III APa 3/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. K., zatrudniony jako wychowawca w Domu Dziecka, zakwestionował zmianę warunków pracy i płacy, która nastąpiła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2014 r. w związku z wejściem w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przekształcającą jego stosunek pracy z nauczyciela w pracownika samorządowego. Po tym, jak Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014 r. przywrócił go do pracy na warunkach sprzed 1 stycznia 2014 r., powód domagał się zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Sąd I instancji oddalił powództwo, wskazując, że roszczenia pracownicze w takich sytuacjach są wyczerpująco regulowane przez Kodeks pracy, a w szczególności przez art. 47 k.p. dotyczący wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, i nie ma podstaw do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w pełni podzielił to stanowisko, oddalając apelację powoda. Podkreślono, że zmiana warunków pracy nastąpiła na podstawie obowiązujących przepisów, a pracodawcy nie można przypisać złej woli. Sąd odwoławczy przywołał uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r. (I PZP 2/2009), zgodnie z którą pracownik przywrócony do pracy na poprzednich warunkach nie ma prawa do odszkodowania na podstawie Kodeksu cywilnego ponad wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzut naruszenia art. 321 § 1 k.p.c., wskazując, że powód nie zgłaszał przed Sądem I instancji roszczenia o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 102 k.p.c., obciążając powoda kwotą 500 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego pozwanego, uwzględniając jego trudną sytuację finansową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wyłączności regulacji Kodeksu pracy w zakresie roszczeń pracowniczych związanych z wypowiedzeniem warunków pracy i płacy oraz ograniczeń stosowania przepisów Kodeksu cywilnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku pracy nauczyciela w pracownika samorządowego i roszczeń z tym związanych. Interpretacja art. 300 k.p. i jego relacji do przepisów o wypowiadaniu umów o pracę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownikowi, który został przywrócony do pracy na poprzednich warunkach po bezprawnym wypowiedzeniu warunków pracy i płacy, przysługuje odszkodowanie na podstawie Kodeksu cywilnego ponad wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przewidziane w Kodeksie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi nie przysługuje odszkodowanie na podstawie Kodeksu cywilnego ponad wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przewidziane w art. 47 k.p.
Uzasadnienie
Roszczenia pracownicze w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy i płacy są wyczerpująco regulowane przez Kodeks pracy. Przepis art. 300 k.p. pozwala na stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego tylko w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy, a kwestia ta jest uregulowana autonomicznie przez Kodeks pracy.
Czy sąd powinien rozpoznać roszczenie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli nie zostało ono wyraźnie zgłoszone przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie powinien wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, zwłaszcza gdy strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 321 § 1 k.p.c., sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem. Powód nie zgłosił wyraźnie takiego roszczenia przed sądem pierwszej instancji, a jego pełnomocnik oświadczył, że nie zmienia podstawy faktycznej i prawnej roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Dom Dziecka w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p. art. 47 § zdanie 1
Kodeks pracy
Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące – nie więcej niż za 1 miesiąc.
Pomocnicze
k.p. art. 42 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki.
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy, stosownie do żądania pracownika, orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu, o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Dz. U. z 2013r., poz. 135 art. 237 § ust. 1 i 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Określa stosowanie Karty Nauczyciela do nauczycieli zatrudnionych przed wejściem w życie ustawy z 27 czerwca 2003r. do 1 stycznia 2014r., po czym stają się oni pracownikami samorządowymi.
Dz. U. Nr 2014r., poz. 1202
Ustawa o pracownikach samorządowych
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzanie kosztów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególnie uzasadnione wypadki pozwalające na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Dz. 2016r. poz. 623 art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążanie kosztami sądowymi.
Dz.U.2013.461 z późn. zm.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia za Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa opłaty za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia pracownicze w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy i płacy są wyczerpująco regulowane przez Kodeks pracy, co wyklucza stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego. • Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Pracownikowi przysługuje odszkodowanie na podstawie Kodeksu cywilnego ponad wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przewidziane w Kodeksie pracy. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 321 § 1 k.p.c. poprzez nierozważenie roszczenia o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.
Godne uwagi sformułowania
przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą być stosowane posiłkowo w sprawach uregulowanych przepisami prawa pracy • sąd nie miał możliwości, by wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem • przepis ten urzeczywistnia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasad odpowiedzialności za wynik procesu
Skład orzekający
Dorota Goss-Kokot
przewodniczący-sprawozdawca
Izabela Halik
sędzia
Małgorzata Woźniak-Zendran
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wyłączności regulacji Kodeksu pracy w zakresie roszczeń pracowniczych związanych z wypowiedzeniem warunków pracy i płacy oraz ograniczeń stosowania przepisów Kodeksu cywilnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku pracy nauczyciela w pracownika samorządowego i roszczeń z tym związanych. Interpretacja art. 300 k.p. i jego relacji do przepisów o wypowiadaniu umów o pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa pracy i cywilnego w kontekście zmian statusu pracownika. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne formułowanie żądań procesowych.
“Czy pracownik może dochodzić odszkodowania z Kodeksu cywilnego za zmianę warunków pracy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 75 018,06 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.