III FSK 483/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił postanowienie Dyrektora w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. WSA uznał, że organ egzekucyjny nie rozpoznał istoty sprawy w pełnym zakresie, ponieważ pominął kwestię braku doręczenia upomnienia, mimo że skarżący podnosił tę okoliczność. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że organ egzekucyjny nie był zobowiązany do badania kwestii doręczenia upomnienia, gdyż wniosek o umorzenie postępowania dotyczył nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz odpowiednio stosowanymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, organ egzekucyjny ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności, w tym podnoszonych przez stronę wniosków o umorzenie postępowania. NSA uznał, że WSA prawidłowo wskazał na niezasadne uchylenie się organu egzekucyjnego od nierozpatrzenia przesłanki braku doręczenia upomnienia, co miało wpływ na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku organów egzekucyjnych do kompleksowego badania wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w tym uwzględniania kwestii proceduralnych takich jak doręczenie upomnienia, nawet jeśli nie zostały one wprost wskazane we wniosku.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny, rozpoznając wniosek zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia obowiązku, jest zobowiązany do zbadania również innych przesłanek umorzenia, takich jak brak doręczenia upomnienia, nawet jeśli nie zostały one wskazane we wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny jest zobowiązany do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zastosowania odpowiednich przepisów, w tym zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, takich jak zasada prawdy obiektywnej, co oznacza konieczność rozpatrzenia również kwestii braku doręczenia upomnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo uchylił postanowienie organu egzekucyjnego, ponieważ organ ten nie zbadał wszystkich przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym braku doręczenia upomnienia, co jest obowiązkiem wynikającym z zasady prawdy obiektywnej i odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a.
Czy pismo zobowiązanego zatytułowane jako skarga, wniesione do organu II instancji i dotyczące zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego (w tym braku doręczenia upomnienia), powinno zostać potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i przekazane organowi egzekucyjnemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli pismo zostało zatytułowane jako skarga, powinno zostać potraktowane jako podniesienie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego i przekazane właściwemu organowi egzekucyjnemu do rozpoznania w ramach toczącego się postępowania.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że pismo skarżącego z 17 lipca 2020 r., podnoszące kwestię braku doręczenia upomnienia, powinno zostać rozpatrzone w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, a samo pismo przekazane organowi egzekucyjnemu.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym brak doręczenia upomnienia (pkt 7) oraz nieistnienie obowiązku (pkt 2).
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny zebranego materiału dowodowego.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola legalności działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola legalności działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 185
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 65 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przekazanie pisma organowi właściwemu.
k.p.a. art. 227
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny ma obowiązek zbadania wszystkich przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym braku doręczenia upomnienia, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i odpowiednim stosowaniem k.p.a. • Pismo skarżącego podnoszące kwestię braku doręczenia upomnienia powinno zostać rozpoznane w ramach postępowania egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny nie był zobowiązany do zbadania kwestii doręczenia upomnienia, gdyż wniosek o umorzenie dotyczył nieistnienia obowiązku. • Pismo skarżącego z 17 lipca 2020 r. było skargą, a nie wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, i nie powinno wpływać na ocenę legalności postanowienia w przedmiocie wniosku z 18 grudnia 2019 r.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny jest związany żądaniem wierzyciela umorzenia egzekucji i nie jest uprawniony do działania z urzędu i badania, czy i która z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. zachodzi • zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) zakłada, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli • postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na żądanie zobowiązanego zmierza do zakończenia postępowania egzekucyjnego, a nie do szybkiego i skutecznego zaspokojenia wierzyciela
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sędzia (delegowany)
Paweł Borszowski
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku organów egzekucyjnych do kompleksowego badania wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w tym uwzględniania kwestii proceduralnych takich jak doręczenie upomnienia, nawet jeśli nie zostały one wprost wskazane we wniosku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest obowiązek organu do pełnego wyjaśnienia sprawy, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli.
“Czy organ egzekucyjny może zignorować brak upomnienia? NSA wyjaśnia obowiązki w sprawach o umorzenie egzekucji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.