Orzeczenie · 2024-12-06

III FSK 708/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-12-06
NSApodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniaspółka partnerskanieruchomościkoszty uzyskania przychoduprawo do informacjipostępowanie interpretacyjnesztuczność działań

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienie DKIS o odmowie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. DKIS kwestionował wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 14b § 5b i 5c Ordynacji podatkowej (o.p.), twierdząc, że istniały podstawy do odmowy wydania interpretacji ze względu na uzasadnione przypuszczenie, iż wnioskodawca planuje czynności zmierzające do unikania opodatkowania (art. 119a o.p.). NSA, rozpoznając sprawę, odniósł się do kwestii wiążącego charakteru opinii Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (Szefa KAS) wydanej na podstawie art. 14b § 5c o.p. Sąd podzielił stanowisko, że opinia ta co do zasady nie ma charakteru wiążącego dla organu interpretacyjnego, który musi samodzielnie ocenić przesłanki odmowy wydania interpretacji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było pojęcie "uzasadnionego przypuszczenia" z art. 14b § 5b o.p., które wymaga oparcia na obiektywnych racjach i racjonalnej argumentacji, a nie na domysłach czy ogólnych obawach organu. W analizowanej sprawie DKIS oparł swoje przypuszczenie na analizie wniosków podatnika dotyczących przepisów o PIT i podatku od spadków i darowizn, sugerując możliwość opodatkowania preferencyjnymi stawkami oraz sztucznego generowania kosztów. Sąd uznał jednak, że DKIS nie wykazał w sposób przekonujący, że planowane przez wnioskodawcę wycofanie nieruchomości ze spółki partnerskiej i jej późniejszy wynajem na rzecz tej spółki stanowiło czynność sztuczną w rozumieniu art. 119a o.p. Sąd podkreślił, że wycofanie nieruchomości z majątku spółki do majątku osobistego wspólnika jest czynnością odwrotną do wniesienia wkładu i nie musi wiązać się ze szczególnymi skutkami podatkowymi ani być uznane za sztuczne. Ponadto, organ nie wykazał, w jaki sposób korzyść podatkowa byłaby sprzeczna z celem ustawy, ani nie udowodnił, że wnioskodawca działałby w "podwójnej roli". NSA stwierdził, że WSA prawidłowo uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ DKIS nie wykazał dostatecznie przesłanki uzasadnionego przypuszczenia do odmowy wydania interpretacji. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wydania interpretacji podatkowej w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a o.p.) oraz wiążącego charakteru opinii Szefa KAS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wycofania nieruchomości ze spółki partnerskiej i jej wynajmu na rzecz tej spółki, a także interpretacji przesłanki "uzasadnionego przypuszczenia" w kontekście art. 14b § 5b o.p.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ interpretacyjny, odmawiając wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, musi wykazać istnienie "uzasadnionego przypuszczenia", że planowane przez wnioskodawcę czynności mogą stanowić czynność lub element czynności zmierzającej do unikania opodatkowania (art. 119a o.p.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ interpretacyjny musi wykazać istnienie "uzasadnionego przypuszczenia", które musi być oparte na obiektywnych racjach i poparte racjonalną argumentacją, a nie na domysłach czy ogólnych obawach.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że pojęcie "uzasadnionego przypuszczenia" wymaga konkretnych informacji i przekonującej argumentacji organu, a nie jedynie domysłów czy ogólnych obaw o możliwość uzyskania korzyści podatkowej.

Czy opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wydana na podstawie art. 14b § 5c Ordynacji podatkowej jest wiążąca dla organu właściwego do wydania interpretacji indywidualnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Co do zasady, opinia Szefa KAS nie ma charakteru wiążącego dla organu interpretacyjnego, który musi samodzielnie rozstrzygnąć sprawę, choć powinien wziąć opinię pod rozwagę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustawodawca nie nadał opinii Szefa KAS charakteru wiążącego w procesie wydawania interpretacji indywidualnych, pozostawiając organowi interpretacyjnemu pełnię kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy.

