III CZ 8/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie Banku S.A. w W. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Bank S.A. zarzucił w zażaleniu naruszenie przepisów k.p.c., w tym art. 385 w zw. z art. 386 § 4 k.p.c. oraz art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z przepisami prawa materialnego i dyrektyw UE, twierdząc, że sąd apelacyjny był władny wydać orzeczenie merytoryczne. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy oznacza niebadanie materialnej podstawy żądania lub nierozstrzygnięcie o żądaniu pozwu. Inne wadliwości, w tym naruszenia prawa materialnego czy procesowego, powinny być rozpoznane bezpośrednio przez sąd drugiej instancji w ramach apelacji pełnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych i oceny prawnej, a ewentualne błędy w tym zakresie nie są równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy. Uchylił zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego sprawę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście art. 386 § 4 k.p.c. i zakresu kognicji sądu drugiej instancji w apelacji pełnej.
Dotyczy głównie spraw, w których sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy dotyczy sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał materialnej podstawy żądania lub nie rozstrzygnął o żądaniu pozwu. Inne wadliwości, w tym naruszenia prawa materialnego lub procesowego, powinny być rozpoznane bezpośrednio przez sąd drugiej instancji w ramach apelacji pełnej, a nie stanowić podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Czy wadliwa ocena prawna lub niepełne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji uzasadniają stwierdzenie nierozpoznania istoty sprawy przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwa ocena prawna lub niepełne ustalenia faktyczne nie są równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli sąd drugiej instancji uzna ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji za błędne lub niekompletne, nie oznacza to nierozpoznania istoty sprawy. Sąd drugiej instancji w ramach apelacji pełnej ma kompetencje do samodzielnego skorygowania tych mankamentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | skarżący |
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółce akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony apelacją wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § § 1,2 i 3
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c. poprzez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, podczas gdy sąd ten był władny wydać orzeczenie merytoryczne. • Nierozpoznanie istoty sprawy nie obejmuje wadliwego zastosowania prawa materialnego lub procesowego, które sąd drugiej instancji powinien rozpoznać samodzielnie w ramach apelacji pełnej. • Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych i oceny prawnej, co wyklucza stwierdzenie nierozpoznania istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy nie wiąże się także z zaniechaniem dokonania przez sąd pierwszej instancji określonych ustaleń faktycznych i to także wtedy, gdy ustalenia te - w ocenie sądu drugiej instancji - są konieczne do rozstrzygnięcia sprawy, a ich zakres jest znaczny. • Odmienna ocena prawna, nawet jeśli łączy się z potrzebą poczynienia uzupełniających ustaleń w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie upoważnia do przypisania sądowi pierwszej instancji nierozpoznania istoty sprawy, a dowodzi jedynie, że istota sprawy została rozpoznana nieprawidłowo.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście art. 386 § 4 k.p.c. i zakresu kognicji sądu drugiej instancji w apelacji pełnej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN precyzuje ważne zagadnienie procesowe dotyczące granic kognicji sądu apelacyjnego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej i może być interesujące dla prawników chcących uniknąć błędów proceduralnych.
“Kiedy sąd apelacyjny może uchylić wyrok? SN wyjaśnia granice 'nierozpoznania istoty sprawy'.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.