Orzeczenie · 2026-07-27

III FPS 2/26Dopuszczenie fundacji do udziału w postępowaniu NSA 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-27
NSAPodatkoweŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjnezagadnienie prawnefundacjauczestnik postępowaniaochrona podatnikawznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Fundacji [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Postępowanie to zostało zainicjowane postanowieniem NSA z dnia 12 czerwca 2026 r., sygn. akt III FSK 551/26, w którym Sąd przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, dotyczące możliwości wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę prawomocnego orzeczenia. Fundacja argumentowała, że jej statutowa działalność obejmuje wspieranie działań na rzecz ochrony podatników oraz występowanie w ich sprawach jako uczestnik postępowania. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 33 § 2, art. 25 § 4 p.p.s.a.) oraz Ustawy o fundacjach, uznał, że wniosek Fundacji zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że przedmiot niniejszego postępowania dotyczy zakresu statutowej działalności Fundacji, a jej udział realizuje interes społeczny. W związku z tym, NSA postanowił dopuścić Fundację do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowoadministracyjnych oraz interpretacja przepisów dotyczących ich statutowej działalności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przypadku dopuszczenia organizacji do postępowania, a nie rozstrzygnięcia głównego zagadnienia prawnego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy artykuł 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 190 ust. 4 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego także w przypadku, gdy rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją dotyczy przepisów stanowiących podstawę wydania prawomocnego orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie, w tym orzeczenia w przedmiocie badania spełniania przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności (art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych)?

Odpowiedź sądu

Sąd nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie w analizowanym postanowieniu, gdyż dotyczy ono zagadnienia przedstawionego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów.

Uzasadnienie

Sąd przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów zagadnienie prawne dotyczące możliwości wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów, które stanowiły podstawę wydania prawomocnego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Dopuszczono Fundację [...] do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów.

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość udziału w charakterze uczestnika postępowania przez osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego, a także przez organizacje społeczne.

p.p.s.a. art. 25 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W kontekście możliwości wznowienia postępowania po orzeczeniu TK.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

W kontekście możliwości wznowienia postępowania po orzeczeniu TK.

p.u.s.a. art. 5a § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

W kontekście orzeczenia dotyczącego badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego.

u.o.f. art. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

Definicja celów fundacji.

u.o.f. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach

Określanie celów fundacji w statucie.

p.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów.

p.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W kontekście możliwości wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Statutowa działalność Fundacji obejmuje wspieranie działań na rzecz ochrony podatników i występowanie w ich sprawach jako uczestnik postępowania. • Przedmiot postępowania dotyczy zakresu statutowej działalności Fundacji. • Udział Fundacji w postępowaniu realizuje interes społeczny.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości • wspieranie działań na rzecz ochrony podatnika • realizuje interes społeczny

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowoadministracyjnych oraz interpretacja przepisów dotyczących ich statutowej działalności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku dopuszczenia organizacji do postępowania, a nie rozstrzygnięcia głównego zagadnienia prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z możliwością wznowienia postępowania po orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie dla stabilności prawnej. Dopuszczenie fundacji jako uczestnika pokazuje rolę organizacji pozarządowych w systemie prawnym.

“Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może otworzyć drzwi do wznowienia prawomocnych spraw? NSA rozstrzyga.”

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst