kwestii wymagalności obowiązku po wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczalności zarzutów egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności kwestii związanych z rozporządzeniami dotyczącymi szczepień i zmianami w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i egzekucji administracyjnej, a także interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w kontekście obowiązku prawnego.
“Czy obowiązek szczepień jest zgodny z Konstytucją? Sąd wyjaśnia po wyroku TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.