Orzeczenie · 2006-02-07

II SA/Op 80/05Uchylenie zwolnienia policjanta naruszenia proceduralne 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2006-02-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbypostępowanie administracyjneprawo karneprawo pracynaruszenie proceduryprawo do obronydomniemanie niewinnościzwiązek zawodowy

Sprawa dotyczy zwolnienia funkcjonariusza Policji, M. S., ze służby. Zwolnienie nastąpiło po tym, jak prokurator poinformował o przedstawieniu mu zarzutów popełnienia przestępstwa (art. 231 § 2 kk i art. 278 § 1 kk) i skorzystaniu przez niego z procedury skazania bez rozprawy (art. 335 kpk). Komendant Miejski Policji w O. zwolnił M. S. ze służby, uznając popełnienie przestępstwa za oczywiste i uniemożliwiające dalszą służbę, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji w O., rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i rygoru, ale w pozostałej części utrzymał ją w mocy, podtrzymując ustalenia faktyczne i argumentację o oczywistości popełnienia czynu. M. S. zaskarżył decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80), ustawy o Policji (art. 41 ust. 3, 134i ust. 1 pkt 1) oraz prawa materialnego (art. 41 ust. 2 pkt 8). Wskazywał na brak wyjaśnienia istotnych okoliczności, brak zasięgnięcia opinii właściwej organizacji związkowej, brak postępowania dyscyplinarnego oraz brak oczywistości popełnienia przestępstwa. Sąd administracyjny uwzględnił skargę, uchylając obie decyzje. Uzasadnił to licznymi naruszeniami prawa, w tym brakiem wykazania przez organy obu przesłanek wymaganych do zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji (oczywistość popełnienia czynu i niemożność pozostania w służbie). Sąd podkreślił, że organy nie przeprowadziły samodzielnego postępowania dowodowego, opierając się jedynie na informacjach prokuratury i przyznaniu się podejrzanego, co w świetle zasady domniemania niewinności nie przesądza o winie. Dodatkowo, Sąd uznał za wadliwe zasięgnięcie opinii przez Komendanta Miejskiego od Zarządu Terenowego NSZZP przy KMP w O., podczas gdy M. S. był funkcjonariuszem Komisariatu II Policji w O., przy którym działała właściwa zakładowa organizacja związkowa. Sąd stwierdził również naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, który nie orzekł co do istoty sprawy po uchyleniu części decyzji. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania, nakazując organom ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek zwolnienia funkcjonariusza Policji z uwagi na popełnienie przestępstwa, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego, znaczenie opinii związków zawodowych oraz wymogi formalne postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Interpretacja przepisów k.p.a. i ustawy o Policji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza Policji czynu o znamionach przestępstwa i niemożność jego pozostania w służbie są wystarczającymi przesłankami do zwolnienia ze służby, jeśli nie zostały one w pełni wykazane w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dla skutecznego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji konieczne jest łącznego wykazania obu przesłanek, a organy administracji nie mogą opierać się wyłącznie na informacjach prokuratury lub przyznaniu się podejrzanego bez samodzielnego ustalenia stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji obu instancji skoncentrowały się jedynie na przesłance oczywistości popełnienia przestępstwa, pomijając badanie drugiej przesłanki – braku możliwości pozostania policjanta w służbie. Brak wykazania obu przesłanek łącznie stanowi naruszenie prawa materialnego.

Czy organ administracji ma obowiązek samodzielnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie zwolnienia funkcjonariusza Policji, jeśli skarżący kwestionuje ustalenia prokuratury i organu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy miał obowiązek podjąć niezbędne kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), zwłaszcza gdy skarżący zaprzeczył popełnieniu zarzucanego mu przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że samo zakwestionowanie ustaleń stanu faktycznego przez skarżącego przesądzało o braku oczywistości popełnienia przestępstwa. Organ odwoławczy zignorował zarzuty odwołania i nie podjął działań dowodowych, opierając się na informacjach prokuratury, co naruszało zasady postępowania administracyjnego.

Czy zwolnienie funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wymaga przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego?

Odpowiedź sądu

Sąd nie był kompetentny do badania samej potrzeby wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, gdyż zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy ma charakter uznaniowy. Jednakże, organy muszą przestrzegać standardów procedury administracyjnej przy gromadzeniu materiału dowodowego i uzasadnianiu decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy ustawy o Policji pozostawiają zwolnienie policjanta w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 uznaniu organów. Kontrola sądowa w takich przypadkach ogranicza się do oceny prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego i logiczności wniosków, a nie samej zasadności decyzji uznaniowej.

Czy organ pierwszej instancji, zwalniając funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, naruszył obowiązek zasięgnięcia opinii właściwej zakładowej organizacji związkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ pierwszej instancji naruszył art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zasięgając opinii od Zarządu Terenowego NSZZP przy KMP w O., podczas gdy skarżący był funkcjonariuszem Komisariatu II Policji w O., przy którym działała właściwa zakładowa organizacja związkowa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 43 ust. 3 ustawy wymaga opinii od zakładowej organizacji związkowej, której członkiem jest funkcjonariusz. Opinia od innej jednostki organizacyjnej związku, nawet jeśli formalnie należała do tej samej organizacji, nie spełniała tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone z powodu naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Przepisy (16)

Główne

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8

Ustawa o Policji

Policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Wymaga łącznego spełnienia obu przesłanek.

u.o. Policji art. 43 § ust. 3

Ustawa o Policji

Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 ustawy może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy wydaje decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

k.p.a. art. 152

Kodeks postępowania administracyjnego

Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji.

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

Orzeczenie o kosztach postępowania.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego nad decyzjami organów.

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

Nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Kradzież.

k.p.k. art. 335

Kodeks postępowania karnego

Wyrok skazujący bez rozprawy.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada domniemania niewinności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez brak wykazania obu przesłanek do zwolnienia (oczywistość popełnienia czynu i niemożność pozostania w służbie). • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku samodzielnego ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji. • Naruszenie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji z powodu zasięgnięcia opinii niewłaściwej zakładowej organizacji związkowej. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

popełnienie przestępstwa jest oczywiste, co uniemożliwia pozostawienie M. S. w służbie • nie opiera się o rzeczywisty układ faktów • został pobawiony prawa do obrony • brak oczywistości popełnienia przez skarżącego przestępstwa • przekształcono zasadę domniemania niewinności w nieznaną polskiej procedurze zasadę domniemania winy • nie odczekano nawet na prawomocne skazanie • dla skutecznego jego zastosowania koniecznym jest wykazanie przez właściwy organ, iż zostały spełnione łącznie dwie przesłanki • już sam fakt zakwestionowania ustaleń stanu faktycznego sprawy przesądzał o braku oczywistości • zasada domniemania niewinności • każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu • nie miał nawet okazji uczynić tego wcześniej, bowiem nie wiedział o toczącym się postępowaniu • zwolnienie policjanta w oparciu o przesłanki wymienione w punktach od 1 do 8 tej regulacji pozostawiono uznaniu właściwych organów Policji • nie dochowano wymogu z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji

Skład orzekający

Daria Sachanbińska

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

sędzia

Grażyna Jeżewska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia funkcjonariusza Policji z uwagi na popełnienie przestępstwa, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego, znaczenie opinii związków zawodowych oraz wymogi formalne postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Interpretacja przepisów k.p.a. i ustawy o Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i prawo do obrony, nawet w przypadku funkcjonariusza policji podejrzanego o przestępstwo. Podkreśla znaczenie domniemania niewinności i konieczność samodzielnego ustalania faktów przez organy.

“Policjant zwolniony za przestępstwo? Sąd: Organy popełniły błędy proceduralne!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst