III OSK 1534/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). Sprawa dotyczyła wymierzenia spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1 428 395 złotych za wprowadzenie w 2016 r. do wód rzeki B. ścieków z oczyszczalni w K. z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Spółka kwestionowała decyzję GIOŚ, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Sąd I instancji oddalił skargę spółki, wskazując, że wystarczającą przesłanką do wymierzenia kary było stwierdzenie, że pomiary nie zostały przeprowadzone przez uprawnione laboratorium. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – rażące naruszenie prawa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. – naruszenie zasad postępowania, art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. – brak pełnej kontroli) oraz prawa materialnego (m.in. art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 305a ust. 1 pkt 2 p.o.ś. – brak podstaw prawnych do nałożenia kary, art. 147a p.o.ś. – brak uznania metodyki pobierania próbek). Spółka wniosła również o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami prejudycjalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie, w tym zarzut rażącego naruszenia prawa, gdyż nie wykazano jego oczywistości i charakteru. Sąd podkreślił, że brak akredytacji laboratorium do poboru próbek ścieków stanowił wystarczającą podstawę do nałożenia kary. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za niezasadne, wskazując na prawidłową wykładnię przepisów prawa ochrony środowiska przez Sąd I instancji. Sąd odmówił wystąpienia z pytaniami do TK i TSUE, uznając brak wątpliwości co do zgodności przepisów z prawem UE i Konstytucją RP. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska, w szczególności w kontekście wymogów dotyczących akredytacji laboratoriów do przeprowadzania pomiarów emisji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z prawem ochrony środowiska i prawem wodnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak przeprowadzenia pomiarów wielkości emisji przez akredytowane laboratorium stanowi wystarczającą przesłankę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak przeprowadzenia pomiarów przez akredytowane laboratorium, zgodnie z art. 147a ust. 1 p.o.ś., jest równoznaczny z nieprowadzeniem wymaganych pomiarów i uzasadnia nałożenie kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niespełnienie wymogu prowadzenia pomiarów przez akredytowane laboratorium, zgodnie z art. 147a ust. 1 p.o.ś., jest samodzielnym deliktem administracyjnym, który uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej, nawet jeśli same wyniki badań nie nasuwają zastrzeżeń.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w kontekście niezgodności przepisów z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga oczywistej sprzeczności z konkretnym przepisem prawa, a nie ogólnej niezgodności z Konstytucją czy prawem UE, która powinna być badana w odrębnym trybie.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa wymaga konkretnego przepisu, a nie ogólnych zarzutów dotyczących niezgodności z Konstytucją czy prawem UE. Skarżąca nie wykazała przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji.
Czy sąd administracyjny powinien wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE na wniosek strony, nawet jeśli sam nie powziął wątpliwości co do zgodności przepisów z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd jest zobowiązany do wystąpienia z pytaniem prawnym lub prejudycjalnym tylko wtedy, gdy sam powziął uzasadnione wątpliwości co do zgodności przepisu z prawem, a odpowiedź na pytanie jest niezbędna do rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że inicjatywa w zakresie pytań do TK lub TSUE leży po stronie sądu orzekającego, który musi mieć własne wątpliwości co do zgodności przepisów z prawem, a nie tylko opierać się na wnioskach strony.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.o.ś. art. 305a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
p.o.ś. art. 147a § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 298 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.o.ś. art. 305 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.p. art. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
p.w. art. 545 § ust. 3a pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przeprowadzenia pomiarów przez akredytowane laboratorium stanowi samodzielną podstawę do nałożenia kary pieniężnej. • Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo. • Nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. • Nie ma obowiązku występowania do TK lub TSUE, jeśli sąd nie powziął wątpliwości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa). • Naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. (zasady postępowania). • Naruszenie art. 133 i 134 § 1 p.p.s.a. (brak pełnej kontroli). • Naruszenie art. 7, 75, 77, 80 k.p.a. (ocena dowodów). • Naruszenie art. 189f k.p.a. (możliwość odstąpienia od kary). • Naruszenie art. 193 Konstytucji RP (brak wystąpienia do TK). • Naruszenie art. 267 TFUE (brak wystąpienia do TSUE). • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak pełnego uzasadnienia). • Naruszenie art. 298, 305a p.o.ś. (brak podstaw prawnych do kary). • Naruszenie art. 147a p.o.ś. (metodyka pobierania próbek). • Naruszenie art. 11 Prawa przedsiębiorców (wykładnia na korzyść). • Sprzeczność art. 305a p.o.ś. z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
W skardze kasacyjnej spółka, reprezentowana przez r.pr., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. • Wbrew stanowisku skarżącej, w świetle art. 305a, ust. 2 p.o.ś. w związku z art. 147a, ust. 1 p.o.ś. wystarczającą przesłanką do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej [...] było stwierdzenie, że pomiary [...] nie zostały przeprowadzone przez uprawnione akredytowane laboratorium lub certyfikowane jednostki badawcze. • Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią konkretnego przepisu prawa, a nie, gdy 'rażące naruszenie prawa niniejszej sprawie pozostaje w związku z niezgodnością przepisów stanowiących podstawę decyzji organów, z Konstytucją RP i prawem Unii Europejskiej'. • Każda z form zachowań wymienionych w art. 305a ust. 1 p.o.ś. stanowi samodzielny delikt administracyjny (tj. nieprowadzenie wymaganych pomiarów wielkości emisji, nieprowadzenie pomiarów ciągłych przez rok kalendarzowy, prowadzenie pomiarów nasuwających zastrzeżenia). Stwierdzenie któregokolwiek z wymienionych uchybień jest zatem wystarczające do nałożenia kary.
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska, w szczególności w kontekście wymogów dotyczących akredytacji laboratoriów do przeprowadzania pomiarów emisji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z prawem ochrony środowiska i prawem wodnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wysokiej kary finansowej za naruszenie przepisów ochrony środowiska, co jest istotne dla przedsiębiorców. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące wymogów akredytacji laboratoriów.
“Ponad 1,4 miliona złotych kary za ścieki. NSA wyjaśnia kluczowy wymóg dla firm.”
Dane finansowe
WPS: 1 428 395 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.