II SAB/Ke 52/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka M. Z. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Kielcach w zakresie rozpatrzenia wniosku z 27 kwietnia 2022 r. o udzielenie informacji dotyczących aneksu do umowy o świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie podniesienia wartości świadczeń oraz planów dotyczących przyszłości umowy po jej zakończeniu. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pierwotnie oddalił skargę, przyjmując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie, a żądane informacje dotyczą indywidualnych interesów skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 lutego 2024 r. uchylił ten wyrok, wskazując na wadliwą wykładnię prawa materialnego. NSA podkreślił, że kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej nie jest interes wnioskodawcy, a sama możliwość uzyskania informacji we własnej sprawie nie dyskwalifikuje jej jako informacji publicznej. NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wyłączając prawo dostępu do informacji tylko z powodu oceny interesu wnioskodawcy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z wiążącą wykładnią NSA, WSA w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd zobowiązał Dyrektora NFZ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. WSA podkreślił, że informacje dotyczące sposobu realizacji umów o świadczenia opieki zdrowotnej, dysponowania dodatkowymi środkami publicznymi oraz planów dotyczących przyszłych umów mają charakter informacji publicznej. Organ nie udzielił pełnej odpowiedzi na wszystkie pytania i nie dochował terminów określonych w u.d.i.p., co uzasadniało stwierdzenie bezczynności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu pojęcia informacji publicznej w kontekście wniosków składanych przez podmioty w ich własnych sprawach, zwłaszcza w relacjach z instytucjami publicznymi takimi jak NFZ.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje związane z umowami cywilnoprawnymi zawieranymi przez NFZ, ale jego zasady dotyczące charakteru informacji publicznej mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o udostępnienie informacji dotyczących indywidualnych umów i ich realizacji przez NFZ stanowi wniosek o informację publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, informacje dotyczące sposobu realizacji umów o świadczenia opieki zdrowotnej, dysponowania dodatkowymi środkami publicznymi oraz planów dotyczących przyszłych umów mają charakter informacji publicznej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej nie jest interes wnioskodawcy, a sama możliwość uzyskania informacji we własnej sprawie nie dyskwalifikuje jej jako informacji publicznej. Informacje te dotyczą sposobu gospodarowania środkami publicznymi i realizacji zadań publicznych przez NFZ.
Czy organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udzielił pełnej odpowiedzi na wszystkie pytania i nie dochował terminów określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Organ nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące aneksu do umowy i planów dotyczących przyszłości umowy, a udzielona odpowiedź została wysłana z opóźnieniem i nie w pełnym zakresie. Termin 14-dniowy nie został przedłużony zgodnie z przepisami.
Czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Istotne wątpliwości prawne organu co do publicznego charakteru wnioskowanych informacji, które zostały rozstrzygnięte dopiero przez NSA, oraz mylne przekonanie organu, że informacje w 'sprawie indywidualnej' nie podlegają udostępnieniu, wykluczają przyjęcie rażącego naruszenia prawa.
Przepisy (22)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
u.d.i.p. art. 13 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, w zakresie w jakim dotyczą one tych organów lub podmiotów oraz spraw, w związku z którymi zostały wytworzone lub dotyczących ich działalności.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, sąd w uzasadnieniu postanowienia lub wyroku przekazuje sprawę właściwemu organowi do dalszego prowadzenia, wskazując sposób załatwienia sprawy. Sąd może orzec o istnieniu bezczynności lub przewlekłości, nawet jeśli organ w toku postępowania sądowego wydał postanowienie lub wydał decyzję.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do dokonania czynności, wydania decyzji, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 15 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o świadczeniach zdrowotnych art. 96 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach zdrowotnych art. 96 § 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach zdrowotnych art. 132 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach zdrowotnych art. 135 § 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach zdrowotnych art. 139 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach zdrowotnych art. 139 § 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach zdrowotnych art. 139 § 9
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji dotyczących realizacji umowy o świadczenia opieki zdrowotnej, dysponowania środkami publicznymi oraz planów dotyczących przyszłych umów ma charakter informacji publicznej. • Organ dopuścił się bezczynności, nie udzielając w terminie pełnej odpowiedzi na wniosek o informację publiczną.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie, a żądane informacje dotyczą indywidualnych interesów skarżącej. • Organ twierdził, że na zgłoszone pytania udzielił pisemnej odpowiedzi i nie pozostawał w bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być w szczególności podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie • kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej • informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla 'każdego', za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy.
Skład orzekający
Jacek Kuza
sprawozdawca
Renata Detka
członek
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pojęcia informacji publicznej w kontekście wniosków składanych przez podmioty w ich własnych sprawach, zwłaszcza w relacjach z instytucjami publicznymi takimi jak NFZ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje związane z umowami cywilnoprawnymi zawieranymi przez NFZ, ale jego zasady dotyczące charakteru informacji publicznej mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między informacją publiczną a prywatną i jak sądy interpretują prawo dostępu do informacji, nawet gdy dotyczy to 'własnej sprawy' wnioskodawcy. Wyrok NSA stanowi istotny głos w tej kwestii.
“Czy możesz uzyskać informacje publiczne dotyczące Twojej własnej sprawy? NSA wyjaśnia!”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.