III SA/Gl 674/25Uchylenie decyzji lokalizacja zjazdu droga publiczna 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. odmawiającą lokalizacji zjazdu z drogi publicznej (ul. [...]) na działki skarżącej wykorzystywane rolniczo. Skarżąca wnioskowała o "sformalizowanie użytkowanych zjazdów" i naniesienie ich na mapy, wskazując na planowaną rozbudowę ul. [...] i konieczność zachowania dotychczasowego dostępu do działki. Organy obu instancji uznały wniosek za żądanie budowy nowego zjazdu, powołując się na względy bezpieczeństwa ruchu drogowego na ruchliwej drodze wojewódzkiej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA, w tym zasady prawdy obiektywnej, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie. WSA w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zakwalifikowały żądanie strony jako wniosek o zezwolenie na wykonanie nowego zjazdu, podczas gdy intencją skarżącej było zachowanie istniejącego od lat dostępu do drogi publicznej, co powinno być rozpatrywane w świetle art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały, iż zjazd był nielegalny, a interpretacja pojęcia "zjazdu dotychczas istniejącego" powinna uwzględniać orzecznictwo NSA, które obejmuje również zjazdy istniejące faktycznie, nawet jeśli nie posiadają formalnych pozwoleń, jeśli powstały przed wejściem w życie odpowiednich przepisów lub ich nielegalność nie została udowodniona. Ponadto, Sąd wskazał na naruszenie prawa strony do wglądu w akta sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni prawnej przedstawionej w uzasadnieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "zjazdu dotychczas istniejącego" w kontekście art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, zwłaszcza w przypadku planowanej przebudowy drogi oraz ochrona praw strony w postępowaniu administracyjnym, w tym prawo do wglądu w akta.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona domagała się sformalizowania istniejącego zjazdu w związku z przebudową drogi. Kluczowe jest ustalenie faktycznego istnienia i daty powstania zjazdu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o "sformalizowanie użytkowanego zjazdu" z drogi publicznej powinien być rozpatrywany jako wniosek o budowę nowego zjazdu (art. 29 ust. 1 u.d.p.) czy jako kwestia przebudowy zjazdu dotychczas istniejącego w związku z przebudową drogi (art. 29 ust. 2 u.d.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek powinien być rozpatrywany jako kwestia przebudowy zjazdu dotychczas istniejącego w związku z przebudową drogi (art. 29 ust. 2 u.d.p.), a nie jako budowa nowego zjazdu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zakwalifikowały żądanie strony, która domagała się zachowania istniejącego od lat dostępu do drogi publicznej, jako budowę nowego zjazdu. Intencją strony było sformalizowanie i naniesienie na mapy czegoś, co faktycznie istniało i było wykorzystywane, a nie budowa czegoś od podstaw. W związku z planowaną przebudową drogi, zastosowanie powinien mieć art. 29 ust. 2 u.d.p., który nakłada obowiązek na zarządcę drogi.
Jakie są kryteria legalności "zjazdu dotychczas istniejącego" w rozumieniu art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zjazd dotychczas istniejący obejmuje nie tylko zjazdy wybudowane legalnie po uzyskaniu zezwoleń, ale również te, które faktycznie istniały i były wykorzystywane, a ich nielegalność nie została udowodniona, zwłaszcza jeśli powstały przed wejściem w życie przepisów wymagających formalnych pozwoleń.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym sam fakt braku formalnych pozwoleń lub niefigurujący w ewidencjach zjazd nie przesądza o jego nielegalności, jeśli istniał faktycznie od lat. Organy nie wykazały jednoznacznie nielegalności zjazdu, a jedynie domniemywały ją na podstawie braku dokumentów, nie badając przepisów obowiązujących w dacie jego powstania.
Czy organ administracji może odmówić stronie wglądu do akt sprawy lub sporządzania z nich notatek/odpisów, powołując się na "wewnętrzny" charakter dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wglądu do akt sprawy lub sporządzania z nich notatek/odpisów, powołując się na "wewnętrzny" charakter dokumentów. Odmowa musi nastąpić w formie postanowienia, na które służy zażalenie, i może być uzasadniona jedynie ważnym interesem państwowym lub informacjami niejawnymi.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że usunięcie dokumentów z akt sprawy i odmowa dostępu do nich bez wydania postanowienia i uzasadnienia stanowi naruszenie art. 73 i 74 KPA oraz prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.d.p. art. 29 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
W przypadku budowy lub przebudowy drogi, budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Sąd uznał, że ten przepis powinien być zastosowany w sprawie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.d.p. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Dotyczy budowy lub przebudowy zjazdu na wniosek właściciela lub użytkownika nieruchomości, po uzyskaniu zezwolenia zarządcy drogi. W tej sprawie zastosowanie nie miało zastosowania z uwagi na błędną kwalifikację wniosku.
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Strona decyduje o treści swojego żądania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami praworządności, celowości i ekonomiki postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów.
k.p.a. art. 74 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę nie tylko w granicach skargi, ale całej sprawy.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zakwalifikowały wniosek jako budowę nowego zjazdu, podczas gdy intencją strony było sformalizowanie istniejącego zjazdu. • Zastosowanie powinien mieć art. 29 ust. 2 u.d.p. dotyczący przebudowy zjazdów dotychczas istniejących w związku z przebudową drogi. • Organy nie wykazały, że zjazd jest nielegalny, a interpretacja legalności powinna uwzględniać orzecznictwo NSA dotyczące zjazdów istniejących faktycznie. • Naruszenie prawa strony do wglądu w akta sprawy i sporządzania z nich notatek/odpisów.
Godne uwagi sformułowania
"sformalizowanie użytkowanych zjazdów" i ich naniesienie na mapy • "nie jest budowa czegokolwiek, a sformalizowanie i naniesienie na mapy czegoś, co faktycznie istnieje i jest od lat wykorzystywane." • "zjazd dotychczas istniejący" obejmuje nie tylko zjazdy wybudowane po uzyskaniu zezwolenia, ale również te, które z uwagi na datę ich powstania nie były objęte obowiązkiem uzyskania wymienionych decyzji. • "nie można wnioskować z przyszłości w przeszłość"
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący
Beata Machcińska
sprawozdawca
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"zjazdu dotychczas istniejącego\" w kontekście art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, zwłaszcza w przypadku planowanej przebudowy drogi oraz ochrona praw strony w postępowaniu administracyjnym, w tym prawo do wglądu w akta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona domagała się sformalizowania istniejącego zjazdu w związku z przebudową drogi. Kluczowe jest ustalenie faktycznego istnienia i daty powstania zjazdu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie wniosku przez organy administracji i jak istotne są prawa strony w postępowaniu. Pokazuje również, że "legalność" zjazdu może być interpretowana szerzej niż tylko przez pryzmat formalnych pozwoleń.
“Czy "stary" zjazd z drogi publicznej można zlikwidować bez formalnego postępowania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.