Orzeczenie · 2019-02-19

III CA 1574/18Abuzywne opłaty w umowie pożyczki i roszczenie wekslowe

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Data

2019-02-19

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

pożyczka konsumenckaweksel in blancoklauzule abuzywnekoszty pożyczkiprawo weksloweochrona konsumentasąd okręgowyapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę opartą na wekslu in blanco, wypełnionym na kwotę 14.052,97 zł. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił zasadności roszczenia z powodu przedłożenia niepoświadczonych kserokopii dokumentów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, częściowo zmienił wyrok. Uznano, że weksel jest ważny, a powód nie musiał przedstawiać poświadczonych kopii dokumentów, gdyż dochodził roszczenia z weksla. Jednakże, Sąd Okręgowy uznał część postanowień umowy pożyczki za abuzywne (prowizja w kwocie 5.503 zł oraz opłata za "Twój pakiet" w kwocie 1.100 zł), gdyż rażąco naruszały interesy konsumenta i były sprzeczne z dobrymi obyczajami. Opłata przygotowawcza w kwocie 129 zł została uznana za zasadną. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej kwotę pożyczki (6.750 zł) powiększoną o opłatę przygotowawczą (129 zł), pomniejszoną o dokonane spłaty (708 zł), co dało łącznie 6.171 zł, wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. W pozostałej części powództwo oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania w obu instancjach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, znaczenie weksla jako samodzielnej podstawy roszczenia, dopuszczalność dowodu z kserokopii.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju opłat w umowie pożyczki.

Zagadnienia prawne (4)

Czy kserokopie dokumentów niepoświadczone za zgodność z oryginałem mogą stanowić dowód w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał, że nie mogą, natomiast Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku dochodzenia roszczenia z weksla, powód nie miał obowiązku przedstawiać poświadczonych kopii, a ciężar wykazania zarzutów spoczywał na dłużniku.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy opierał się na utrwalonym poglądzie, że kserokopie wymagają poświadczenia. Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa SN wskazującego, że ustalenia faktyczne mogą być dokonywane z wykorzystaniem kserokopii, a konsekwencje nieprzedłożenia oryginału podlegają ocenie w płaszczyźnie art. 233 KPC.

Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i opłaty za "Twój pakiet" stanowią klauzule abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że prowizja (5.503 zł) i opłata za "Twój pakiet" (1.100 zł) są klauzulami abuzywnymi, rażąco naruszającymi interesy konsumenta i sprzecznymi z dobrymi obyczajami, podczas gdy opłata przygotowawcza (129 zł) nie jest abuzywna.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że opłaty te nie były indywidualnie negocjowane, nie stanowiły głównych świadczeń, były rażąco wygórowane, nie miały uzasadnienia ekonomicznego i stanowiły próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych lub dodatkowe źródło zarobku dla pożyczkodawcy.

Czy roszczenie dochodzone na podstawie weksla in blanco jest zasadne, jeśli stosunek podstawowy (umowa pożyczki) zawiera abuzywne postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie z weksla jest zasadne w części odpowiadającej uzasadnionemu zadłużeniu wynikającemu ze stosunku podstawowego, po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień.

Uzasadnienie

Weksel jest oderwany od stosunku podstawowego, ale dłużnik może podnieść zarzuty dotyczące wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem (deklaracją wekslową), w tym zarzuty dotyczące abuzywności kosztów pożyczki, które wpływają na wysokość zadłużenia.

Jak rozdzielić koszty postępowania w sytuacji częściowego uwzględnienia apelacji?

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania zostały rozdzielone stosunkowo, uwzględniając stopień wygranej i przegranej stron w każdej z instancji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy obliczył proporcjonalny udział każdej ze stron w kosztach na podstawie procentowego uwzględnienia ich żądań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

(...) S.A. w B.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) S.A. w B.	spółka	powód
B. Ł.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 496

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wskazywania dowodów przez strony.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów i jej ograniczenia.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Umowa pożyczki.

p.w. art. 101

Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe

Elementy weksla własnego.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.c. art. 481 § § 2 i § 2 1

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie i odsetki maksymalne za opóźnienie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 203 § § 1 i § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie pozwu.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.

u.k.k. art. 36a § ust. 2

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.

p.w. art. 10

Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe

Wypełnienie weksla in blanco.

k.p.c. art. 129 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedłożenia oryginału dokumentu na żądanie strony przeciwnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Weksel jest ważny i stanowi samodzielną podstawę roszczenia. • Część opłat umownych (prowizja, "Twój pakiet") jest abuzywna i nie wiąże konsumenta. • Kserokopie dokumentów mogą być dowodem w sprawie, zwłaszcza przy dochodzeniu roszczenia z weksla.

Odrzucone argumenty

Całkowite oddalenie powództwa z powodu braku poświadczonych kserokopii. • Uznanie wszystkich postanowień umowy pożyczki za ważne. • Zasądzenie pełnej kwoty z weksla bez uwzględnienia abuzywności części opłat.

Godne uwagi sformułowania

moc dowodowa kserokopii uwarunkowana jest od uprzedniego poświadczenia zgodności kserokopii z oryginałem • Kodeks postępowania cywilnego nie zna pojęcia kserokopii, natomiast jako pojęciem przeciwstawnym pojęciu oryginału posługuje się pojęciem odpisu • bez wspomnianego poświadczenia kserokopia nie może być uznana za dokument • strona powodowa cofnęła pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie kwoty 100 zł przed rozpoczęciem rozprawy • powód nie udowodnił istnienia wierzytelności objętej pozwem • w przypadku udowodnienia, że strony procesu łączyła umowa pożyczki gotówkowej z dnia 22 lutego 2017 r., należałoby ustalić, czy postanowienia powyższej umowy byłyby dla jej stron wiążące • postanowienia umowy z dnia 22 lutego 2017 r. przewidujące możliwość naliczenia wynagrodzenia prowizyjnego i wynagrodzenia z tytułu przyznania „Twojego pakietu”, uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • postanowienia przedmiotowej umowy dotyczące wynagrodzenia prowizyjnego stanowią w istocie próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych • złożenie podpisu jest samodzielną podstawą i przyczyną powstania zobowiązania wekslowego • posiadacz weksla, występując z roszczeniem zapłaty, nie jest zobowiązany do wykazywania istnienia podstawy gospodarczej • dłużnik wekslowy zaciąga wobec posiadacza weksla zobowiązanie, które jest oderwane od podstawy gospodarczej • Kodeks postępowania cywilnego nie wyklucza dokonywania ustaleń faktycznych z wykorzystaniem kserokopii dokumentu

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, znaczenie weksla jako samodzielnej podstawy roszczenia, dopuszczalność dowodu z kserokopii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju opłat w umowie pożyczki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak konsumenci mogą bronić się przed nadmiernymi opłatami w umowach pożyczkowych, a także jak sąd ocenia dowody z kserokopii i znaczenie weksla. Jest to praktyczny przykład ochrony konsumenta.

“Czy Twoja pożyczka zawiera ukryte, abuzywne opłaty? Sąd Okręgowy wyjaśnia, jak chronić konsumentów.”

Dane finansowe

WPS: 14 052,97 PLN

kwota pożyczki z opłatą przygotowawczą pomniejszona o spłaty: 6171 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników