III OSK 1069/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.B. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 2020 r. w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko dla budowy chlewni. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 59 ust. 1 pkt 1 u.d.i.ś., art. 72 ust. 6, art. 3 pkt 11 c u.d.i.ś., art. 49 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że nie zakwestionowano interpretacji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez WSA, a postępowanie nieważnościowe nie służy weryfikacji postępowania dowodowego. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych, takich jak prawidłowość obliczeń czy legalność budynków, nie mogą być przedmiotem postępowania nieważnościowego. NSA uznał również, że zastosowanie trybu publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a.) było dopuszczalne, a zarzuty dotyczące braku wiedzy skarżącej o postępowaniu nie miały znaczenia procesowego. Sąd odniósł się także do kwestii liczby stron, legalności budynków, karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz obowiązku publikacji decyzji, uznając zarzuty za bezzasadne lub niepoprawnie sformułowane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA co do zakresu postępowania nieważnościowego, dopuszczalności zawiadomień w trybie art. 49 k.p.a. oraz oceny naruszeń zasad udziału społeczeństwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem nieważnościowym w kontekście decyzji środowiskowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie nieważnościowe może służyć kwestionowaniu prawidłowości ustaleń faktycznych i dowodowych dokonanych w postępowaniu zwyczajnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nieważnościowe nie służy ponownej ocenie materiału dowodowego ani weryfikacji prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu zwyczajnym. Jego rolą jest badanie, czy zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i służy eliminacji decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi, a nie ponownej analizie postępowania dowodowego.
Czy zastosowanie trybu publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a.) w przypadku, gdy w sprawie brało udział więcej niż 10 stron, jest dopuszczalne i czy brak wiedzy strony o postępowaniu ma znaczenie procesowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie trybu publicznego obwieszczenia jest dopuszczalne w przypadku wielu stron, a brak wiedzy strony o postępowaniu nie ma znaczenia procesowego, jeśli organ zastosował przewidziane prawem formy zawiadomienia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że prawodawca nie zobowiązuje organu do sprawdzania, czy strony mają świadomość toczącego się postępowania, jeśli zastosowano przewidziane prawem formy zawiadomienia, takie jak publiczne obwieszczenie.
Czy naruszenie przepisów dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu (np. art. 3 pkt 11 lit. c u.u.i.ś.) zawsze skutkuje nieważnością decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu nie zawsze skutkuje bezwzględną eliminacją rozstrzygnięcia. Ewentualne naruszenie musi podlegać ocenie pod kątem istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przepisy dotyczące udziału społeczeństwa mają na celu zapewnienie realnej możliwości uczestnictwa, a niekoniecznie stosowanie wszystkich form informowania. Naruszenie musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, aby mogło być kwalifikowane w ramach podstawy nieważnościowej.
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wydania decyzji 'bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa' w postępowaniu nieważnościowym.
u.u.i.ś. art. 74 § ust. 3
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.u.i.ś. art. 72 § ust. 6
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.u.i.ś. art. 3 § pkt 11 lit. c
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.u.i.ś. art. 59 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.u.i.ś. art. 85 § ust. 3
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 49
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie nieważnościowe nie służy kwestionowaniu prawidłowości ustaleń faktycznych i dowodowych z postępowania zwyczajnego. • Zastosowanie trybu publicznego obwieszczenia (art. 49 k.p.a.) było dopuszczalne w przypadku wielu stron. • Naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa nie zawsze skutkuje nieważnością decyzji; wymaga oceny wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnych obliczeń i ustaleń faktycznych w decyzji środowiskowej. • Zarzuty dotyczące legalności budynków i braku właściwych ustaleń w tym zakresie. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowego zastosowania lub niezastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. • Zarzuty dotyczące braku wiedzy skarżącej o postępowaniu i wadliwości zawiadomień.
Godne uwagi sformułowania
W postępowaniu nieważnościowym organ nie weryfikuje postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu zwyczajnym, a swoje ustalenia koncentruje wyłącznie na rozważeniu podstaw uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji. • Rażące naruszenie przepisów procesowych regulujących zasady i tryb gromadzenia oraz oceny materiału dowodowego w sprawie zachodzi jedynie wówczas, gdy organ w ogóle nie ustali faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W ramach naruszenia prawa o takim charakterze nie mieści się natomiast zwykła polemika z ustaleniami organu. • Prawodawca nie zobowiązał organu administracji publicznej do sprawdzania, czy strony mają świadomość, że toczy się postępowanie administracyjne i czy dotarły do informacji w tym przedmiocie, udostępnionych w formule nakazanej art. 49 k.p.a.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA co do zakresu postępowania nieważnościowego, dopuszczalności zawiadomień w trybie art. 49 k.p.a. oraz oceny naruszeń zasad udziału społeczeństwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem nieważnościowym w kontekście decyzji środowiskowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - granic postępowania nieważnościowego i jego odróżnienia od postępowania zwyczajnego. Pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych w kontekście nadzwyczajnych trybów postępowania.
“Czy można unieważnić decyzję, kwestionując ustalenia faktyczne? NSA wyjaśnia granice postępowania nieważnościowego.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.