Orzeczenie · 2026-05-26

III Ca 446/25Zasiedzenie służebności gruntowej zmiana kosztów

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-26
SAOSNieruchomościsłużebności gruntoweŚredniaokręgowy
zasiedzeniesłużebnośćdroga koniecznanieruchomościprawo rzeczoweposiadaniekoszty postępowania

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej przejścia i przejazdu przez działki sąsiednie, wnoszonego przez V. O. na rzecz jej poprzedniczki prawnej H. O. (1). Wnioskodawczyni twierdziła, że służebność została nabyta przez zasiedzenie na rzecz jej poprzedniczki prawnej z dniem 21 października 2001 roku oraz z dniem 1 października 2005 roku. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak wykazania ciągłości posiadania, złej wiary poprzedniczki prawnej, a także na brak trwałego i widocznego urządzenia drogi w początkowym okresie. Sąd Rejonowy ustalił, że korzystanie z drogi miało charakter grzecznościowy lub odbywało się za zgodą właścicieli, a H. O. (1) nie dbała o drogę i nie uczestniczyła w jej utwardzaniu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, uznał ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe i oddalił apelację co do istoty sprawy. Sąd Okręgowy podkreślił, że wnioskodawczyni nie wykazała korzystania z drogi przez wymagany przepisami okres, a posiadanie miało charakter zależny od zgody właścicieli. Zmieniono jedynie postanowienie w zakresie kosztów postępowania, zasądzając od wnioskodawczyni na rzecz uczestników postępowania określone kwoty tytułem zwrotu kosztów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności gruntowych, w szczególności wymogów dotyczących posiadania, trwałości urządzenia oraz wpływu zgody właściciela na możliwość zasiedzenia.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych przypadkach bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doszło do zasiedzenia służebności gruntowej przejścia i przejazdu przez działkę sąsiednią, jeśli posiadanie było wykonywane przez poprzedniczkę prawną wnioskodawczyni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie doszło do zasiedzenia służebności gruntowej, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki wymagane przez prawo, w szczególności brak było ciągłego i nieprzerwanego posiadania przez wymagany przepisami okres oraz trwałości urządzenia.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała ciągłości posiadania przez wymagany okres 30 lat, a posiadanie miało charakter złej wiary lub odbywało się za zgodą właścicieli. Dodatkowo, droga nie była trwałym i widocznym urządzeniem przez cały wymagany okres. Sąd Okręgowy potwierdził te ustalenia, uznając, że posiadanie miało charakter zależny od zgody właścicieli, co wyklucza możliwość zasiedzenia.

Czy utwardzenie drogi żwirem i gruzem w latach 90. stanowi "trwałe i widoczne urządzenie" w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu służebności?

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał, że dopiero od momentu utwardzenia drogi żużlem w latach 90. można było mówić o korzystaniu z widocznego i trwałego urządzenia, jednakże wcześniejsze posiadanie nie spełniało tej przesłanki, a H. O. (1) nie brała udziału w utwardzaniu.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wskazał, że droga była wcześniej błotnistą ścieżką, a dopiero późniejsze utwardzenie mogło być uznane za trwałe urządzenie. Jednakże, kluczowe dla zasiedzenia było wykazanie ciągłości posiadania przez wymagany okres, co nie zostało udowodnione.

Czy niewykonywanie służebności przez 10 lat powoduje jej wygaśnięcie, nawet jeśli pierwotnie istniał tytuł prawny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niewykonywanie służebności przez 10 lat powoduje jej wygaśnięcie zgodnie z art. 293 § 1 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że nawet w sytuacji dysponowania tytułem prawnym, brak wykonywania służebności przez 10 lat prowadzi do jej wygaśnięcia, co dodatkowo uniemożliwia zaliczenie tego okresu do czasu zasiedzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana postanowienia w części dotyczącej kosztów i oddalenie apelacji w pozostałej części
Strona wygrywająca
uczestnicy postępowania (N. Z., O. Z., H. H.) w zakresie istoty sprawy; wnioskodawczyni w zakresie części kosztów

Strony

NazwaTypRola
V. O.osoba_fizycznawnioskodawczyni
N. Z.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
O. Z.osoba_fizycznauczestnik postępowania
H. H.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
Gmina W.organ_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 172 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zasiedzenia nieruchomości, ale stosowany analogicznie do zasiedzenia służebności.

k.c. art. 172 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy zasiedzenia w złej wierze (wymagany dłuższy okres).

k.c. art. 285 § 1

Kodeks cywilny

Definicja służebności gruntowej.

k.c. art. 285 § 2

Kodeks cywilny

Zakres służebności gruntowej.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Zasiedzenie służebności gruntowych.

k.c. art. 293 § 1

Kodeks cywilny

Wygaśnięcie służebności przez niewykonywanie.

Pomocnicze

k.c. art. 176 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy doliczania okresu posiadania poprzednika.

k.c. art. 176 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy doliczania okresu posiadania poprzednika.

k.c. art. 340

Kodeks cywilny

Domniemanie ciągłości posiadania.

k.c. art. 352 § 1

Kodeks cywilny

Posiadanie samoistne i zależne.

k.c. art. 352 § 2

Kodeks cywilny

Posiadanie samoistne i zależne.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Nowe fakty i dowody w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach w sprawach, w których interesy stron są sprzeczne.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 5 § 3

Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ciągłości i nieprzerwanego posiadania służebności przez wymagany przepisami okres. • Posiadanie służebności miało charakter złej wiary lub odbywało się za zgodą właścicieli, co wyklucza zasiedzenie. • Droga nie stanowiła trwałego i widocznego urządzenia przez cały wymagany okres. • Niewykonywanie służebności przez 10 lat powoduje jej wygaśnięcie.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia wnioskodawczyni o korzystaniu z drogi przez poprzedniczkę prawną od 1985 r. do 1998 r. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 340 k.c. w zw. z art. 292 k.c. poprzez nieuwzględnienie domniemania ciągłości posiadania. • Zarzut naruszenia art. 292 k.c. w zw. z art. 172 § 1 i 2 k.c. poprzez przyjęcie, że utwardzenie drogi nie stanowiło trwałego i widocznego urządzenia.

Godne uwagi sformułowania

posiadanie służebności nosi bowiem w sobie wykonywanie czynności wbrew właścicielowi, który ma informację o korzystaniu z jego nieruchomości (zostało to zamanifestowanie) i nic z tym nie robi. • właściciel więc umożliwił przejazd, a nie był on wykonywany wbrew niemu. • nic nie stało więc na przeszkodzie, aby przedstawić te fakty w trakcie postępowania (w trakcie przesłuchania wnioskodawczyni). Wskazywanie ich na obecnym etapie jest spóźnione (art. 381 k.p.c.).

Skład orzekający

Roman Troll

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności gruntowych, w szczególności wymogów dotyczących posiadania, trwałości urządzenia oraz wpływu zgody właściciela na możliwość zasiedzenia."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych przypadkach bez uwzględnienia indywidualnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zasiedzenia służebności, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie faktów, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym.

“Czy można zasiedzieć służebność, gdy korzysta się z niej za zgodą sąsiada? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zwrot kosztów postępowania: 240 PLN

zwrot kosztów postępowania: 480 PLN

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 120 PLN

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 240 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst