III OSK 1633/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję Szefa SKW odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca K.J. domagał się udostępnienia wszystkich pisemnych umów cywilnoprawnych finansowanych ze środków publicznych, zawartych przez Szefa SKW na potrzeby Biura Administracyjnego w marcu 2023 roku, z zastrzeżeniem anonimizacji danych osobowych. Szef SKW odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że dokumenty te są opatrzone klauzulą tajności "ZASTRZEŻONE" i podlegają przepisom o ochronie informacji niejawnych, a także że ich ujawnienie mogłoby naruszyć art. 39 ustawy o SKW i SWW dotyczący ochrony środków, form i metod realizacji zadań służb. Organ zarzucił również wnioskodawcy nadużycie prawa do informacji publicznej. WSA w Warszawie uchylił decyzję organu, uznając, że uzasadnienie decyzji było niewystarczające do zbadania zasadności nadania klauzuli poufności. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, stwierdzając, że WSA nie zbadał wszystkich podstaw odmowy udostępnienia informacji publicznej przez Szefa SKW. Sąd pierwszej instancji skupił się jedynie na kwestii klauzuli tajności, pomijając analizę przepisów o ochronie środków, form i metod realizacji zadań służb (art. 39 ustawy o SKW i SWW) oraz kwestię nadużycia prawa do informacji publicznej. NSA podkreślił, że sąd administracyjny jest zobowiązany do kompleksowego zbadania sprawy w granicach art. 134 § 1 P.p.s.a., co oznacza kontrolę "wszerz" i "w głąb". W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji odniesienie się do wszystkich podstaw materialnoprawnych decyzji organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZakres kontroli sądowej decyzji administracyjnych odmawiających udostępnienia informacji publicznej, zwłaszcza gdy powołano się na klauzulę tajności lub inne przepisy ograniczające dostęp do informacji, a także obowiązki sądu w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące umów cywilnoprawnych zawartych przez służbę specjalną i odmowy ich udostępnienia z powodu tajności i ochrony metod działania służb.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może badać zasadność nadania klauzuli tajności informacji publicznej, gdy decyzja odmawiająca jej udostępnienia opiera się na tej klauzuli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może badać materialne przesłanki utajnienia informacji, nawet jeśli sama klauzula tajności nie podlega bezpośredniej kontroli. Sąd może uchylić decyzję, wskazując na brak przesłanek materialnych do nadania klauzuli.
Uzasadnienie
Sądowa kontrola decyzji odmawiających dostępu do informacji publicznych, mimo nadania im klauzuli tajności, jest możliwa poprzez badanie materialnych podstaw utajnienia. Brak wystarczającego uzasadnienia organu co do szkód dla państwa wynikających z ujawnienia informacji uniemożliwia sądowi ocenę legalności decyzji.
Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę kasacyjną, prawidłowo zastosował art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez zbadanie wszystkich podstaw odmowy udostępnienia informacji publicznej przez organ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niezbadanie wszystkich podstaw odmowy udostępnienia informacji publicznej, w tym przepisów o ochronie środków, form i metod realizacji zadań służb oraz kwestii nadużycia prawa do informacji.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny jest zobowiązany do kompleksowego zbadania sprawy "wszerz" i "w głąb", co oznacza kontrolę wszystkich aspektów prawnych i faktycznych. Pominięcie przez WSA analizy części podstaw odmowy udostępnienia informacji stanowiło obrazę tego przepisu.
Czy zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę powinien zostać zbadany przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny powinien zbadać zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej podniesiony przez organ odmawiający udostępnienia informacji.
Uzasadnienie
WSA pominął analizę zarzutu nadużycia prawa do informacji publicznej, który był jedną z podstaw odmowy udostępnienia informacji przez Szefa SKW. NSA wskazał, że sąd pierwszej instancji powinien odnieść się do tej kwestii.
Przepisy (25)
Główne
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza obowiązek kompleksowego zbadania sprawy "wszerz" i "w głąb".
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.o.i.n. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
Określa możliwość powstania określonej szkody czy zagrożenia dóbr w związku z ujawnieniem informacji niejawnych.
u.o.i.n. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
u.o.i.n. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
u.o.i.n. art. 5 § 4
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
u.o.i.n. art. 8
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
Informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej.
ustawa o SKW oraz SWW art. 39 § 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2009 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego
Nakazuje ochronę szczegółowych środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Wnioskodawca wniósł o anonimizację lub pseudoanonimizację danych ze względu na przesłankę prywatności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA nie zbadał wszystkich podstaw odmowy udostępnienia informacji publicznej przez Szefa SKW, w tym przepisów o ochronie środków, form i metod realizacji zadań służb oraz kwestii nadużycia prawa do informacji. • Naruszenie przez WSA art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niezbadanie sprawy w pełnym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • kontrola "wszerz" i "w głąb" • nie można poprzestać jedynie na ocenie zarzutów skargi kasacyjnej, ale jest zobowiązany skontrolować działanie lub zaniechanie organu administracji publicznej całościowo pod wglądem przestrzegania przez niego prawa • nie odniósł się do kwestii nadużycia przez skarżącego prawa do informacji publicznej
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres kontroli sądowej decyzji administracyjnych odmawiających udostępnienia informacji publicznej, zwłaszcza gdy powołano się na klauzulę tajności lub inne przepisy ograniczające dostęp do informacji, a także obowiązki sądu w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące umów cywilnoprawnych zawartych przez służbę specjalną i odmowy ich udostępnienia z powodu tajności i ochrony metod działania służb.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście bezpieczeństwa państwa i działania służb specjalnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy służby specjalne mogą ukrywać umowy cywilnoprawne pod płaszczykiem tajemnicy państwowej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.