Czy wycofanie nieruchomości ze spółki partnerskiej do majątku osobistego wspólnika, a następnie wynajęcie jej na rzecz tej spółki, może być uznane za czynność sztuczną w rozumieniu art. 119a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ interpretacyjny nie wykaże w sposób przekonujący, że taka czynność jest sprzeczna z celem ustawy podatkowej lub jej przepisu i ma na celu unikanie opodatkowania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wycofanie nieruchomości z majątku spółki do majątku osobistego wspólnika nie musi być uznane za czynność sztuczną, zwłaszcza gdy organ nie wykaże, że korzyść podatkowa jest sprzeczna z celem ustawy lub że sposób działania jest sztuczny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Przepisy (24)

Główne

o.p. art. 14b § 5b pkt 1

Ordynacja podatkowa

Odmawia się wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 lub 2 o.p.

o.p. art. 14b § 5c

Ordynacja podatkowa

Organ interpretacyjny zwraca się o opinię do Szefa KAS, gdy poweźmie uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą być przedmiotem decyzji z art. 119a o.p.

o.p. art. 119a § 1

Ordynacja podatkowa

Czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli jej osiągnięcie, sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny.

o.p. art. 14b § 5b pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Odmawia się wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 lub 2 o.p.

o.p. art. 14b § 5c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ interpretacyjny zwraca się o opinię do Szefa KAS, gdy poweźmie uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą być przedmiotem decyzji z art. 119a o.p.

o.p. art. 119a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli jej osiągnięcie, sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny.

o.p. art. 14b § 5b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Odmawia się wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 lub 2 o.p.

u.p.s.d.

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Reguluje opodatkowanie nabycia rzeczy i praw majątkowych tytułem dziedziczenia, darowizny, zasiedzenia, nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub nabycia przez inną formę nieodpłatnego przysporzenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 146

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na postanowienie, uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu, jeżeli zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie danego stosunku prawnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA oddala skargę.

o.p. art. 119c § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych.

o.p. art. 119c § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Na ocenę, że sposób działania był sztuczny, może wskazywać w szczególności występowanie elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności lub elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących.

u.z.p.d.f. art. 12 § 1 pkt 4b

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Dotyczy stawek ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy kosztów uzyskania przychodów.

k.s.h. art. 8

Kodeks spółek handlowych

Spółka partnerska może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

k.s.h. art. 28

Kodeks spółek handlowych

Majątek spółki stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.

k.s.h. art. 89

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy majątku spółki.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny nie wykazał wystarczająco uzasadnionego przypuszczenia o unikaniu opodatkowania. • Opinia Szefa KAS nie jest wiążąca dla organu interpretacyjnego. • Wycofanie nieruchomości ze spółki partnerskiej do majątku osobistego wspólnika nie jest z natury czynnością sztuczną. • Organ nie wykazał sprzeczności planowanej korzyści z celem ustawy podatkowej. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak podstaw do odmowy wydania interpretacji.

Odrzucone argumenty

Organ interpretacyjny miał podstawy do odmowy wydania interpretacji ze względu na uzasadnione przypuszczenie unikania opodatkowania. • Opinia Szefa KAS jest wiążąca dla organu interpretacyjnego. • Planowane przez wnioskodawcę czynności są sztuczne i zmierzają do uzyskania korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy. • Wnioskodawca działa w "podwójnej roli" i posiada "ekonomiczne władztwo" nad nieruchomością i spółką. • WSA naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

"uzasadnione przypuszczenie" nie oznacza pewności wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a o.p., jednocześnie nie wystarcza również samo "przypuszczenie" wydania ww. decyzji jeśli nie jest ono wystarczająco uzasadnione. • "Przypuszczenie" to musi być oparte na obiektywnych racjach i poparte racjonalną argumentacją. • Opinia Szefa KAS, wydana na podstawie art. 14b § 5c o.p., co do zasady nie ma charakteru wiążącego. • Działanie nie jest sztuczne, jeżeli podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych.

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

członek

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wydania interpretacji podatkowej w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a o.p.) oraz wiążącego charakteru opinii Szefa KAS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wycofania nieruchomości ze spółki partnerskiej i jej wynajmu na rzecz tej spółki, a także interpretacji przesłanki "uzasadnionego przypuszczenia" w kontekście art. 14b § 5b o.p.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii granicy między optymalizacją podatkową a unikaniem opodatkowania, a także roli organów w procesie wydawania interpretacji podatkowych. Wyjaśnia, jakie dowody są potrzebne do uzasadnienia odmowy interpretacji.

Kiedy organ podatkowy może odmówić interpretacji? NSA wyjaśnia, co to znaczy "uzasadnione przypuszczenie" o unikaniu opodatkowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst