Orzeczenie · 2026-06-11

II SAB/Bk 77/26Bezczynność organu cudzoziemcy zgoda na pobyt

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-06-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzgoda na pobytpobyt ze względów humanitarnychpobyt tolerowanyustawa o cudzoziemcachbezczynność organuskarga administracyjnastraż granicznaochrona międzynarodowapostępowanie administracyjne

Skarżący L. B. złożył wniosek o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany, wskazując na wieloletni pobyt w Polsce od 2016 r., silne więzi rodzinne, społeczne i zawodowe, brak powiązań z krajem pochodzenia oraz trudną sytuację rodzinną, w tym ciężką chorobę onkologiczną matki wymagającą leczenia w Polsce. Komendant Placówki Straży Granicznej w Bobrownikach poinformował, że brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu odrębnego postępowania, ponieważ tryb z art. 356 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach ma charakter urzędowy i nie jest inicjowany wnioskiem cudzoziemca. Organ uznał, że przedstawione okoliczności nie stanowią samoistnej podstawy do uruchomienia procedury. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu do WSA w Białymstoku. Sąd uznał skargę za zasadną, podkreślając, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem NSA, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie również na wniosek cudzoziemca, gdy powołuje się on na nowe okoliczności uzasadniające ochronę. WSA zobowiązał Komendanta Placówki Straży Granicznej do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów ustawy o cudzoziemcach dotyczących obowiązku wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych na wniosek cudzoziemca oraz dopuszczalności skargi na bezczynność.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców ubiegających się o pobyt ze względów humanitarnych i interpretacji przepisów proceduralnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek cudzoziemca o wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, powołującego się na nowe okoliczności, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych również na wniosek cudzoziemca, gdy powołuje się on na nowe okoliczności uzasadniające ochronę.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym przepis art. 356 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach powinien być wykładany w sposób zapewniający efektywną ochronę praw cudzoziemca, co oznacza obowiązek wszczęcia postępowania także na wniosek strony.

Czy wniesienie skargi na bezczynność organu tego samego dnia co ponaglenie jest dopuszczalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniesienie skargi na bezczynność jest dopuszczalne w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia, bez względu na upływ czasu.

Uzasadnienie

Przepisy prawa nie określają terminu, jaki musi upłynąć między wniesieniem ponaglenia a skargą na bezczynność. Warunkiem formalnym jest jedynie złożenie ponaglenia.

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wszczął postępowania administracyjnego mimo obowiązku wynikającego z przepisów.

Uzasadnienie

Organ ograniczył się do pisma informacyjnego, nie podejmując formalnych czynności procesowych, co stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Komendanta Placówki Straży Granicznej do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 7 stycznia 2026 r. o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku.

Przepisy (12)

Główne

u.o.c. art. 348

Ustawa o cudzoziemcach

Określa przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, związane z zagrożeniem życia, wolności, prawem do życia rodzinnego lub prawami dziecka.

u.o.c. art. 351

Ustawa o cudzoziemcach

Określa przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

u.o.c. art. 356 § 2 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Nakłada na organ obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji o zobowiązaniu do powrotu wyjdą na jaw okoliczności z art. 348.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa możliwość przedłużenia terminu załatwiania spraw.

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

Przewiduje prawo strony do wniesienia ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do podjęcia czynności w wyznaczonym terminie.

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ miał obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych na wniosek cudzoziemca, powołującego się na nowe okoliczności. • Wniesienie skargi na bezczynność tego samego dnia co ponaglenie jest dopuszczalne.

Odrzucone argumenty

Skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, ponieważ została wniesiona tego samego dnia co ponaglenie. • Organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż postępowanie w trybie art. 356 ust. 2 u.o.c. jest wszczynane z urzędu, a pismo cudzoziemca jest jedynie impulsem do oceny.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie może zastępować postępowania administracyjnego wstępną, pozaprocesową oceną twierdzeń strony dokonywaną wyłącznie w formie pisma informacyjnego. • Samo udzielenie pisemnej informacji przez organ, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, nie stanowi załatwienia sprawy administracyjnej w rozumieniu przepisów k.p.a., ani czynności procesowej zastępującej wszczęcie postępowania.

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Romanczuk

sędzia

Elżbieta Trykoszko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów ustawy o cudzoziemcach dotyczących obowiązku wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych na wniosek cudzoziemca oraz dopuszczalności skargi na bezczynność."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców ubiegających się o pobyt ze względów humanitarnych i interpretacji przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw cudzoziemców i bezczynności organów administracji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie imigracyjnym i administracyjnym.

“Czy organ może odmówić rozpatrzenia wniosku o pobyt ze względów humanitarnych? WSA: Nie, jeśli istnieją nowe okoliczności!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst