Orzeczenie · 2026-01-28

II SAB/Po 262/25Bezczynność prezesa sądu udostępnienie informacji publicznej

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-01-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuobowiązek zawiadomienia o przestępstwiesędziaPrezes Sąduprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznejKodeks postępowania cywilnegoKodeks postępowania karnego

Sprawa dotyczyła skargi P. K. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący pytał m.in. czy sędzia D. S. dopełnił obowiązku zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa (art. 304 § 2 k.p.k.) oraz czy Sąd monitorował działania organów ścigania w tej sprawie. Prezes Sądu odmówił udostępnienia tych informacji, wskazując, że dostęp do nich regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego jako do akt sprawy. Sąd pierwszej instancji (WSA w Poznaniu) oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż informacja o zawiadomieniu o przestępstwie jest informacją publiczną dostępną wyłącznie w trybie KPC. NSA podkreślił, że skarżący domagał się wiedzy, a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy, oraz że informacja o zawiadomieniu o przestępstwie nie musi znajdować się w aktach sprawy cywilnej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Poznaniu, związany wykładnią NSA, zobowiązał Prezesa Sądu do rozpoznania wniosku w zakresie pytań 1 i 4, stwierdzając bezczynność organu, ale nie rażące naruszenie prawa. Sąd oddalił również wniosek o ukaranie organu grzywną lub przyznanie sumy pieniężnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja granic między dostępem do informacji publicznej a dostępem do akt sprawy, zwłaszcza w kontekście obowiązków procesowych i karnych funkcjonariuszy publicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ próbuje ograniczyć dostęp do informacji publicznej, powołując się na przepisy proceduralne dotyczące dostępu do akt, podczas gdy wnioskodawca domaga się wiedzy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy informacja o tym, czy sędzia dokonał zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, stanowi informację publiczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi informację publiczną, a dostęp do niej nie jest ograniczony wyłącznie do trybu dostępu do akt sprawy cywilnej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący domagał się wiedzy, a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy, oraz że informacja o zawiadomieniu o przestępstwie nie musi znajdować się w aktach sprawy cywilnej. WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia tej informacji.

Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej poprzez odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, zamiast udzielenia odpowiedzi na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowi bezczynność organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli odrębne przepisy nie regulują w sposób wyłączny dostępu do danej informacji, a organ nie wyjaśnił jednoznacznie, czy informacja znajduje się w aktach sprawy.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA błędnie przyjął, iż dostęp do informacji o zawiadomieniu o przestępstwie jest gwarantowany wyłącznie w ramach procesowego uprawnienia dostępu do akt sprawy cywilnej. WSA, związany wykładnią NSA, stwierdził bezczynność organu, ponieważ organ nie wyjaśnił jednoznacznie, czy żądane informacje znajdują się w aktach sprawy, a skarżący domagał się wiedzy, a nie dostępu do dokumentu.

Czy bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zachowanie organu nie nosiło cech lekceważenia obowiązków, a wynikało z błędnej interpretacji przepisów, a nie świadomego uchylania się od załatwienia sprawy. Organ zareagował na wniosek w terminie, udzielając odpowiedzi, choć niepełnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zobowiązano do dokonania czynności
Zobowiązano Prezesa Sądu do rozpoznania wniosku P. K. z dnia 28 sierpnia 2024 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie odnoszącym się do żądania zawartego w punkcie 1 i 4 wniosku, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że bezczynność Prezesa Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę oddalono w pozostałej części.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

K.p.c. art. 9 § § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

K.p.c. art. 525

Kodeks postępowania cywilnego

k.k. art. 115 § § 20

Kodeks karny

k.p.k. art. 304 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący domagał się przekazania wiedzy (informacji), a nie dostępu do dokumentów z akt sprawy. • Informacja o zawiadomieniu o przestępstwie niekoniecznie musi znajdować się w aktach sprawy cywilnej. • Organ nie wykazał jednoznacznie, że żądane informacje znajdują się w aktach sprawy.

Odrzucone argumenty

Dostęp do informacji o zawiadomieniu o przestępstwie jest gwarantowany wyłącznie w trybie dostępu do akt sprawy cywilnej (argument organu i WSA I instancji). • Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (argument WSA I instancji).

Godne uwagi sformułowania

nie można przy pomocy ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. • Skarżący nie domagał się więc dostępu do informacji publicznej poprzez udostępnienie mu dokumentu – ergo informacji publicznej na określonym nośniku – tylko udzielenia informacji – przekazania wiedzy. • Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że informacja o tym, czy sędzia dokonał zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w trybie art. 304 § 2 k.p.k. jest informacją publiczną, do której dostęp jest gwarantowany w ramach procesowego uprawnienia dostępu do akt sprawy cywilnej

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Daniel

sędzia

Robert Talaga

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic między dostępem do informacji publicznej a dostępem do akt sprawy, zwłaszcza w kontekście obowiązków procesowych i karnych funkcjonariuszy publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ próbuje ograniczyć dostęp do informacji publicznej, powołując się na przepisy proceduralne dotyczące dostępu do akt, podczas gdy wnioskodawca domaga się wiedzy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście potencjalnych nieprawidłowości w działaniu wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla przejrzystości działań publicznych.

“Czy sąd może ukryć informację o tym, czy sędzia zgłosił przestępstwo? WSA rozstrzyga spór o dostęp do wiedzy.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst