Orzeczenie · 2026-09-24

III KK 338/26Wyłączenie sędziego sąd najwyższy wniosek oddalony 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-09-24
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćSąd NajwyższykasacjaKodeks postępowania karnegoskarżyciel prywatny

Wniosek oskarżyciela prywatnego S.P. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.P. od rozpoznania sprawy kasacyjnej III KK 338/26 został złożony z uwagi na okoliczności budzące wątpliwości co do bezstronności sędziego. Oskarżyciel powiązał te wątpliwości z uprzednim postanowieniem Sądu Najwyższego (sygn. akt III KO 78/23) wydanym przez tego samego sędziego, które dotyczyło wniosku o przekazanie sprawy innej sądowi. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, przypomniał, że instytucja wyłączenia sędziego (iudex suspectus) służy zapewnieniu obiektywizmu i bezstronności, zarówno w sensie obiektywnym, jak i w odbiorze zewnętrznym. Podkreślono, że aby wniosek został uwzględniony, strona musi przedstawić fakty uprawdopodabniające stronniczość sędziego. Sąd uznał, że wcześniejsze postanowienie dotyczące przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. nie stanowiło podstawy do wyłączenia sędziego w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ dotyczyło innego przedmiotu i nie przesądzało o meritum sprawy ani o zarzutach podniesionych w kasacji. Sąd podkreślił, że regulacja art. 41 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może zależeć od subiektywnego przeświadczenia wnioskodawcy, a utrwalenie przekonania o niezależności sądów wymaga obiektywnych przyczyn do wyłączenia sędziego. W związku z tym wniosek został uznany za bezzasadny i nie uwzględniono go.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wcześniejszych orzeczeń dotyczących przekazania sprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy uprzednie orzekanie przez sędziego w innej sprawie, dotyczącej wniosku o przekazanie sprawy, stanowi podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy kasacyjnej w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uprzednie orzekanie w sprawie dotyczącej wniosku o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej, jeśli nie dotyczyło meritum sprawy ani zarzutów kasacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że instytucja wyłączenia sędziego wymaga obiektywnych przesłanek wskazujących na brak bezstronności. Uprzednie postanowienie dotyczące przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. dotyczyło innego przedmiotu postępowania i nie przesądzało o trafności zarzutów kasacyjnych ani o kierunku przyszłego rozstrzygnięcia. W związku z tym nie zachodziły podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
S.P.inneoskarżyciel prywatny
M.P.innesędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być oparta na zobiektywizowanych przesłankach i analizowana przez pryzmat oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu. Strona we wniosku powinna przedstawić fakty dotyczące konkretnego sędziego, które mogłyby uprawdopodobnić jego stronniczość.

Pomocnicze

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia jest z mocy ustawy wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie, lub brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone.

k.p.k. art. 40 § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do kasacji. Przepis ten dotyczy orzekania w postępowaniu kasacyjnym i sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego kasacją.

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Rozpoznanie wniosku w tym trybie nie jest orzekaniem co do kasacji.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia, w tym zarzuty naruszenia prawa procesowego.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Sąd opiera się na ujawnionych dowodach.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprzednie orzekanie w sprawie dotyczącej przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej. • Instytucja wyłączenia sędziego wymaga obiektywnych przesłanek, a nie subiektywnego przeświadczenia wnioskodawcy. • Brak związku pomiędzy postanowieniem w przedmiocie przekazania sprawy a meritum sprawy kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Okoliczności uprzedniego orzekania przez sędziego w innej sprawie wywołują uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w obecnej sprawie kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności, które wywołują uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności • oceną sytuacji dokonanej przez przeciętego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu • nie jest rzecz jasna orzekaniem co do kasacji • nie mogło prowadzić do jego uwzględnienia, gdyż orzeczenie wydane w trybie art. 37 k.p.k., dotyczyło przecież innego przedmiotu postępowania • regulacja o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może w żadnym razie zależeć od subiektywnego przeświadczenia wnioskodawcy.

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

przewodniczący

M.P.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście wcześniejszych orzeczeń dotyczących przekazania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, co jest istotne dla prawników. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów proceduralnych.

“Czy wcześniejsze orzeczenie sędziego może podważyć jego bezstronność w późniejszej sprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst