Orzeczenie · 2026-06-18

III OSK 6/26Brak interesu publicznego nie jest brakiem formalnym wniosku o informację

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-18
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejustawa o dostępie do informacji publicznejk.p.a.bezczynność organudecyzja odmownainformacja przetworzonainteres publicznyskarżący kasacyjnyNSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Burmistrza Ośna Lubuskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i stwierdził jego bezczynność. Burmistrz zarzucił Sądowi pierwszej instancji m.in. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności błędne przyjęcie, że niewskazanie przez wnioskodawcę przesłanki istotności udzielania informacji dla interesu publicznego nie daje organowi podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera autonomiczny sposób procedowania, a przepisy k.p.a. stosuje się w ograniczonym zakresie. Brak wykazania przez wnioskodawcę istotności interesu publicznego nie jest brakiem formalnym wniosku, lecz kwestią merytoryczną, która powinna skutkować wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. NSA odniósł się również do zarzutów dotyczących prawidłowości doręczeń i uzasadnienia wyroku, uznając je za niezasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku udostępniania informacji publicznej, w szczególności rozróżnienie między brakiem formalnym a merytorycznym wniosku oraz stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu o dostęp do informacji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania o dostęp do informacji publicznej i stosowania przepisów k.p.a. w tym kontekście.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak wykazania przez wnioskodawcę istotności interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej stanowi brak formalny wniosku, uzasadniający jego pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak wykazania istotności interesu publicznego nie jest brakiem formalnym wniosku, a kwestią merytoryczną, która powinna skutkować wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma autonomiczny charakter, a przepisy k.p.a. stosuje się w ograniczonym zakresie. Brak interesu publicznego jest przesłanką merytoryczną, a nie formalną, co oznacza, że organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Czy organ prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a. pozostawiając wniosek o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania z powodu niewykazania przez wnioskodawcę istotności interesu publicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a., ponieważ brak wykazania istotności interesu publicznego nie jest brakiem formalnym wniosku.

Uzasadnienie

Organ powinien był wydać decyzję odmowną, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania, gdyż brak wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest brakiem merytorycznym, a nie formalnym.

Czy organ prawidłowo doręczył wezwanie do uzupełnienia braków formalnych na adres e-mail, mimo braku wskazania podstawy prawnej i pouczenia o skutkach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wezwanie było wadliwe, ponieważ nie zawierało podstawy prawnej, nie było sformułowane jako żądanie uzupełnienia braków formalnych i nie zawierało pouczenia o skutkach. Ponadto, organ znał adres skarżącego.

Uzasadnienie

Organ powinien był zastosować przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń i wezwań w sposób prawidłowy, wskazując podstawę prawną, jasno formułując żądanie i pouczając o skutkach. W tym przypadku organ znał adres skarżącego, co dodatkowo podważa zasadność pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Burmistrza Ośna Lubuskiego.

Przepisy (19)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Interes z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być traktowany jako brak formalny wniosku.

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ powinien wydać decyzję odmowną w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli strona nie wskazała interesu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ powinien wydać decyzję odmowną, jeśli strona nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji przetworzonej.

Dz.U. 2022 poz 902 art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji.

k.p.a. art. 64 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy k.p.a. dotyczące braków formalnych stosuje się w ograniczonym zakresie do postępowań o udostępnienie informacji publicznej.

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nie można stosować art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braku wykazania interesu z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

k.p.a. art. 63 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania istotności interesu publicznego nie jest brakiem formalnym wniosku o informację publiczną. • Organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania. • Wadliwość wezwania do uzupełnienia braków formalnych z uwagi na brak podstawy prawnej, sformułowania i pouczenia. • Organ znał adres skarżącego, co podważa zasadność stosowania art. 64 § 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Niewskazanie przez wnioskodawcę przesłanki istotności udzielania informacji dla interesu publicznego daje organowi podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. • Organ prawidłowo zastosował art. 64 § 2 k.p.a. pozostawiając wniosek bez rozpoznania. • Wadliwość uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji z uwagi na nieodniesienie się do wszystkich zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

Interes z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być traktowany jako brak formalny wniosku, a do jego uzupełnienia nie znajduje zastosowania przepis art. 64 § 2 k.p.a. • Prawidłowy tok postępowania wynikający z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nakazywał organowi wydanie w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzji odmownej, jeśli doszedłby on do przekonania, że strona nie wskazała interesu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera autonomicznie uregulowany sposób procedowania w przypadku żądania udostępnienia informacji publicznej, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego do tego postępowania stosuje się jedynie w przypadkach wskazanych w tej ustawie.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Rafał Stasikowski

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku udostępniania informacji publicznej, w szczególności rozróżnienie między brakiem formalnym a merytorycznym wniosku oraz stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu o dostęp do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania o dostęp do informacji publicznej i stosowania przepisów k.p.a. w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad dostępu do informacji publicznej i pokazuje, jak organy administracji publicznej mogą nadużywać procedur, a sąd administracyjny koryguje ich działania. Jest to istotne dla zrozumienia praw obywatelskich.

“Czy brak 'interesu publicznego' może być wymówką urzędnika do ukrycia informacji? Sąd Najwyższy Administracyjny wyjaśnia!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst