Orzeczenie · 2023-12-19

III FSK 1041/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-12-19

NSApodatkoweWysokansa

egzekucja administracyjnazabezpieczenienależność podatkowanieostateczna decyzjapostępowanie egzekucyjneskarga kasacyjnaNSAprawo podatkowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.T. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący kwestionował zasadność wszczęcia postępowania zabezpieczającego, zarzucając naruszenie prawa konstytucyjnego (prawo do jawności postępowania) poprzez brak wyznaczenia rozprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym (brak przesłanek zabezpieczenia niewymagalnego obowiązku) oraz dowolną ocenę dowodów przez organ II instancji. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (bez rozprawy) było dopuszczalne na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., a Sąd I instancji nie był związany wnioskiem o rozprawę. Odnosząc się do zarzutu braku przesłanek zabezpieczenia, NSA potwierdził, że zgodnie z art. 155a § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 154 § 2 u.p.e.a., zabezpieczenie może być dokonane przed terminem płatności należności, nawet jeśli decyzja podatkowa jest nieostateczna i niewykonalna. Sąd podkreślił, że przesłanka ogólna (ryzyko utrudnienia lub udaremnienia egzekucji) została prawidłowo oceniona przez organy, a zarzut dowolnej oceny dowodów nie zasługiwał na uwzględnienie. Na koniec, NSA sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku WSA, zamieniając "na decyzję" na "na postanowienie".

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie dopuszczalności zabezpieczenia egzekucyjnego należności podatkowych wynikających z nieostatecznych decyzji oraz interpretacja przepisów dotyczących trybu rozpoznawania spraw przez NSA.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zabezpieczenia egzekucyjnego w administracji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie prawa konstytucyjnego do jawnego rozpoznania sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) następuje przez nierozpoznanie sprawy na rozprawie, mimo wniosku strony, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie w przedmiocie egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest związany wnioskiem strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., jeśli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwala na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym. Ocena, czy sprawa powinna być rozpoznana na rozprawie, należy do sądu.

Czy dopuszczalne jest zabezpieczenie egzekucyjne należności pieniężnej wynikającej z nieostatecznej i niewykonalnej decyzji organu podatkowego I instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zabezpieczenie może być dokonane przed terminem płatności należności pieniężnej, nawet jeśli dotyczy ona nieostatecznej i niewykonalnej decyzji organu podatkowego.

Uzasadnienie

NSA powołał się na art. 155a § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 154 § 2 u.p.e.a., wskazując, że dla wydania zarządzenia zabezpieczenia nie jest wymagane istnienie ostatecznej decyzji podatkowej, a zabezpieczenie może dotyczyć należności wynikającej z nieostatecznej decyzji.

Czy organ egzekucyjny prawidłowo ocenił przesłanki uzasadniające obawę utrudnienia lub udaremnienia egzekucji, opierając się na nieostatecznej decyzji podatkowej i okolicznościach wskazujących na unikanie wykonania obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie zgodnie z obowiązującymi przepisami, po dokonaniu oceny stanu faktycznego na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Uzasadnienie

NSA uznał za trafne stanowisko WSA, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i przesłanki zabezpieczenia, a wierzyciel ma obowiązek ponownej oceny zasadności zabezpieczenia na każdym etapie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku WSA w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 137/23 w ten sposób, że zamiast wpisanego sformułowania "na decyzję" wpisać "na postanowienie".

Przepisy (13)

Główne

u.p.e.a. art. 154 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zabezpieczenie może być dokonane także przed terminem płatności należności pieniężnej.

u.p.e.a. art. 155a § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. Dla wydania zarządzenia zabezpieczenia nie jest wymagane istnienie ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji podatkowej.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3