Orzeczenie · 2026-02-04

III SA/Kr 1294/25Uchylenie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-02-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniabezskuteczność egzekucjiprzedawnienienależnościZUSKPAu.p.e.a.sąd administracyjny

Sprawa dotyczyła skargi T. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie ZUS o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), argumentując, że egzekucja jest bezskuteczna z powodu braku majątku i że należności uległy przedawnieniu. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na prawidłowe wszczęcie postępowania i wymagalność należności, a także na fakultatywność umorzenia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Organy nie ustaliły bowiem, czy skarżący posiada majątek, do którego można skierować egzekucję, ani czy koszty egzekucji przewyższałyby kwotę możliwą do wyegzekwowania. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku postępowań uznaniowych, organy muszą rzetelnie ustalić stan faktyczny i uzasadnić swoje rozstrzygnięcia, kierując się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organom, które mają obowiązek przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe i ocenić celowość egzekucji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 59 § 2 u.p.e.a. w kontekście obowiązku organów do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia majątku zobowiązanego i celowości egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdzie organy nie wykazały należytej staranności w postępowaniu dowodowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy egzekucyjne prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., mimo braku ustaleń dotyczących majątku zobowiązanego i celowości egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo odmówiły umorzenia, ponieważ nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu majątkowego zobowiązanego i celowości egzekucji, naruszając tym przepisy KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy obu instancji nie wykazały, iż przeprowadziły rzetelne postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy skarżący posiada majątek, do którego można skierować egzekucję, oraz czy koszty egzekucji nie przewyższają kwoty możliwej do wyegzekwowania. Zaniechanie tych czynności stanowi naruszenie przepisów KPA i u.p.e.a.

Czy długoletnie, bezskuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego może stanowić podstawę do jego umorzenia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.?

Odpowiedź sądu

Tak, długoletnie bezskuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego może być ważnym argumentem na rzecz umorzenia, jednak wymaga to wcześniejszego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego majątku zobowiązanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że choć długoletnie bezowocne prowadzenie postępowania egzekucyjnego może stanowić argument za umorzeniem, to ocena ta jest przedwczesna bez wcześniejszego ustalenia przez organy stanu faktycznego, w tym majątku skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 125

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § 5b

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

ustawa deregulacyjna art. 27

Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6 § 1

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu majątkowego zobowiązanego. • Organy nie oceniły celowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. • Organy nie uzasadniły swoich rozstrzygnięć w sposób należyty, naruszając zasady KPA.

Godne uwagi sformułowania

dyrektywa celowości postępowania egzekucyjnego • nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi • może być umorzone • nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko uprawnienie do jego umorzenia • organ nie jest zobowiązany ani uprawniony do czynienia ustaleń w zakresie skuteczności prowadzonej egzekucji jako takiej • stwierdzenie, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się środków wystarczających co najmniej na pokrycie wydatków egzekucyjnych, byłoby zatem przedwczesne • nie chodzi bowiem o to, czy działania innego organu egzekucyjnego mogą doprowadzić w przyszłości do ujawnienia majątku zobowiązanego ale o to, aby ustalić skład tego majątku w aktualnym postępowaniu • sądowa kontrola decyzji uznaniowych ogranicza się do zbadania, czy w toku postępowania organy należycie przeprowadziły postępowanie • uznaniowego trybu podejmowania decyzji nie można bowiem sprowadzać do dowolności

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący-sprawozdawca

Renata Czeluśniak

członek

Janusz Kasprzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 59 § 2 u.p.e.a. w kontekście obowiązku organów do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia majątku zobowiązanego i celowości egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdzie organy nie wykazały należytej staranności w postępowaniu dowodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur przez organy administracji, nawet w sprawach uznaniowych, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

“Organy administracji zignorowały obowiązek sprawdzenia majątku dłużnika – sąd uchyla decyzję.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst